Pramāṇa · Search · About · API

Utpadasiddhi 5.1.10

Utpādasiddhi 5.1.10

Language
Sanskrit

5.1.10

tāviti, na tāvatprathamaḥ pakṣaḥ, nahi nīlaśabde nīlaṃ pratīyate, pratītau kathaṃ tanniṣedhaḥ ?, nīlaṃ ca pratītyānīlāpohapratītau svala‘sarve bhāvāḥ svabhāvena svasvabhāvavyavasthitāḥ | svabhāvaparabhāvābhyāṃ, yasmādvyāvṛttibhāginaḥ ||1||’ tasmād hetoḥ, yato'rthānāṃ vyāvṛttiḥ tannibandhanāḥ jātibhedāḥ prakalpyante tadviśeṣāvagāhinaḥ, tanmādyo yena śabdena viśeṣaḥ saṃpratīyate na sa śakyastato'nyena, tena bhinnā vyavasthitiḥ, tena na sarvaśabdānāṃ paryāyatā, nāpi liṅgaliṅginorbhāvo viśeṣaṇaviśeṣyabhāvo vā, tathāhi-svakāraṇādeva bhāvāḥ sakalasajātīyavijātīyavyāvṛttā jāyante, tenānekavyāvṛttyātmakeṣu bhāveṣvekāvṛttyā tanniścaye vyāvṛttyantareṇāniścitāḥ, tatastanniśraye'paśabdaliṅgaprayogo na paryāyatāmāpnoti, vastubhūte copādhau pravarttamānaḥ śabda upādhimantamaśeṣopādhyupakārakaṃ niścāyayannaśepopādhīnāṃ niścayātparyāyatāṃ sarvaśabdāntarāṇāmāpādayedityādayo doṣā vāstave śabdārthe prasajanti, tasmādapohapakṣo jyāyāniti atra pratividhīyate, yattāvaduktaṃ 'dṛśyavikalpayorekīkaraṇamapoho, na tuccharūpaḥ,’ tadekīkaraṇaṃ kiṃ tenaiva jñānena pratīyate ? kiṃ vā jñānāntareṇa ?, na tāvattadeva jñānaṃ svākāraṃ dṛśyaṃ ca pṛthak pratipadya aikyaṃ pratipadyate, apratīteḥ kṣaṇikatvācca, nāpi jñānāntaraṃ, yatastadbhinnaṃ syāt ekaṃ vā bhaved ?, bhinnaṃ kathamaikyaṃ pratyeti ?, svasaṃvedanaṃ hi jñānaviṣayaṃ darśanaṃ tu dṛśyaviṣayaṃ, ekaṃ tu yadi dvayaṃ pratyeti kathamaikyaṃ ?, athaikyaṃ pratyeti kathaṃ dvayorekyaṃ ? iti | atha vāsanāvabodhādvikalpavijñānaṃ sakalasajātīyasādhāraṇamutpadyate

Linked texts (1)