Pramāṇa · Search · About · API

Nyayavinishcaya 10.739

Nyāyaviniścaya 10.739

Language
Sanskrit

10.739

] iti ?
sati 14paścādbhāve “na bhavatyeva” iti vacanānupapatteḥ | bhāvo'pi tasyai5 balādāpatitaḥ prāgeva
16tata iti cet ; paścāttarhi kiṃ17 syāt ? na kiñciditi cet; nanvevamabhāva evoktaḥ syāt ,
tadaparasya na 18kiñcidarthasyābhāvān | 19bhavatvevamiti cet; na; ‘sa ca tadadhikaraṇatayā’ ityāde- 15
rdoṣāṇāmihinattvāt | punarapi20 prāgbhāvaparikalpane prasaṅgaḥ ‘bhāvastarhi’ ityādi;21 anavasthādoṣamanvākarṣannāpadyeta | ‘na 22tasya paścādbhāvo nāpyabhāvaḥ ityapi na yuktam; ubhayābhāvasya na kiñcidarthatvāpatteḥ 23tasya ca paścādbhāvapūrvabhāvayoḥ prācyadoṣānatikramāt | tatrāpi ‘na tasya’ ityādivacane parasyānavasthādoṣasyopanipātāt tataḥ 24paścādbhāvyevābhāva25 iti nāsau pūrvasya svabhāvaḥ
yadyevam , asvabhāvāttato'pi26 tasya27 bhedo vaktavyaḥ tadasvabhāvatvasyānyathānupapatteḥ | 28tasya 20
ca yadi 29tatsvabhāvatvaṃ 30pūrvasyāpi syādaviśeṣāt | 31tasyāpi paścādbhāvyabhāvatvena nāstyeva
32tansvabhāvatvamiti cet ; na; tatrāpi ‘yadyevam’ ityāderanubandhādanavasthānamudvahataścakrakasthānupaṅgāditi cet ; na; 33tasmāttadbhedasyābhāvāntaranibandhanatvānabhyupagamāt, tata evābhāvāttadupapatteḥ34
sa eva hyabhāvaḥ prācyasya 35svato 36bhedanibandhanam , na tadantaraṃ tadapratipatteḥ tatkathamayaṃ prasaṅgaḥ ?
sarvathā'rthāntaraṃ bhāvādabhāvaścenniṣidhyate5
6niṣidhyatāṃ na kiñcinna kṣūṇaṃ syādvādavedinām

Commentaries (1)