Pramāṇa · Search · About · API

Essence of Nyāya p159

Padapañcikā p159

Language
Sanskrit

p159

sādhyate pakṣo'nena sādhana, upālabhyate dūṣyate pratipakṣasādhanaṃ yena sa upālambha iti pramāṇaistarkeṇa vāviṣayīkṛtasāmarthyau sādhanopālabhau yatra sa pramāṇatarkasādhanopālambhaḥ | pakṣapratipakṣāratmakatvaṃ kathātraye'pyastīti tatrātivyāptirmābhūditi pramāṇetyādipadam | tatra sādhanopālambhagrahaṇena vitaṇḍāto vyavacchedaḥ | nahi vitaṇḍātāmubhābhyāmapi sādhanamupālambhaścocyate | jalpavyavacchedastu pramāṇatarkagrahaṇena | kathamanena sādhanena svapakṣaḥ sādhayituṃ śakyaḥ, anena copālambhena pratipakṣasādhanaṃ dūṣayituṃ śakyamiti pramāṇena niścitasāmarthyau tarkeṇa vā viṣayīkṛtasāmarthyau sādhanopālabhau vāde kāryau nānyatheti śuddhābhisandhitvaṃ puruṣayorniyamyate | na caivaṃ jalpe tatra hyekāntaparājayāvasthāyāṃ chalādiprayogasyāpi sūcakatvāt | tathā ca vakṣyati | siddhāntāviruddha ityādi padaṃ tu śiṣyaśikṣārtham | siddhāntāviruddha eva vādaḥ kāryoṃ na punaḥ śuṣkatārkikavadīśvarasya śarīrābhyupagamena | tathā svapakṣasādhanaṃ parapakṣadūṣaṇaṃ sādhanasamarthanaṃ dūṣaṇasamarthanaṃ śabdadoṣavarjanamityetaiḥ pañcabhiravayavairupapannaḥ kāryoṃ yenābhimata siddhiḥ syāt | śabdadoṣāstu nirarthakātidrutoccāraṇāprasiddhaprayogādayaḥ | sa vādo dvividhaḥ sapratipakṣo'pratipakṣaśceti | tatrāpi sūtraṃ darśayati |

Linked texts (1)