Devimdatthaa 4: Jyotiṣka adhikāra
Deviṃdatthaa 4
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
Jyotiṣka adhikāra
4.81
caṃdā 1 sūrā 2 tārāgaṇā 3 ya nakkhatta 4 gahagaṇasamaggā 5 |
paṃcavihā joisiyā, ṭhiī viyārī ya te bhaṇiyā ||
4.82
addhakaviṭṭhagasaṃṭhāṇasaṃṭhiyā phāliyāmayā rammā |
joisiyāṇa vimānā tiriyaṃloe asaṃkhejjā ||
4.83
dharaṇiyalāo samāo sattahiṃ nauehiṃ joyaṇasaehiṃ |
heṭṭhillo hoi talo, sūro puṇa aṭṭhahiṃ saehiṃ ||
4.84
aṭṭhasae āsīe caṃdo taha ceva hoi uvaritale |
egaṃ dasuttarasayaṃ bāhallaṃ joisassa bhave ||
4.85
egaṭṭhibhāga kāūṇa joyaṇaṃ tassa bhāgachappannaṃ |
caṃdaparimaṃḍalaṃ khalu, aḍayālīsā ya sūrassa ||
4.86
jahiṃ devā joisiyā varataruṇīgīya-vāiyaraveṇaṃ |
niccasuhiyā pamuiyā gayaṃ pi kālaṃ na yāṇaṃti ||
4.87
chappannaṃ khalu bhāgā vicchinnaṃ caṃdamaṃḍalaṃ hoi |
aḍavīsaṃ ca kalāo bāhallaṃ tassa boddhavvaṃ ||
4.88
aḍayālīsaṃ bhāgā vicchinnaṃ sūramaṃḍalaṃ hoi |
cauvīsaṃ ca kalāo bāhallaṃ tassa boddhavvaṃ ||
4.89
addhajoyaṇiyā u gahā, tassa'ddhaṃ ceva hoi nakkhattā |
nakkhattaddhe tārā, tassa'ddhaṃ ceva bāhallaṃ ||
4.90
joyaṇamaddhaṃ tatto ya gāuyaṃ paṃca dhaṇusayā hoṃti |
gaha-nakkhattagaṇāṇaṃ tāravimānāṇa vikkhaṃbho ||
4.91
jo jassa u vikkhaṃbho, tassa'ddhaṃ ceva hoi bāhallaṃ |
taṃ tiguṇaṃ savisesaṃ tu parirao hoi boddhavvo ||
4.92
solasa ceva sahassā aṭṭha ya cauro ya donni ya sahassā |
joisiyāṇa vimānā vahaṃti devā'bhiogā u ||
4.93
purao vahaṃti sīhā, dāhiṇao kuṃjarā mahākāyā |
paccatthimeṇa vasahā, turagā puna uttare pāse ||
4.94
caṃdehi u sigghayarā sūrā, sūrehiṃ taha gahā sigghā |
nakkhattā u gahehi ya, nakkhattehiṃ tu tārāo ||
4.95
savva'ppagaī caṃdā, tārā puna hoṃti savvasigghagaī |
eso gaīviseso joisiyāṇaṃ tu devāṇaṃ ||
4.96
appiḍḍhiyā u tārā, nakkhattā khalu tao mahiḍḍhie |
nakkhattehiṃ tu gahā, gahehiṃ sūrā, tao caṃdā ||
4.97
savvabbhiṃtara'bhīī, mūlo puna savvabāhiro hoi |
savvovariṃ ca sāī, bharaṇī puna savvahiṭṭhimayā ||
4.98
savve gaha-nakkhattā majjhe khalu hoṃti caṃda-sūrāṇaṃ |
hiṭṭhā samaṃ ca uppiṃ tārāo caṃda-sūrāṇaṃ ||
4.99
paṃceva dhanusayāiṃ jahannayaṃ aṃtaraṃ tu tārāṇaṃ |
do ceva gāuyāiṃ nivvāghāeṇa ukkosaṃ ||
4.100
donni sae chāvaṭṭhe jahannayaṃ aṃtaraṃ tu tārāṇaṃ |
bārasa ceva sahassā do bāyālā ya ukkosā ||
4.101
eyassa caṃdajogo sattaṭṭhiṃ khaṃḍio ahoratto |
te huṃti nava muhuttā sattāvīsaṃ kalāo ya ||
4.102
sayabhisayā bharaṇīo addā assesa sāi jeṭṭhā ya |
ee cha nnakkhattā pannarasamuhuttasaṃjogā ||
4.103
tinneva uttarāiṃ puṇavvasū rohiṇī visāhā ya |
ee cha nnakkhattā paṇayālamuhuttasaṃjogā ||
4.104
avasesā nakkhattā panarasa yā hoṃti tīsaimuhuttā |
