Pramāṇa · Search · About · API

Vidvanmandana p398

Vidvanmaṇḍana p398

Language
Sanskrit

p398

sa āste || martyena yo gurusutaṃ yamalokanītaṃ tvāṃ cānayaccharaṇadaḥ paramāmbarandagdham | jigye'ntakāntakamapīśamasāvanīśaḥ kiṃ svāvane svaranayan mṛgayuṃ sadeṃham || tathā'pyaśeṣasthitisaṃbhavāpyayeṣvananyaheturyadaśeṣaśaktidhṛk | naicchatpraṇetuṃ vapuratra śeṣataṃ martyena kiṃ svasthagatiṃ pradarśaya'nnitiśrokatrayāṇāmatrāyamarthaḥ- pūrvaṃ yadukulanāśaḥ svarūpānyathābhāvaścoktaḥ | tatra 'yogadhāraṇayā''gneyyā'dagdhvā dhāmāviśatsvaka'mityatrākārapraśleṣasyāpi saṃbhavaduktikatvāt kimadagdhvā, uta yogivahagdhvā dhāmāviśaditi sandehe taṃ vārayituṃ pravṛtto līlārasasambandhisvarūpaviṣayakaṃ sandehaṃ prathamena vārayati | anyathā tṛtīyaślokenaiva tannivṛtterau na vadet | tathā satyamarthaḥ - rājan parasyākṣarādapyuttamasya tanubhṛtāṃ yādavādīnāṃ jananāpyayehā utpattināśaceṣṭāḥ māyāviḍambanaṃ māyānukaraṇamaveddhi | paro hi nityalīlāsambandhināṃ samāgamane (?) samāgayotpattināśatatvena pratyāyayati | tatra dṛṣṭānto, yathā naṭasyeti | naṭo yathā'nyadanyathapratyāyayati tathetyarthaḥ | idameva pūrvādhyāye mauśalakliṣṭaṃ dārukaṃ prati bhagavatoktam-'tvaṃ tu maddharmamāsthāya jñānaniṣṭha upekṣakaḥ | manmāyāracanāmetāṃ vijñāyopaśamaṃ vraje'tyanena | 'etā' mityanenātra sannihitasya 'gaccha dvāravatīṃ sūte' ti ślokatrayoktasyaiva parāmarśāt, sarvasya māyikatve'bhisaṃhite sarvāmityeva vadet | avastadanuvāda eva 'māyāviḍambana' mityatreti niścayaḥ | parastvaṃ nigamayitumidānīṃ sṛṣṭriguṇayogamāha- sṛṣṭyādi | mahirmahiṣmā | tathā ca pralaye yathā sarva svātmani niveśyoparatastātkālika parikarayuktastiṣṭhati tathedānīmāsta ityarthaḥ | śrīdharīye tu 'tanubhṛtsu yādavādiṣvāvirbhāvatirobhāvaceṣṭe'ti bhagavatparatvena vyākhyātam | taccintyam | tanubhṛtpadavaiyarthyaprasaṅgakatvāt | āvirbhāvatirobhāvāntare jananāpyayavyavahārābhāvena tāvataiva cāritārthyāt | tasmādukta evārthaḥ | evaṃ saparikarasya sthitau bodhitāyāṃ punaḥ sandehaḥ syān, nanu mūlarūpe tathāstu, avatārarūpe tathātvaṃ kathamavagantavyamiti, tadarthaṃ sāmarthyamāha- martyeneti | antakāntakaṃ mṛtyuñjayam | svāvane svīyānāmavane | tathā ca martyaśarīrasya nāśottaraṃ cirakāle'pi gurusutānayanena brahmāstradagdhatvadānayanena mṛtyuñjayajayena ca lokavedadevāpratibaddhasāmarthyasyedānīmapi svāparādhinṛgayusvanayane prakaṭīkaraṇātsarvakālamekarūpameva sāmarthyaṃ vinigantavyam | tathā ca mūlarūpamevedamityarthaḥ | evameva vayodvayoḥ sthāpanādū brāhmaṇavā-

Commentaries (3)