Tarkikaraksha 1.77
Tārkikarakṣā 1.77
- Language
- Sanskrit
1.77
kathāparyavasānasaṃvittiriti ṣaḍaṅgāni | apare tu
catvāri | vādiprativādiniyamau sadasyānuvidheya(1)
saṃvaraṇe ceti | lipikaraṇavyavahāreṣu lekhako'pi
kaścidubhayasaṃmato varaṇīyaḥ | atra kathakau vidyātaḥ
sambhāvitasāmyau syātām | anyathā viśeṣavijñānaprayojanāyāḥ kathāyā ānarthakyaprasaṅgāt | vādamantareṇāpi viśeṣanirṇayopapatteḥ | sadasyāstu vādiprativādisammatāḥ siddhāntadvayarahasyavedino rāgadveṣavirahiṇaḥ parābhihitagrahaṇadhāraṇapratipādanakuśalāstryavarā viṣamasaṃkhyāḥ svīkāryāḥ | tathā ca sati
dvaidhe bahūnāṃ saṃvādena nirṇayaḥ syāt | tathā ca smaranti
rāgadveṣavinirmuktāḥ sapta pañca trayo'pi vā
trayopaviṣṭā viprāḥ syuḥ sā yajñasadṛśī sabhā || iti
dvaidhe bahūnāṃ vacanamiti ca | sadasyānāṃ
tu prameyaviśeṣasya kathāviśeṣasya vādiprativādinośca niyamanaṃ paryanuyojyopekṣaṇodbhāvanādinā kathakaguṇadoṣāvadhāraṇam bhagnapratibodhanaṃ mandasyānubhāṣya
pratipādana(1)miti karmāṇi | sabhāpatirapi vādiprativādinoḥ sadasyānāṃ ca sammato rāgādirahito
nigrahānugrahasamarthaḥ svīkaraṇīyaḥ | tasya ca niṣpannakathāphalapratipādanādikaṃ karma | vāde tu daivādāgatāḥ sadasyā vādiprativādibhyāṃ sampratipattyā prāmāvādo jalpo vitaṇḍeti tisrastasyā vidhā matāḥ
tatra pramāṇatarkābhyāṃ sādhanākṣepasaṃyutā