Paramappapayasu 3
Paramappapayāsu 3
- Language
- Apabhraṃśa
3.1
3
siriguru akkhahi mokkhu mahu mokkhaham̐ kāraṇu tatthu
mokkhaham̐ kerau aṇṇu phalu je jāṇaum̐ paramatyu
3.1-2
śrīguro ākhyāhi mokṣaṃ mama mokṣasya kāraṇaṃ tathyam
mokṣasya saṃbandhi anyat phalaṃ yena jānāmi paramārtham
3.2
joiya mokkhu vi mokkha-phalu pucchiu mokkhaham̐ heu
so jiṇa-bhāsiu ṇisuṇi tuhum̐ jeṇa viyāṇahi bheu
3.2-2
yogin mokṣo'pi mokṣaphalaṃ pṛṣṭaṃ mokṣasya hetuḥ
tat jinabhāṣitaṃ niśṛṇu tvaṃ yena vijānāsi bhedam
3.3
dhammaham̐ atyaham̐ kāmaham̐ vi eyaham̐ sayalaham̐ mokkhu
uttama bhaṇahiṃ ṇāṇi jiya aṇṇem̐ jeṇa ṇa sokkhu
3.3-2
dharmasya arthasya kāmasyāpi eteṣāṃ sakalānāṃ mokṣam
uttamaṃ pramaṇanti jñāninaḥ jīva anyena yena na saukhyam
3.4
jai jiya uttamu hoi ṇavi eyaham̐ sayalaham̐ soi
to kiṃ tiṇṇi vi pariharavi jiṇa vaccahim̐ para-loi
3.5
uttamu sukkhu ṇa dei jai uttamu sukkhu ṇa hoi
to kiṃ icchahiṃ baṃdhaṇahiṃ baddhā pasuya vi soi
3.5-2
uttaṃ sukhaṃ na dadāti yadi uttamo mokṣo na bhavati
tataḥ kiṃ icchanti vandhanaiḥ baddhā paśavo'pi tameva
3.6
aṇu jai jagaha vi ahiyaru guṇa-gaṇu tāsu ṇa hoi
to tailou vi kiṃ dharai ṇiya-sira-uppari soi
3.7
uttamasukkhuṇadeijaiuttamasukkhuṇahoi
to kiṃsayaluvikālujiyasiddhavisevahiṃsoi
3.7-2
uttamaṃ sukhaṃ na dadāti yadi uttamaḥ mokṣo na bhavati
tataḥ kiṃ sakalamapi kālaṃ jīva siddhā api sevante tameva
3.8
hari-hara-vaṃbhu vi jiṇavara vi muṇi-vara-viṃda vi bhavva
parama-ṇiraṃjaṇi maṇu dharici mukkhu ji jhāyahim̐ savva
3.8-2
hariharabrahmāṇo'pi jinavarā api munivaravṛndānyapi bhavyāḥ
paramanirañjane manaḥ dhṛtvā mokṣaṃ eva dhyāyanti sarve
3.9
atha bhuvanatraye'pi mokṣaṃ muktvā anyatparamasukhakāraṇaṃ nāstīti niścinotitihuyaṇi jīvaham̐ atthi ṇavi sokkhaham̐ kāraṇu koi
mukkhu mueviṇu ekku para teṇavi ciṃtahi soi
3.9-2
tribhuvane jīvānāṃ asti naiva sukhasya kāraṇaṃ kimapi
mokṣaṃ muktvā ekaṃ paraṃ tenaiva cintaya tameva
3.10
jīvaham̐ so para mokkhu muṇi jo paramappaya-lāhu
kamma-kalaṃka-vimukkāham̐ ṇāṇiya bollahim̐ sāhū
3.11
daṃsaṇu ṇāṇu aṇaṃta-suhu samau ṇa tuṭṭai jāsu
so para sāsau mokkha-phalu vijjau atthi ṇa tāsu
3.12
jīvaham̐ mokkhaham̐ heu varu daṃsaṇu ṇāṇu carittu
te puṇu tiṇṇi vi appu muṇi ṇicchaem̐ ehau vuttu
3.12-2
jīvānāṃ mokṣasya hetuḥ varaṃ darśanaṃ jñānaṃ cāritram
tāni punaḥ trīṇyapi ātmānaṃ manyasva niścayena evaṃ uktam
3.13
pecchai jāṇai aṇucarai appi appau jo ji
daṃsaṇu ṇāṇu carittu jiu mokkhaham̐ kāraṇu so ji
3.14
jaṃ bollai vavahāra-ṇau daṃsaṇu ṇāṇu carittu
taṃ pariyāṇahi jīva tuhum̐ jem̐ paru hohi pavittu
3.15
davvaim̐ jāṇai jahāṭhiyaim̐ taha jagi maṇṇai jo ji
appaham̐ kerau bhāvaḍau avicalu daṃsaṇu so ji
3.16
davvaim̐ jāṇahi tāim̐ chaha tihuyaṇa bhariyau jehim̐
āi-viṇāsa-vivajjiyahim̐ ṇāṃṇihi pabhaṇiyaehim̐
3.16-2
dravyāṇi jānīhi tāni ṣaṭ tribhuvanaṃ bhṛtaṃ yaiḥ
ādivināśavivarjitaiḥ jñānibhiḥ prabhaṇitaiḥ
3.17
