Tarkikaraksha 2.15-2
Tārkikarakṣā 2.15-2
- Language
- Sanskrit
2.15-2
asattvānnāsti sambandhaḥ kāraṇaiḥ sattvasaṅgibhiḥ
asambandhasya cotpattimacchato na vyavasthitiḥ || iti
svavyāghātakatvamanayoḥ sugamameva pratiṣedhakahetāvapi dūṣyaṃ prāpya vā aprāpya vetyādiprasaṅgasya durvāratvāt | asādhāraṇaṃ tu prāptisamāyā ayuktāṅgādhikatvaṃ kṛtipakṣe sādhyaprāpterayuktāyā eva svīkārāt
ayuktiścāprāptereva daṇḍādibhirghaṭādiniṣpattidarśanāt | jñaptipakṣe tu liṅgasya tāvalliṅginā pratibandhalakṣaṇā prāptirasti | liṅgajñānasyāpi tadvyāptaviṣayilakṣaṇā liṅginā prāptirastyeva | sākṣādviṣayaviṣayilakṣaṇā nāstīti cet | tarhyayuktāṅgasvīkāraḥ liṅgajñānasya sākṣāt sādhyadharmaviṣayatvasyānaṅgatvāditi
aprāptisamāpyetena nirastaivāyuktāṅgaśca vyāptilajñaṇāyāḥ prāpteranaṅgīkārāt | sākṣāt sambandho'ṅgamitri
cet tarhyanaṅgāṅgīkāraḥ | abhicārakarmaṇā bhrātṛvyamāraṇādau sādhyamāne dṛṣṭametat | yat sākṣādaprāptamapi
sādhanaṃ bhavatīti tadetat sarvamabhisandhāyoktaṃ ghaṭādiniṣpattidarśanāt pīḍane cābhicārādapratiṣedha iti
kecittu sādhanaviśeṣaḥ sādhyaviśeṣeṇa vyāpto na vā
na cet na taṃ gamayedatiprasaṅgāt vyāptaścedvāptigrahaṇasamaya eva liṅgiviśeṣasyāpi jñātatvādanarthakamanumānamiti pratyavasthānaṃ prāptisamaḥ | aprāptisamastu
liṅgaparāmarśasya karaṇatvāt | karaṇānāṃ ca karmapratyāsattyavaśyambhāvāt sādhyaviśeṣaprāptirvaktavyā | sā
cātra nāstīti pratyavasthānamiti lakṣayanti | anayorapyuktalakṣaṇakakṣīkārāt tadavāntaraviśeṣatvamaṅgīcakrurācāryāḥ
Linked texts (4)
- Text of the Tokyo Indology Student Team — Sanskrit
- Nyāyasūtra — Akṣapāda Gautama, Sanskrit
- Nyāyasāra — Bhāsarvajña, Sanskrit
- Nyāyapariśiṣṭa — Udayana, Sanskrit