caṃdammi esa jogo nakkhattāṇaṃ muṇeyavvo ||
4.105
abhiī chacca muhutte cattāri ya kevale ahoratte |
sūreṇa samaṃ vaccai etto sesāṇa vucchāmi ||
4.106
sayabhisayā bharaṇīo addā assesa sāi jeṭṭhā ya |
vaccaṃti cha'horatte ekkāvīsaṃ muhutte ya ||
4.107
tinneva uttarāiṃ punavvasū rohiṇī visāhā ya |
vaccaṃti muhutte tinni ceva vīsaṃ ahoratte ||
4.108
avasesā nakkhattā pannarasa vi sūrasahagayā jaṃti |
bārasa ceva muhutte terasa ya same ahoratte ||
4.109
do caṃdā, do sūrā, nakkhattā khalu havaṃti chappannā |
chāvattaraṃ gahasayaṃ jaṃbuddīve viyārī ṇaṃ ||
4.110
ekkaṃ ca sayasahassaṃ tittīsaṃ khalu bhave sahassāiṃ |
nava ya sayā pannāsā tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.111
cattāri ceva caṃdā, cattāri ya sūriyā lavaṇatoe |
bāraṃ nakkhattasayaṃ, gahāṇa tinneva bāvannā ||
4.112
do ceva sayasahassā sattaṭṭhiṃ khalu bhave sahassā u |
nava ya sayā lavaṇajale tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.113
cauvīsaṃ sasi-raviṇo, nakkhattasayā ya tinni chattīsā |
ekkaṃ ca gahasahassaṃ chappannaṃ dhāyaīsaṃḍe ||
4.114
aṭṭheva sayasahassā tiṇṇi sahassā ya satta ya sayāiṃ |
dhāyaisaṃḍe dīve tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.115
bāyālīsaṃ caṃdā bāyālīsaṃ ca diṇayarā dittā |
kālodahimmi ee caraṃti saṃbaddhalesāyā ||
4.116
nakkhattasahassaṃ egameva chāvattaraṃ ca sayamannaṃ |
chacca sayā channauyā mahaggahā tinni ya sahassā ||
4.117
aṭṭhāvīsaṃ kālodahimmi bārasa ya sahassāiṃ |
nava ya sayā pannāsā tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.118
coyālaṃ caṃdasayaṃ, coyālaṃ ceva sūriyāṇa sayaṃ |
pokkharavarammi ee caraṃti saṃbaddhalesāyā ||
4.119
cattāriṃ ca sahassā battīsaṃ ceva hoṃti nakkhattā |
chacca sayā bāvattara mahaggahā bārasa sahassā ||
4.120
channaui sayasahassā coyālīsaṃ bhave sahassāiṃ |
cattāri taha sayāiṃ tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.121
bāvattariṃ ca caṃdā, bāvattarimeva dinayarā dittā |
pukkharavaradīvaḍḍhe caraṃti ee pagāsiṃtā ||
4.122
tinni sayā chattīsā cha cca sahassā mahaggahāṇaṃ tu |
nakkhattāṇaṃ tu bhave solāṇi duve sahassāṇi ||
4.123
aḍayālasayasahassā bāvīsaṃ khalu bhave sahassāiṃ |
do ya saya pukkharaddhe tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.124
battīsaṃ caṃdasayaṃ 132, battīsaṃ ceva sūriyāṇa sayaṃ 132 |
sayalaṃ manussaloyaṃ caraṃti ee payāsiṃtā ||
4.125
ekkārasa ya sahassā cha ppi ya solā mahaggahasayā u 11616 |
cha cca sayā channauā nakkhattā tinni ya sahassā 3696 ||
4.126
aṭṭhāsīiṃ cattāiṃ sayasahassāiṃ manuyalogammi |
satta ya sayā anūnā tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.127
