Pramāṇa · Search · About · API

Utpadasiddhi 10.33

Utpādasiddhi 10.33

Language
Sanskrit

10.33

meva, tathā nātra sarvathaiva dvayābhāva eveti, kathañcidbhedāśrayaṇāt, sambandhaśabdapravṛttirapyaviruddhaiveti, bhedāṃśapakṣe kathamamīṣāṃ vastutvamiti cet nāyamabhedānanuviddhaḥ kvaciditi kuto'yaṃ prasaṅgaḥ ?, yadapi 'sattvaṃ hi vastuno rūpa'mityādyuktaṃ tatrāpi yadi svataḥ
saditi pratyayastatsattvaṃ tarhi sadityeṣa pratyayaḥ utpādavyayadhrauvyayuktādevopajāyate, tadvikalādviyadaṅkurādeḥ kvacidetadaprasūteḥ kiṃ
naitallakṣaṇaṃ ?, nanūtpādādaya utpādādipratyayahetavo bhavantu, kathaṃ tebhyaḥ sadādibuddhiḥ ?, nahi nīlādibhyaḥ pītādibuddhirupajāyate,
śuktikādau tu rajatādibuddhirbhrāntiḥ, na sā tattvavyavasthāyāmupanyāsamarhati, tadetanna, kathañcidvyavasthitānāṃ sadādibuddhihetutvamapyeṣāmaviruddhaṃ, yadi hyete kecidatyantavyatirekabhājo bhaveyustadā utpādabuddhimeva janayet na vyayādibuddhim, evamanyatrāpi syāt, na
caitadasti, yata utpadyamānamevotpādo vipadyamānameva vināśaḥ avatiṣṭhamānameva cāvasthitiḥ, na cātyantamasadutpadyate, nāpi sadekāntena vinaśyati, na cāpracyutānutpannasthiraikasvabhāvalakṣaṇā mekāntāvasthitiṃ kiñcittanoti, tatasta evotpādādayo dharmiprādhānyapariṇāmāśrayaṇādvasturūpatayā sthitāḥ, tataḥ kathaṃ tebhyaḥ sadādibuddhirna pravarttate ?, etāvanmātrameva hi nimittametasyā buddherutpāde,
anyathā'mbarāravindādibhya etannivṛttiprasaṅga eveti, tato vastunaḥ svakīyasattvaṃ nāma yatkiñciducyate tadetadeva yadutpādavyayadhrauvyāṇāmevamavasthitiḥ, anyathā'mbarāravindādibhya etadanivṛttiprasaṅga eveti | bhedaprādhānyena vivakṣitāḥ kathamete santo bhavantīti
cet abhedasyaiva yathoktasya tathā'pyabhidhānāditi bhedaprādhānyenāpi vivakṣitā utpādādayo na yathoktamabhedāṃśaṃ sarvathā vijahati,
tataste kathaṃ na sadarūpāḥ syuḥ ?, tato yathā kāryaikadeśo'pi kāyastadātmakatvādasya tathā sadaṃśo'pi sadrūpa iti na kaściddoṣaḥ || bodharūpādayo'neke dharmāḥ santi teṣāṃ kathaṃ vastutvamityāśaṅkyāha—
bodharūpādayo'pyucyetaitrairūpyābhedavarttinaḥ | kathañcittena jainendraṃ, sudṛśaṃ vastu lakṣaṇam