Pramāṇa · Search · About · API

Virodhanirodha 3.p18

Virodhanirodha 3.p18

Language
Sanskrit

3.p18

kiṃ caivaṃ śrutaprakāśikokteḥ virodhaśca syāt | tatra hi ‘ śrutibalā dviruddhamapi setsyatīti śaṃkitva ‘ tarhi ‘ vijñānaghana evaitebhyo bhūtebhyassa mutthāya tānyevānuvinaśyati ’ ‘ na jāyate mriyate vā vipaścit ’ ‘ vāyuścāntarikṣaṃ caitadamṛtam ’ ‘ ātmana ākāśassaṃbhūtaḥ ’ ‘ na nabho na bhūmi neme dyāvāpṛthivī ’ ‘ antavadevāṃsya tadbhavati nāsyeṣṭāpūrte kṣīyete ’ ityādiśrutyuktasya ātmādīnāṃ nityatvānityatvāderapi śrutipratipannatayām̐ ubhayamabhyupagantavyam | tataśca yathāpratipannasvīkāre mīmāṃsāmātravaiyarthyaṃ syāditi | anena hi mānāntaraviruddha śrutibalādabhyupagantumaśakyamityuktamiti— tadapyata eva nirastam dṛṣṭavaijātyāt | śrutipramitatyāgasya brahmāpalāpaparyavasāyitvena ayuktatvāt | kutastarhi brahmaṇa. pariṇāmitva śrutipramitamāpi tyajyata iti cet— bhrānto'si | nahi dṛṣṭavaijātyāt brahmaṇa. svarūpaparimāṇasyajyate ? svabhāvapariṇāmābhyupagamāt | avasthāntarāpattireva hi pariṇāmaḥ | svarūpapa riṇāmamātraṃ tu tyajyate | śrutivirodhādityukta tataścidgatamityabhyupeyate | ku. to brahmaṇa śrutamupādānatva acidgatamunnāyate | katha vā tena brahmaṇa upādā tvamupapadyate ? ittha brahmaṇastāvat jagadupāṃtvaṃ śrutam | brahma ca ci dacidviśiṣṭamuktam | atastatkāryamapi jagattādṛśameva | kāraṇe cidacitoḥ sūkṣmatvaṃ kārye ca sthūlatvamiti viśeṣaḥ | viśiṣṭaṃ caika vastu | tataśca viśeṣaṇabhūtayo cidacito yaḥ svabhāvānyathābhāvaḥ yaśca viśeṣyabhūtācidgatasvabhāvānyathābhāvaḥ tadubhayamapṛthaksiddhīveṣaṇagatatvāt brahmagatamevetyupādānatvaṃ nirvyūḍhamiti