Pramāṇa · Search · About · API

Shribhashya 6.2-8

Śrībhāṣya (complete text) 6.2-8

Language
Sanskrit

6.2-8

2
yaduktaṃ pradhānasya prājñānadhiṣṭhitasya vicitrajagadracanānupapattiriti, tanna; yataḥ payo'mbuvatpravṛttirupapadyate | payasastāvaddadhibhāvena pariṇamamānasyānanyāpekṣasyādyaparispandanaprabhṛtipariṇāmaparamparā svata evopapadyate; yathā ca vāridasavamuktasyāmbuna ekarasasya nālikelatālacūtakapitthanimbatintiṛṇyādivicitrarasarūpeṇa pariṇāma-
pravṛttiḥ svata eva dṛśyate; tathā pradhānasyāpi pariṇāmasvabhāvasyā'nyānadhiṣṭhitasyaiva pratisargāvasthāyāṃ sadṛśa-pariṇāmenāvasthitasya sargāvasthāyāṃ guṇavavaiṣamyanimittavicitrapariṇāma upapadyate | yathoktaṃ "pariṇāmataḥ’ salilavat pratipratiguṇāśrayaviśeṣā’diti | tadevamavyaktamananyāpekṣaṃ pravartata iti cet ata uttaraṃ - tatrāpīti; yat kṣīrajalādidṛṣṭāntatayā nidarśim, tatrāpi prājñānadhiṣṭhāne pravṛttirnopapadyate | tadapi pūrvameva pakṣīkṛtamitya-bhiprāyaḥ | "upasaṃhāradaśarnānneti cenna kṣīravaddhi" ityatra dṛṣṭaparikarāntaratahitasyāpi svāsādhāraṇapariṇāma upapadyata ityetāvaduktam, na prājñādhiṣṭhitatvaṃ narākṛtam, "yo'psu tiṣṭhan’ ityādiśruteḥ ||2 ||