atha teṣāmeva ṣaḍdravyāṇāṃ saṃjñāṃ cetanācetanavibhāgaṃ ca kathayati—
jīu saceyaṇa davvu muṇi paṃca aceyaṇa aṇṇa
poggalu dhammāhammu ṇahu kālem̐ sahiyā bhiṇṇa
3.17-2
jīvaḥ sacetanaṃ dravyaṃ manyasva pañca acetanāni anyāni
pudgalaḥ dharmādharmau nabhaḥ kālena sahitāni bhinnāni
3.18
mutti-vihūṇau ṇāṇamau paramāṇaṃda-sahāu
ṇiyamiṃ joiya appu muṇi ṇiccu ṇiraṃjaṇu bhāu
3.18-2
mūrtivihīnaḥ jñānamayaḥ paramānandasvabhāvaḥ
niyamena yogin ātmānaṃ manyasva nityaṃ nirañjanaṃ bhāvam
3.19
puggalu chavvihu muttu vaḍha iyara amutta viyāṇi
dhammādhammu vi gayaṭhiyaham̐ kāraṇu pabhaṇahim̐ ṇāṇi
3.20
athadavvaim̐ sayalaim̐ vari ṭhiyaim̐ ṇiyamem̐ jāsu vasaṃti
taṃ ṇahu davvu viyāṇi tuhum̐ jiṇavara eu bhaṇaṃti
3.20-2
dravyāṇi sakalāni udare sthitāni niyamena yasya vasanti
tat nabhaḥ dravyaṃ vijānīhi tvaṃ jinavarā etad bhaṇanti
3.21
atha—
kālu muṇijjahi davvu tuhum̐ vaṭṭaṇa-lakkhaṇa eu
rayaṇaham̐ rāsi vibhiṇṇa jima tasu aṇuyaham̐ taha bheu
3.21-2
kālaṃ manyasva dravyaṃ tvaṃ vartanālakṣaṇaṃ etat
ratnānāṃ rāśiḥ vibhinnaḥ yathā tasya aṇūnāṃ tathā bhedaḥ
3.22
jīu vi puggalu kālu jiya e melleviṇu davva
iyara akhaṃḍa viyāṇi tuhum̐ appa-paesahim̐ savva
3.23
davva cayāri vi iyara jiya gamaṇāgamaṇa-vihīṇa
jīu vi puggalu pariharivi pabhaṇahiṃ ṇāṇapavīṇa
3.23-2
dravyāṇi catvāri api itarāṇi jīva gamanāgamanavihīnāni
jīvamapi pudgalaṃ parihṛtya prabhaṇanti jñānapravīṇāḥ
3.24
dhammādhammu vi ekku jiu e ji asaṃkha-padesa
gayaṇa ṇa aṃṇaṃta-paesu suṇi bahu-viha puggala-desa
3.24-2
dharmādharmau api ekaḥ jīvaḥ etāni eva asaṃkhyapradeśāni
gaganaṃ anantapradeśaṃ manyasva bahuvidhāḥ pudgaladeśāḥ
3.25
loyāgāsu dharevi jiya kahiyaim̐ davvaim̐ jāim̐
ekkahim̐ miliyaim̐ itthu jagi saguṇahim̐ ṇivasahim̐ tāim̐
3.26
eyaham̐ davvaham̐ dehiyaham̐ ṇiya-ṇiya-kajju jaṇaṃti
cau-gai-dukkha sahaṃta jiya te saṃsāru bhramaṃti
3.27
dukkhaham̐ kāraṇu muṇivi jiya davvaham̐ ehu sahāu
hoyavi mokkhaham̐ maggi laghu gammijjai para-lou
3.28
ṇiyamem̐ kahiyau ehu maim̐ vavahāreṇa vi diṭṭhi
evahim̐ ṇāṇu carittu suṇi jem̐ pāvahi parameṭṭhi
3.29
sapadesaṃ eya khitta kiriyā ya | ṇiccaṃ kāraṇa kattā savvagadaṃ idaramhi yapaveso |"
jaṃ jaha thakkau davvu jiya taṃ taha jāṇai jo ji
appaham̐ kerau bhāvaḍau ṇāṇu muṇijjahi so ji
3.30
jāṇāvi maṇṇavi appu paru jo para-bhāu caei
so ṇiu suddhau bhāvaḍau ṇāṇihim̐ caraṇu havei
3.31
jo bhattau rayaṇa-ttayaham̐ tasu muṇi lakkhaṇu eu
appā millivi guṇa-ṇilau tāsu vi aṇṇu ṇa jheu
3.32
atha ye jñānino nirmalaratnatrayamevātmānaṃ manyante śivaśabdavācyaṃ te mokṣapadārādhakāḥ santo nijātmānaṃ dhyāyantīti nirūpayatije rayaṇa-ttau ṇimmalau ṇāṇiya appu bhaṇaṃti
te ārāhaya siva-payaham̐ ṇiya-appā jhāyaṃti
3.32-2
ye ratnatrayaṃ nirmalaṃ jñāninaḥ ātmānaṃ bhaṇanti
te ārādhakāḥ śivapadasya nijātmānaṃ dhyāyanti
3.33
appā guṇamau ṇimmalau aṇudiṇu je jhāyaṃti
te para ṇiyamem̐ parama-muṇi laghu ṇivvāṇu lahaṃti
3.34
