Pramāṇa · Search · About · API

Shribhashya 6.2-47

Śrībhāṣya (complete text) 6.2-47

Language
Sanskrit

6.2-47

24
pūrvaprastutaṃ vastunaḥ sthiratvamevopapādyate, anusmaraṇaṃ pūrvānubhṛtavastuviṣayaṃ jñānaṃ pratyabhijñānamityarthaḥ, tadeveta-miti sarvaṃ vastujātamatītakālānubhṛtaṃ pratyabhijñāyate; na ca bhārvādbharjvālādiṣviva sādṛśyanibandhano'yame-katvavyāmoha iti vaktuṃ śakyam vyāmuhyato jñāturekasyānabhyupagamāt, na hyanyānubhūtenaikatvaṃ sādṛśyaṃ vā svānu-bhūtasyānyo'nusandhatte, ato bhinnakālāvastvāśrayasādṛśyānubhavanibandhanamekatvavyāmohaṃ vadadbhirjñāturekatva-mavaśyāśrayaṇīyam; na u jñeyeṣvapi ghaṭādiṣu jvālādiṣviva bhedasādhanapramāṇamupala bhāmahe, yena sādṛśyanibandhanāṃ pratyabhijñāṃ kalpayema, yadapi cedamucyate pratyakṣānumānābhyāṃ ghaṭādeḥ kṣaṇikatvaṃ siddhayati | pratyakṣaṃ tāvadvartāmānā-rthaviṣayamavartamānādvastuno vyāvṛttaṃ tvaviṣayamavagamayati nīlamiva rpātāt, evaṃ ca bhūtabhaviṣyabhdyāṃ vartamānasya vastvantaratvamavagataṃ bhavati, anumānamapi arthakriyokāritvātsattvācca ghaṭādiḥ kṣaṇikaḥ, yadakṣaṇikaṃ śaśaviṣā-ṇādi tadanarthakriyākārī asacca, tathā anyatyaghaṭakṣaṇasattvātpūrvaghaṭakṣaṇasattvāni vināśīni ghaṭakṣaṇasattvāt antyaghaṭakṣaṇasattvavāditi || tacca kāryakāraṇabhāvānupapattyādibhiḥ pūrvameva nirastam | kiñca pratyakṣagamyā varta-mānasyāvartamānādvayāvṛttirna varttamānasya vastvantaratvamavagamayati, api tu vartamānakālayogitāmātram, na ca tāvatāvastvantaratvaṃ sidhyati, tasyaiva kālāntarayogasambhavāt | yattu sattvādarthākriyākārityācceti kṣaṇikatve