Pramāṇa · Search · About · API

Nyayavinishcaya 10.545

Nyāyaviniścaya 10.545

Language
Sanskrit

10.545

]
syānmatam-vāṅmātramevedaṃ 'paśyanvā' ityādi ; na hi nirastasakalabhedakallolatatpratibhāsaprapañcaṃ sattāttvamanubhavapathovasthāpitamutpaśyāmaḥ | tato yadi rūpādarapi na syāt nirvivādaḥ śūnyavādovatāraḥ syāt , na cāyaṃ nyāyyaḥ pramāṇābhāvāt | tato na rūpādeḥ svarūpato
vivekaḥ parasparata eva tadbhāvāt , natraivānubhavavyāpārasya niravadyasyopalambhāditi ; tadapi na 15
samīcīnam ; nirantaradarśanavivekānabhimānanna rūpāderapi tatpathovasthāpitasyāsampratipatteḥ
śūnyavādovatārasya tadvasthatvāt | tato na rūpāderdadhigatasya tatsparśādervivekaḥ karabhādeva tadbhāvāt anubhavavyāpārasya tathaiva saṃvedadnāt | dharmakīrttinā'pi taṃnvyāpārānabhijñānādevedamabhihitam"sarvasyobhayarūpatve tadviśeṣanirākṛteḥ
codito dadhi khādeti kimuṣṭraṃ nābhidhāvati ?
athāstyatiśayaḥ kaściyena bhedena varttate
sa eva dadhi so'nyatra nāstītyanubhayaṃ varam ||” [pra0vā03|181-82]iti
tataḥ siddhaṃ tadvivekalakṣaṇāvayavisannidhānasāpekṣatvena dadhyādisthūlapratibhāsasya sannihitārthatvaṃ tataścāmānasatvam | tadāha-'artha' ityādi | pratibhāsaḥ prastāvāt sthūlākāragocaraḥ sa dharmī, sādhyamāha-ayuktaḥ asaṅgataḥ | kutaḥ sakāśāt ? asataḥ, asyati 25
prerayati svaviṣayeṣvindriyāṇītyasaṃ manaḥ tasmāttata iti indriyādeva yukta ityarthaḥ | nimittamāha-arthajñāne arthasyānantaroktasya jñānam uktanyāyena tatpratibhāsaṃ prati sannihitatvenāvagamaḥ
sthūlākārāvabhāso'yamarthasannidhisambhavāt
amānaso'vagantavyaḥ svālakṣaṇyāvabhāsavat

Commentaries (1)