Pramāṇa · Search · About · API

Nyayavinishcaya v1.p30.4

Nyāyaviniścayavivaraṇa v1.p30.4

Language
Sanskrit

v1.p30.4

bhagavān mahāvīra eka parama ahiṃsaka santa the| unane dekhā ki āja kā sārā rājakāraṇa dharma aura matavādiyoṃ ke hātha meṃ hai| jaba taka ina matavādoṃ kā vastu sthiti ke ādhāra se samanvaya na hogā taba taka hiṃsā kī jar̤a nahīṃ kaṭa sakatī | unane viśva ke tatvoṃ kā sākṣātkāra kiyā aura batāyā ki viśva kā pratyeka cetana aura jar̤a tatra ananta dharmoṃ kā bhaṇḍāra hai| usake virāṭ svarūpa ko sādhāraṇa - mānava paripūrṇa rūpa meṃ nahīṃ jāna sakatā| usakā śuddha jñāna vastu ke eka eka aṃśa ko jānakara apane meṃ pūrṇatā kā durabhimāna kara baiṭhā hai| vivāda vastu meṃ nahīṃ hai| vivāda to dekhane vāloṃ kī dṛṣṭi meṃ hai| kāśa, ye vastu ke virāṭ ananta-yā anekātmaka svarūpa kī jhām̐kī pā sakeṃ| unane isa anekāntātmaka tasya jñāna kī aura matavādiyoṃ kā dhyāna khīṃcā aura batāyā ki dekho, pratyeka vastu ananta guṇa paryāya aura dharmoṃ kā akhaṇḍa piṇḍa hai | yaha apanī anādyananta santāna sthiti kī dṛṣṭi se nitya hai | kabhī bhī aisā samaya nahīṃ ā sakatā jaba viśva ke raṃgamañca se eka kaṇa kā bhī samūla vināśa ho jāya| sātha hī pratikṣaṇa usakī paryāem̐ badala rahī haiṃ, usake guṇa-dharmoṃ meṃ bhī sahasa yā visadṛśa parivartana ho rahā hai, ataḥ