sayala-payatthaham̐ jaṃ gahaṇu jīvaham̐ aggimu hoi
vatthu-visesa-vivajjiyau taṃ ṇiya-daṃsaṇu joi
3.34-2
sakalapadārthānāṃ yad grahaṇaṃ jīvānāṃ agrimaṃ bhavati
vastuviśeṣavivarjitaṃ tat nijadarśanaṃ paśya
3.35
daṃsaṇapuvvu havei phuḍu jaṃ jīvaham̐ viṇṇāṇu
vatthu-visesu muṇaṃtu jiya taṃ muṇi avicalu ṇāṇu
3.36
dukkhu vi sukkhu sahaṃtu jiya ṇāṇiu jhāṇa-ṇilīṇu
kammaham̐ ṇijjara-heu tau vuccai saṃga-vihīṇu
3.37
viṇṇi vi jeṇa sahaṃtu muṇi maṇi sama-bhāu karei
puṇṇaham̐ pāvaham̐ teṇa jiya saṃvara-heu havei
3.38
acchai jittiu kālu muṇi appa-sarūvi ṇilīṇu
saṃvara-ṇijjara jāṇi tuhum̐ sayala-viyappa-vihīṇu
3.39
kammu purakkiu so khavai ahiṇava pesu ṇa dei
sagu mueviṇu jo sayalu uvasama-bhāu karei
3.39-2
karma purākṛtaṃ sa kṣapayati abhinavaṃ praveśaṃ na dadāti
saṃgaṃ muktvā yaḥ sakalaṃ upaśamabhāvaṃ karoti
3.40
daṃsaṇu ṇāṇu carittu tasu jo sama-bhāu karei
iyaraham̐ ekku vi atthi ṇavi jiṇavaru eu bhaṇei
3.40-2
darśanaṃ jñānaṃ cāritraṃ tasya yaḥ samabhāvaṃ karoti
itarasya ekamapi asti naiva jinavaraḥ evaṃ bhaṇati
3.41
jām̐vaḍa ṇāṇiu uvasamai tāmai saṃjadu hoi
hoi kasāyaham̐ vasi gayau jīu asaṃjadu soi
3.42
jeṇa kasāya havaṃti maṇi so jiya millahi mohu
moha-kasāya-vivajjiyau para pāvahi sama-bohu
3.43
tattātattu suṇevi maṇi je thakkā sama-bhāvi
te para suhiyā itthu jagi jaham̐ rai appa-sahāvi
3.43-2
tatvātattvaṃ matvā manasi ye sthitāḥ samabhāve
te paraṃ sukhinaḥ atra jagati yeṣāṃ ratiḥ ātmasvabhāve
3.44
atha yo'sāvevopaśamabhāvaṃ karoti tasya nindādvāreṇa stutiṃ trikalena kathayativiṇṇi vi dosa havaṃti tasu jo sama-bhāu karei
baṃdhu ji ṇihaṇai appaṇau aṇṇu jagu gahilu karei
3.45
athaaṇṇu vi dosu havei tasu jo sama-bhāu karei
sattu vi millipi appaṇau paraham̐ ṇilīṇu havei
3.45-2
anyaḥ api doṣo bhavati tasya yaḥ samabhāvaṃ karoti
śatrumapi muktvā ātmīyaṃ parasya nilīnaḥ bhavati
3.46
atha—
aṇṇu vi dosu havei tasu jo sama-bhāu karei
viyalu haveviṇu ikkalau uppari jagam̐ha caḍei
3.46-2
anyaḥ api doṣaḥ bhavati tasya yaḥ samabhāvaṃ karoti
vikalaḥ bhūtvā ekākī upari jagataḥ ārohati
3.46-3
jā ṇisi sayalaham̐ dehiyaham̐ joggiu tahim̐ jaggei
jahim̐ puṇu jaggai sayalu jagu sā ṇisi maṇivi suvei
3.47
1
ṇāṇi mueppiṇu bhāu samu kitthu vi jāi ṇa rāḍa
jeṇa lahesai ṇāṇamau teṇa ji appa-sahāu
3.48
bhaṇai bhaṇāvai ṇavi thuṇai ṇiṃdai ṇāṇi ṇa koi
siddhihi kāraṇu bhāu samu jāṇaṃtau para soi
3.49
gaṃthaham̐ upari parama-muṇi desu vi karai ṇa rāu
gaṃthaham̐ jeṇa viyāṇiyau bhiṇṇau appa-sahāu
3.50
visayaham̐ uppari paramamuṇi desu vi karai ṇa rāu
visayaham̐ jeṇa viyāṇiyau bhiṇṇau appa-sahāu
3.51
dehaham̐ uppari parama-muṇi desu vi karai ṇa rāu
dehaham̐ jeṇa viyāṇiyau bhiṇṇau appa-sahāu
3.51-2
dehasya upari paramamuniḥ dveṣamapi karoti na rāgam
dehād yena vijñātaḥ bhinnaḥ ātmasvabhāvaḥ
3.52
vitti-ṇivittihiṃ parama-muṇi desu vi karai ṇa rāu
baṃdhaham̐ heu viyāṇiyau eyaham̐ jeṇa sahāu
3.52-2
