Shribhashya 6.2-10
Śrībhāṣya (complete text) 6.2-10
- Language
- Sanskrit
6.2-10
3
ṇāmeva viṣamasṛṣṭevyavasthāpakatvācca | nanvevaṃ kṣetrajñapuṇyāpuṇyarūpakarmmabhireva sarvāḥ vyavasthāḥ siddhayantīti kṛtamīśvareṇādhiṣṭhātrā; puṇyāpuṇyarūpānuṣṭhitakarmmasaṃskṛtā prakṛtireva puruṣārthānurūpaṃ tathā tathā vyavasthayā pariṇaṃsyateḥ yathā vipādidvaṣitānāmannapānādīnāmauṣadhiviśeṣāpyāyitānāṃ ca sukhaduḥkhahetubhūtaḥ pariṇāmaviśeṣo deśakālavyavasthayā dṛśyate; atassargapratisargavyavasthā devādiviṣamasṛṣṭiḥ kaivalyavyavasthā ca sarvaprakārapariṇāga-śaktiyuktasya pradhānasyaivopapadyate iti | anabhijñe; bhavānpuṇyāpuṇyakarmmasvarūpayoḥ, puṇyāpuṇyasvarūpe hi śāstraikasamadhigamye; śāstraṃ cānādinidhanāvicchinnapāṭhasampradāyānāghrātapramādādidoṣagandhavedākhyākṣararāśiḥ, tacca paramapupārādhanatadviparyyayarūpe karmmaṇī puṇyāpuṇye, tadanugrahanigrahāyatte ca tatphale sukhaduḥkhe iti vadati | tathāha dramiḍācāryyaḥ "phalasaṃvibhatsayā hi karmabhirātmānaṃ piprīpanti sa prīto'laṃ phalāye’ti śāstramarthyādā iti | tathā ca śrutiḥ "iṣṭāpūtaṃ bahudhā jātaṃ viśvaṃ vibharti bhuvanasya nābhiḥ’ iti | tathā ca bhagavatā svayamevoktam "yata pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tataṃ svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ’ iti "tānahaṃ dviṣataḥ krūrān-saṃsāreṣu narādhamān | kṣipāmyajastramaśubhānāsurīṣveva yoniṣu’ iti ca sa bhagavānpuruṣottamo'vāptasamastakāmaḥ sarvajñaḥ sarveśvaraḥ satyasaṃkalpaḥ svamāhātmyānuguṇalīlāpravṛttaḥ etāni karmāṇi samīcīnānyetānyasamīcīnānīti karmmadvaividhyaṃ saṃvidhāya tadupādānocitadehendriyādikaṃ tanniyamanaśaktiṃ ca sarveṣāṃ kṣetrajñānāṃ sāmānyena pradiśya