Pramāṇa · Search · About · API

Bhashyaratnaprabha 1.380.2

With Śaṅkara's bhāṣya (Sansknet input) 1.380.2

Language
Sanskrit

1.380.2

cakṣurādau vyabhicāramāśaṅkya niṣedhati-karaṇavaditi /
rūpamudbhūtaṃ nāstītyapratyakṣatvaṃ sphuṭayati-rūpeti /
svabhogāhetutve satīti viśeṣaṇānna vyabhicāra ityāha-tathāpīti /
bhogaḥ sukhaduḥkhānubhavaḥ /
ādipadādviṣayānubhavagrahaḥ /
naca yadyenādhiṣṭheyaṃ tattadīyabhogahetutve sati pratyakṣamiti vyatirekavyāptau karaṇeṣu vyabhicāratādavasthyamiti vācyaṃ, bhogāhetutvaviśiṣṭāpratyakṣatvasya hetutvāt, karaṇeṣu ca viśeṣaṇābhāvena viśiṣṭasya hetorabhāvāt /
naca viśeṣyavaiyarthyaṃ, parārthapācakādhiṣṭheyakāṣṭhādau vyabhicārāt /
naca pradhānāderīśvarapratyakṣatvādviśeṣyāsiddhiḥ, atīndriyatvarūpāpratyakṣatvasya sattvādityabhiprāyaḥ /
jīve karaṇakṛtā bhogadayo dṛśyante, īśvare tu pradhānakṛtāste na dṛśyanta ityakṣarārthaḥ /
vipakṣe doṣaṃ vadannaprayojakatvaṃ hetornirasyati-karaṇeti /
pradhānādeḥ preryatvāṅgīkāre prerakabhogahetutvaṃ syāt /
atīndriyasya preryasya bhogahetutvaniyamādityarthaḥ /
sūtradvayasyārthāntaramāha-anyathā veti /
yaḥ pravartakaścetanaḥ sa śarīrīti loke vyāptidṛṣṭerīśvarasya ca śarīrānupapatterna pravartakatvamiti sūtrārthamāha-itaśceti /
kimataṃ seśvaraṃ, kāryatvāt, rāṣṭravaditi kalpayato rājavatsaśarīra eveśvaraḥ syādityuktam /
tatreṣṭāpattiṃ nirasyati-naca tadvarṇayitumiti /
naca nityaṃ śarīraṃ sargātprāgapi saṃbhavatīti vācyaṃ, śarīrasya bhautikatvaniyamādityarthaḥ /
astvaśarīra eveśvara ityata āha-niradhiṣṭhānatve ceti /
jīvasyaiva śarīraṃ bhautikamīśvarasya tu svecchānirmitaṃ prāgapi syādityāśaṅkāṃ nirasyati-karaṇavaditi /
karaṇānyatra santīti karaṇavaccharīram /
icchāmayaśarīrakalpanaivānupapannā, mānābhāvāddṛṣṭabhautikatvaniyamavirodhācceti mantavyam //40//

Linked texts (1)