vṛttinivṛttyoḥ paramamuniḥ dveṣamapi karoti na rāgam
bandhasya hetuḥ vijñātaḥ etayoḥ yena svabhāvaḥ
3.53
baṃdhaham̐ mokkhaham̐ heu ṇiu jo ṇavi jāṇai koi
so para mohiṃ karai jiya puṇṇu vi pāu vi doi
3.54
daṃsaṇa-ṇāṇa-carittamau jo ṇavi appu muṇei
mokkhaham̐ kāraṇu bhaṇivi jiya so para tāim̐ karei
3.55
atha yo'sau niścayena puṇyapāpadvayaṃ samānaṃ na manyate sa mohena mohitaḥ san
saṃsāraṃ paribhramatīti kathayatijo ṇavi maṇṇai jīu samu puṇṇu vi pāu vi doi
so ciru dukkhu sahaṃtu jiya mohiṃ hiṃḍai loi
3.56
joṃ ityādi | jo ṇavi maṇṇai yaḥ karttā naiva manyate jīu jīvaḥ | kiṃ na
manyate | samu samāne | ke | puṇṇu vi pāu vi doi puṇyamapi pāpamapi dve so sa jīvaḥ
ciru dukkhu sahaṃtu ciraṃ bahutaraṃ kālaṃ duḥkhaṃ sahamānaḥ san jiya he jīva mohiṃ hiṃḍai
loi mohena mohitaḥ san hiṇḍate bhramati | ka | loke saṃsāre iti| tathā ca| yadyapyasadbhūtavara jiya pāvaim̐ suṃdaraim̐ ṇāṇiya tāim̐ bhaṇaṃti
jīvaham̐ dukkhaham̐ jaṇivi lahu sivamaim̐ jāim̐ kuṇaṃti
3.56-2
varaṃ jīva pāpāni sundarāṇi jñāninaḥ tāni bhaṇanti
jīvānāṃ duḥkhāni janitvā laghu śivamatiṃ yāni kurvanti
3.57
maṃ puṇu puṇṇaim̐ bhallāim̐ ṇāṇiya tāim̐ bhaṇaṃti
jīvaham̐ rajjaim̐ devi laghu dukkhaim̐ jāim̐ jaṇaṃti
3.57-2
mā punaḥ puṇyāni bhadrāṇi jñāninaḥ tāni bhaṇanti
jīvasya rājyāni dattvā laghu duḥkhāni yāni janayanti
3.58
vara ṇiya-daṃsaṇa-ahimuhau maraṇu vi jīva lahesi
mā ṇiya-daṃsaṇa-vimmuhau puṇṇu vi jīva karesi
3.58-2
varaṃ nijadarśanābhimukhaḥ maraṇamapi jīva labhasva
mā nijadarśanavimukhaḥ puṇyamapi jīva kariṣyasi
3.59
atha tamevārthaṃ punarapi draḍhayatije ṇiya-daṃsaṇa-ahimuhā sokkhu aṇaṃtu lahaṃti
tiṃ viṇu puṇṇu karaṃtā vi dukkhu aṇaṃtu sahaṃti
3.59-2
ye nijadarśanābhimukhāḥ saukhyamanantaṃ labhante
tena vinā puṇyaṃ kurvāṇā api duḥkhamanantaṃ sahante
3.60
puṇṇeṇa hoi vihavo vihaveṇa mao maeṇa mai-moho
mai-moheṇa ya pāvaṃ tā puṇṇaṃ amha mā hou
3.61
devaham̐ satthaham̐ muṇivaraham̐ bhattie puṇṇu havei
kamma-kkhau puṇu hoi ṇavi ajjau saṃti bhaṇei
3.61-2
devānāṃ śāstrāṇāṃ munivarāṇāṃ bhaktyā puṇyaṃ bhavati
karmakṣayaḥ punaḥ bhavati naiva āryaḥ śāntiḥ bhaṇati
3.62
devaham̐ satthaham̐ muṇivaraham̐ jo viddesu karei
ṇiyamem̐ pāu havei tasu jem̐ saṃsāru bhamei
3.63
pāvem̐ ṇārau tiriu jiu puṇṇem̐ amaru viyāṇu
missem̐ māṇusa gai lahai dohi vi khai ṇivvāṇu
3.64
vaṃdaṇu ṇiṃdaṇu paḍikamaṇu puṇṇaham̐ kāraṇu jeṇa
karai karāvai aṇumaṇai ekku vi ṇāṇi ṇa teṇa
3.65
atha—
vaṃdaṇu ṇiṃdaṇu paḍikamaṇu ṇāṇihim̐ ehu ṇa juttu
ekku ji mellivi ṇāṇamau suddhau bhāu pavittu
3.65-2
vandanaṃ nindanaṃ pratikramaṇaṃ jñānināṃ idaṃ na yuktam
ekameva muktvā jñānamayaṃ śuddhaṃ bhāvaṃ pavitram
3.66
vaṃdau ṇiṃdau paḍikamau bhāu asuddhau jāsu
para tasu saṃjamu atthi ṇavi jaṃ maṇa-suddhi ṇa tāsu
3.66-2
vandatāṃ nindatu pratikrāmatu bhāvaḥ aśuddho yasya
paraṃ tasya saṃyamo'sti naiva yasmāt manaḥśuddhirna tasya
3.67
suddhaham̐ saṃjamu sīlu tau suddhaham̐ daṃsaṇu ṇāṇu
suddhaham̐ kammakkhau havai suddhau teṇa pahāṇu
3.68
bhāu visuddhau appaṇau dhammu bhaṇeviṇu lehu
cau-gai-dukkhaham̐ jo dharai jīu paḍaṃtau ehu
3.69
siddhihim̐ kerā paṃthaḍā bhāu visuddhau ekku
jo tasu bhāvahūm̐ muṇi calai so kima hoi vimukku
3.70
jahim̐ bhāvai tahim̐ jāhi jiya jaṃ bhāvai kari taṃ ji
kemvai mokkhu ṇa atthi para cittaham̐ suddhi ṇa jaṃ ji
3.71
atha śubhāśubhaśuddhopayogatrayaṃ kathayatisuha-pariṇāmem̐ dhammu para asuhem̐ hoi ahammu
dohim̐ vi ehim̐ vivajjiyau suddha ṇa baṃdhai kammu
3.71-2
śubhapariṇāmena dharmaḥ paraṃ aśumena bhavati adharmaḥ
dvābhyāmapi etābhyāṃ vivarjitaḥ śuddho na badhnāti karma
3.72
dāṇiṃ labbhai bhou para iṃdattaṇu vi taveṇa
jammaṇa-maraṇa-vivajjiyau pau labbhai ṇāṇeṇa
3.72-2
dānena labhyate bhogaḥ paraṃ indratvamapi tapasā
janmamaraṇavivarjitaṃ padaṃ labhyate jñānena
3.73
deu ṇiraṃjaṇu ium̐ bhaṇai ṇāṇiṃ mukkhu ṇa bhaṃti
ṇāṇa-vihīṇā jīvaḍā ciru saṃsāru bhramaṃti
3.74
ṇāṇa-vihīṇaham̐ mokkha-pau jīva ma kāsu vi joi
bahuem̐ salila-viroborderliyahūm̐ karu coppaḍau ṇa hoi
3.75
jaṃ ṇiya-bohaham̐ bāhirau ṇāṇu vi kajju ṇa teṇa
dukkhaham̐ kāraṇu jeṇa tau jīvaham̐ hoi khaṇeṇa
3.75-2
yat nijabodhādvāhyaṃ jñānamapi kāryaṃ na tena
duḥkhasya kāraṇaṃ yena tapaḥ jīvasya bhavati kṣaṇena
3.76
taṃ ṇiya-ṇāṇu ji hoi ṇa vi jeṇa pavaḍḍhai rāḍa
diṇayara-kiraṇaham̐ purau jiya kiṃ vilasai tama-rāu
3.76-2
tat nijajñānameva bhavati nāpi yena pravardhate rāgaḥ
dinakarakiraṇānāṃ purataḥ jīva kiṃ vilasati tamogaḥ
3.77
appā millivi ṇāṇiyaham̐ aṇṇu ṇa suṃdaru vatthu
teṇa ṇa visayaham̐ maṇu ramai jāṇaṃtaham̐ paramatthu
3.77-2
ātmānaṃ muktvā jñānināṃ anyanna sundaraṃ vastu
tena na viṣayeṣu mano ramate jānatāṃ paramārtham
3.78
atha tamevārthaṃ dṛṣṭāntena samarthayatiappā millivi ṇāṇamau citti ṇa laggai aṇṇu
maragau jeṃ pariyāṇiyau tahum̐ kacem̐ kau gaṇṇu
3.78-2
ātmānaṃ muktvā jñānamayaṃ citte na lagati anyat
marakataḥ yena parijñātaḥ tasya kācena kuto gaṇanā
3.79
bhuṃjaṃtu vi ṇiya-kamma-phalu mohaim̐ jo ji karei
bhāu asuṃdaru suṃdaru vi so para kammu jaṇei
3.80
bhuṃjaṃtu vi ṇiya-kamma-phalu jo tahi rāu ṇa jāi
so ṇavi baṃdhai kammu puṇu saṃciu jeṇa vilāi
3.81
jo aṇu-mettu vi rāu maṇi jāma ṇa millai etthu
so ṇavi muccai tāma jiya jāṇaṃtu vi paramatthu
3.81-2
yaḥ aṇumātramapi rāgaṃ manasi yāvat na muñcati atra
sa naiva mucyate tāvat jīva jānannapi paramārtham
3.82
bujjhai satthaim̐ tau carai para paramatthu ṇa vei
tāva ṇa muṃcai jāma ṇavi ihu paramatthu muṇei
3.82-2
budhyate śāstrāṇi tapaḥ carati paraṃ paramārthaṃ na vetti
tāvat na mucyate yāvat naiva enaṃ paramārthaṃ manute
3.83
satthu paḍhaṃtu vi hoi jaḍu jo ṇa haṇei viyappu
dehi vasaṃtu vi ṇimmalau ṇavi maṇṇai paramappu
3.83-2
śāstraṃ paṭhannapi bhavati jaḍaḥ yaḥ na hanti vikalpam
dehe vasantamapi nirmalaṃ naiva manyate paramātmānam
3.84
boh-ṇimittem̐ satthu kila loi paḍhijjai itthu
teṇa vi bohu ṇa jāsu varu so kiṃ mūḍhu ṇa tatthu
3.84-2
bodhanimittena śāstraṃ kila loke paṭhyate atra
tenāpi bodho na yasya varaḥ sa kiṃ mūḍho na tathyam
3.85
titthaim̐ titthu bhramaṃtāhūm̐ mūḍhaham̐ mokkhu ṇa hoi
ṇāṇa-vivajjiu jeṇa jiya muṇivaru hoi ṇa soi
3.85-2
tīrthaṃ tīrthaṃ bhramatāṃ mūḍhānāṃ mokṣo na bhavati
jñānavivarjito yena jīva munivaro bhavati na sa eva
3.86
ṇāṇihim̐ mūḍhaham̐ muṇivaraham̐ aṃtaru hoi mahaṃtu
dehu vi millai ṇāṇiyau jīvaham̐ bhiṇṇu suṇaṃtu
3.87
tadyathāleṇaham̐ icchai mūḍhu para bhuvaṇu vi ehu asesu
bahu-viha-dhamma-miseṇa jiya dohim̐ vi ehu visesu
3.88
cellā-cellī-putthiyahim̐ tūsai mūḍhu ṇibhaṃtu
eyahim̐ lajjai ṇāṇiau baṃdhaham̐ heu suṇaṃtu
3.88-2
śiṣyārjikāpustakaiḥ tuṣyati mūḍho nirbhrāntaḥ
etaiḥ lajjate jñānī bandhasya hetuṃ jānan
3.89
caṭṭahim̐ paṭṭahim̐ kuṃḍiyahim̐ cellā-celliyaehim̐
mohu jaṇeviṇu muṇivaraham̐ uppahi pāḍiya tehim̐
3.89-2
caṭṭaiḥ paṭṭaiḥ kuṇḍikābhiḥ śiṣyārjikābhiḥ
mohaṃ janayitvā munivarāṇāṃ utpathe pātitāstaiḥ
3.90
keṇa vi appau vaṃcitau siru luṃcivi chāreṇa
sayala vi saṃga ṇa parihariya jiṇavara-liṃgadhareṇa
3.90-2
kenāpi ātmā vañcitaḥ śiro luñcitvā kṣāreṇa
sakalā api saṃgā na parihṛtā jinavaraliṅgadhareṇa
3.91
je jiṇa-liṃgu dharevi muṇi iṭṭha-pariggaha leṃti
chaddi kareviṇu te ji jiya sā puṇu chaddi gilaṃti
3.91-2
ye jinaliṅgaṃ dhṛtvāpi munaya iṣṭaparigrahān lānti
chardiṃ kṛtvā te eva jīva tāṃ punaḥ chardiṃ gilanti
3.92
lāhaham̐ kittihi kāraṇiṇa je siva-saṃgu cayaṃti
khīlā-laggivi te vi muṇi deulu deu ḍahaṃti
3.92-2
lābhasya kīrteḥ kāraṇena ye śivasaṃgaṃ tyajanti
kīlānimittaṃ te'pi munayaḥ devakulaṃ devaṃ dahanti
3.93
appau maṇṇai jo ji muṇi garuyau gaṃthahi tatthu
so paramatthe jiṇu bhaṇai ṇavi vujjhai paramatthu
3.94
bujjhaṃtaham̐ paramatthu jiya guru lahu atthi ṇa koi
jīvā sayala vi vaṃbhu paru jeṇa viyāṇai soi
3.95
jo bhattau rayaṇa-ttayaham̐ tasu muṇi lakkhaṇu eḍa
acchau kahiṃ vi kuḍilliyai so tasu karai ṇa bheu
3.96
jīvaham̐ tihuyaṇa-saṃṭhiyaham̐ mūḍhā bheu karaṃti
kevala-ṇāṇiṃ ṇāṇi phuḍu sayalu vi ekku muṇaṃti
3.97
jīvā sayala vi ṇāṇamaya jammaṇa-maraṇa-vimukka
jīva-paesahim̐ sayala sama sayala vi saguṇahim̐ ekka
3.97-2
jīvāḥ sakalā api jñānamayā janmamaraṇavimuktāḥ
jīvapradeśaiḥ sakalāḥ samāḥ sakalā api svaguṇaireke
3.98
jīvaham̐ lakkhaṇu jiṇavarahi bhāsiu daṃsaṇa-ṇāṇu
teṇa ṇa kijjai bheu taham̐ jai maṇi jāu vihāṇu
3.99
baṃbhaham̐ bhuviṇa vasaṃtaham̐ je ṇavi bheu karaṃti
te paramappa-payāsayara joiya vimalu muṇaṃti
3.99-2
brahmaṇāṃ bhuvane vasatāṃ ye naiva bhedaṃ kurvanti
te paramātmaprakāśakarāḥ yogin vimalaṃ jānanti
3.100
rāya-dosa ve pariharivi je sama jīva ṇiyaṃti
te sama-bhāvi paridviyā lahu ṇivvāṇu lahaṃti
3.100-2
rāgadveṣau dvau parihṛtya ye samān jīvān paśyanti
te samabhāve pratiṣṭhitāḥ laghu nirvāṇaṃ labhante
3.101
jīvaham̐ daṃsaṇu ṇāṇu jiya lakkhaṇu jāṇai jo ji
deha-vibheem̐ bheu taham̐ ṇāṇi ki maṇṇai so ji
3.101-2
jīvānāṃ darśanaṃ jñānaṃ jīva lakṣaṇaṃ jānāti ya eva
dehavibhedena bhedaṃ teṣāṃ jñānī kiṃ manyate tameva
3.102
deha-vibheyaim̐ jo kuṇai jīvaham̐ bheu vicittu
so ṇavi lakkhaṇu muṇai taham̐ daṃsaṇu ṇāṇu carittu
3.102-2
dehavibhedena yaḥ karoti jīvānāṃ bhedaṃ vicitram
sa naiva lakṣaṇaṃ manute teṣāṃ darśanaṃ jñānaṃ cāritram
3.103
aṃgaim̐ suhumaim̐ bādaraim̐ vihi-vasim̐ haॉṃti je bāla
jiya puṇu sayala vi tittaḍā savvattha vi sayakāla
3.104
sattu vi mittu vi appu paru jīva asesu vi ei
ekku kareviṇu jo muṇai so appā jāṇei
3.105
atha yo'sau sarvajīvān samānānna manyate tasya samabhāvo nāstītyāvedayati—
jo ṇavi maṇṇai jīva jiya sayala vi ekka-sahāva
tāsu ṇa thakkai bhāu samu bhava-sāyavi jo ṇāva
3.105-2
yo naiva manyate jīvān jīva sakalānapi ekasvabhāvān
tasya na tiṣṭhati bhāvaḥ samaḥ bhavasāgare yaḥ nauḥ
3.106
jīvaham̐ bheu ji kamma-kiu kammu vi jīu ṇa hoi
jeṇa vibhiṇṇau hoi taham̐ kālu laheviṇu koi
3.107
ekku kare maṇa viṇṇi kari maṃ kari vaṇṇa-visesu
ikkaim̐ devaim̐ jeṃ vasai ti-huyaṇa ehu asesu
3.107-2
ekaṃ kuru mā dvau kuru mā kuru varṇaviśeṣam
ekena devena yena vasati tribhuvanaṃ etad aśeṣam
3.108
paru jāṇaṃtu vi parama-muṇi para-saṃsaggu cayaṃti
para-saṃgaham̐ paramappayaham̐ lakkhaham̐ jeṇa calaṃti
3.109
jo sama-bhāvaham̐ bāhirau tiṃ sahu maṃ kari saṃgu
ciṃtā-sāyari paḍahi para aṇṇu vi ḍajjhai aṃgu
3.110
bhallāham̐ vi ṇāsaṃti guṇa jaham̐ saṃsaggu khalehim̐
vaisāṇaru lohaham̐ miliu tam̐ piṭṭiyai ghaṇehim̐
3.111
athajai icchasi bho sāhū vāraha-viha-tava-halaṃ mahā-viulaṃ
to maṇa-vayaṇe kāe bhoyaṇa-giddhī vivajjesu
3.111-2
3
yadi icchasi bho sādho dvādaśavidhatapaḥphalaṃ mahadvipulam
tataḥ manovacanayoḥ kāye bhojanagṛddhiṃ vivarjayasva
3.111-3
3
je sarasiṃ saṃtuṭṭha-maṇa virasi kasāu vahaṃti
te muṇi bhoyaṇa-ghāra gaṇi ṇavi paramatthu muṇaṃti
3.111-4
4
ye sarasena saṃtuṣṭamanasaḥ virase kaṣāyaṃ vahanti
te munayaḥ bhojanagṛdhrāḥ gaṇaya naiva paramārthaṃ manyante
3.112
4
rūvi payaṃgā saddi maya gaya phāsahi ṇāsaṃti
ali-ula gaṃdhaim̐ maccha rasi kima aṇurāu karaṃti
3.115
joiya ṇehu pariccayaha snehu ṇa bhallau hoi
ṇehāsattau sayalu jagu dukkhu sahaṃtau joi
3.115-2
yogin snehaṃ parityaja sneho na bhadro bhavati
snehāsaktaṃ sakalaṃ jagad duḥkhaṃ sahamānaṃ paśya
3.116
jala-siṃcaṇu paya-ṇiddahaṇu puṇu puṇu pīlaṇa-dukkhu
ṇehaham̐ laggivi tila-ṇiyaru jaṃti sahaṃtau pikkhu
3.116-2
jalasiñcanaṃ pādanirdalanaṃ punaḥ punaḥ pīḍanaduḥkham
snehaṃ laggitvā tilanikaraṃ yantreṇa sahamānaṃ paśya
3.117
te ciya dhaṇṇā te ciya sappurisā te jiyaṃtu jiya-loe
voḍhaha-dahammi paḍiyā taraṃti je ceva līlāe
3.117-2
te caiva dhanyāḥ te caiva satpuruṣāḥ te jīvantu jīvaloke
yauvanadrahe patitāḥ taranti ye caiva līlayā
3.118
mokkhu ji sāhiu jiṇavarahim̐ chaṃḍivi bahu-vihu rajju
bhikkha-bharoḍā jīva tuhum̐ karahi ṇa appau kajju
3.119
pāvahi dukkhu mahaṃtu tuhum̐ jiya saṃsāri bhamaṃtu
aṭṭha vi kammaim̐ ṇiddalivi vaccahi sukkhu mahaṃtu
3.119-2
prāpnoṣi duḥkhaṃ mahat tvaṃ jīva saṃsāre bhraman
aṣṭāpi karmāṇi nirdalya vraja mokṣaṃ mahāntam
3.120
jiya aṇu-mittu vi dukkhaḍā sahaṇa ṇa sakkahi joi
cau-gai-dukkhaham̐ kāraṇaim̐ kammaim̐ kuṇahi kiṃ toi
3.120-2
jīva aṇumātrāṇyapi duḥkhāni soḍhuṃ na śaknoṣi paśya
caturgatikṣuḥkhānāṃ kāraṇāni karmāṇi karoṣi kiṃ tathāpi
3.121
dhaṃdhai paḍiyau sayalu jagu kammaim̐ karai ayāṇu
mokkhaham̐ kāraṇu ekku khaṇu ṇavi ciṃtai appāṇu
3.122
atha tamevārthaṃ dṛḍhayatijoṇi-lakkhaim̐ paribhamai appā dukkhu sahaṃtu
putta-kalattahim̐ mohiyau jāva ṇa ṇāṇu mahaṃtu
3.122-2
yonilakṣāṇi paribhramati ātmā duḥkhaṃ sahamānaḥ
putrakalatraiḥ mohitaḥ yāvanna jñānaṃ mahat
3.123
atha he jīva gṛhaparijanaśarīrādimamatvaṃ mā kurviti saṃbodhayatijīva ma jāṇahi appaṇaum̐ gharu pariyaṇu taṇu iṭṭhu
kammāyattau kārimau āgami joihim̐ didva
3.123-2
jīva mā jānīhi ātmīyaṃ gṛhaṃ parijanaṃ tanuḥ iṣṭam
karmāyattaṃ kṛtrimaṃ āgame yogibhiḥ dṛṣṭam
3.124
mukkhu ṇa pāvahi jīva tuhum̐ gharu pariyaṇu ciṃtaṃtu
to vari ciṃtahi tau ji tau pāvahi mokkhu mahaṃtu
3.124-2
mokṣaṃ na prāpnoṣi jīva tvaṃ gṛhaṃ parijanaṃ cintayan
tataḥ varaṃ cintaya tapaḥ eva tapaḥ prāpnoṣi mokṣaṃ mahāntam
3.125
mārivi jīvaham̐ lakkhaḍā jaṃ jiya pāu karīsi
putta-kalattaham̐ kāraṇaim̐ taṃ tuhum̐ ekku sahīsiṃ
3.125-2
[ mārayitvā jīvānāṃ lakṣāṇi yat jīva pāpaṃ kariṣyasi
putrakalatrāṇāṃ kāraṇena tat tvaṃ ekaḥ sahiṣyase
3.126
]
mārivi cūrivi jīvaḍā jaṃ tuhum̐ dukkhu karīsi
taṃ taha pāsi aṇaṃta-guṇu avasaim̐ jīva lahīsi
3.126-2
mārayitvā cūrṇayitvā jīvān yat tvaṃ duḥkhaṃ kāriṣyasi
tattadapekṣayā anantaguṇaṃ avaśyameva jīva labhase
3.127
jīva vahaṃtaham̐ ṇaraya-gai abhaya-padāṇem̐ saggu
be paha javalā darisiyā jahim̐ ruccai tahim̐ laggu
3.128
mūḍhā sayalu vi kārimau bhullau maṃ tusa kaṃḍi
siva-pahi ṇimmali karahi rai gharu pariyaṇu laghu chaṃḍi
3.128-2
mūḍha sakalamapi kṛtrimaṃ bhrāntaḥ mā tuṣaṃ kaṇḍaya
śivapathe nirmale kuru ratiṃ gṛhaṃ parijanaṃ laghu tyaja
3.129
joiya sayalu vi kārimau ṇikkārimau ṇa koi
jīviṃ jaṃtiṃ kuḍi ṇa gaya ihu paḍichaṃdā joi
3.130
deulu deu vi satthu guru titthu vi veu vi kavvu
vacchu ju dīsai kusumayiu iṃdhaṇu hosai savvu
3.130-2
devakulaṃ devo'pi śāstraṃ guruḥ tīrthamapi vedo'pi kāvyam
vṛkṣaḥ yad dṛśyate kusumitaṃ indhanaṃ bhaviṣyati sarvam
3.131
ekku ji mellipi baṃbhu paru bhuvaṇu vi ehu asesu
puhavihim̐ ṇimmiu bhaṃgurau ehau bujjhi visesu
3.132
je diṭṭhā sūruggamaṇi te atyavaṇṇi ṇa diṭṭha
teṃ kāraṇṇi vaḍha dhammu kari dhaṇi jovvaṇi kau tiṭṭha
First 200 of 329 passages. Read on
Commentaries (5)
- Subodhinī — Brahmadeva 1625, Apabhraṃśa
- Paramātmaprakāśavṛtti — Brahmadeva, Sanskrit
- Laghuparamātmaprakāśavyākhyā — Sanskrit
- Paramārthaprakāśaṭīkā — Sanskrit
- Paramātmaprakāśaṭīkā — Brahmadatta, Sanskrit