eso tārāpiṃḍo savvasamāseṇa manuyalogammi |
bahiyā puṇa tārāo jiṇehiṃ bhaṇiyā asaṃkhejjā ||
4.128
evaiyaṃ tāraggaṃ jaṃ bhaṇiyaṃ taha ya manuyalogammi |
cāraṃ kalaṃbuyāpupphasaṃṭhiyaṃ joisaṃ carai ||
4.129
ravi-sasi-gaha-nakkhattā evaiyā āhiyā manuyaloe |
jesiṃ nāmā-goyaṃ na pāgayā pannaveiṃti ||
4.130
chāvaṭṭhiṃ piḍayāiṃ caṃdā''iccāṇa manuyalogammi |
do caṃdā do sūrā ya hoṃti ekkekkae piḍae ||
4.131
chāvaṭṭhiṃ piḍayāiṃ nakkhattāṇaṃ tu manuyalogammi |
chappannaṃ nakkhattā ya hoṃti ekkekkae piḍae ||
4.132
chāvaṭṭhī piḍayāiṃ mahaggahāṇaṃ tu manuyalogammi |
chāvattaraṃ gahasayaṃ ca hoi ekkekkae piḍae ||
4.133
cattāri ya paṃtīo caṃdā''iccāṇa manuyalogammi |
chāvaṭṭhiṃ chāvaṭṭhiṃ ca hoi ikkikkiyā paṃtī ||
4.134
chappannaṃ paṃtīo nakkhattāṇaṃ tu manuyalogammi |
chāvaṭṭhiṃ chāvaṭṭhiṃ ca hoi ikkikkiyā paṃtī ||
4.135
chāvattaraṃ gahāṇaṃ paṃtisayaṃ hoi manuyalogammi |
chāvaṭṭhiṃ chāvaṭṭhiṃ ca hoi ikkikkiyā paṃtī ||
4.136
te merumanucaraṃtī payāhiṇāvattamaṃḍalā savve |
aṇavaṭṭhiehiṃ joehiṃ caṃda-sūrā gahagaṇā ya ||
4.137
nakkhatta-tārayāṇaṃ avaṭṭhiyā maṃḍalā muṇeyavvā |
te vi ya payāhiṇāvattameva meruṃ anucaraṃti ||
4.138
rayaṇiyara-diṇayarāṇaṃ uḍḍhamahe eva saṃkamo natthi |
maṃḍalasaṃkamaṇaṃ puna abbhiṃtara bāhiraṃ tiriyaṃ ||
4.139
rayaṇiyara-dinayarāṇaṃ nakkhattāṇaṃ ca mahagahāṇaṃ ca |
cāraviseseṇa bhave suha-dukkhavihī manussāṇaṃ ||
4.140
tesiṃ pavisaṃtāṇaṃ tāvakkhettaṃ tu vaḍḍhae niyamā |
teṇeva kameṇa puṇo parihāyai nikkhamiṃtāṇaṃ ||
4.141
tesiṃ kalaṃbuyāpupphasaṃṭhiyā hoṃti tāvakhettamuhā |
aṃto ya saṃkulā bāhiṃ vitthaḍā caṃda-sūrāṇaṃ ||
4.142
keṇaṃ vaḍḍhai caṃdo? parihānī vā vi keṇa caṃdassa? |
kālo vā joṇhā vā keṇa'nubhāveṇa caṃdassa? ||
4.143
kiṇhaṃ rāhuvimāṇaṃ niccaṃ caṃdeṇa hoi avirahiyaṃ |
cauraṃgulamappattaṃ hiṭṭhā caṃdassa taṃ carai ||
4.144
bāvaṭṭhiṃ bāvaṭṭhiṃ divase divase tu sukkapakkhassa |
jaṃ parivaḍḍhai caṃdo, khavei taṃ ceva kāleṇaṃ ||
4.145
pannarasaibhāgeṇa ya caṃdaṃ pannarasameva saṃkamai |
pannarasaibhāgeṇa ya puṇo vi taṃ ceva pakkamai ||
4.146
evaṃ vaḍḍhai caṃdo, parihānī eva hoi caṃdassa |
kālo vā joṇhā vā teṇa'nubhāveṇa caṃdassa ||
4.147
aṃto manussakhette havaṃti cārovagā ya uvavannā |
paṃcavihā joisiyā caṃdā sūrā gahagaṇā ya ||
4.148
teṇa paraṃ je sesā caṃdā''icca-gaha-tāra-nakkhattā |
natthi gaī, na vi cāro, avaṭṭhiyā te muṇeyavvā ||
4.149
do caṃdā iha dīve, cattāri ya sāgare lavaṇatoe |
dhāyaisaṃḍe dīve bārasa caṃdā ya sūrā ya ||
4.150
ee jaṃbuddīve duguṇā, lavaṇe caugguṇā hoṃti |
kāloyaṇā tiguṇiyā sasi-sūrā dhāyaīsaṃḍe ||
4.151
dhāyaisaṃḍappabhiī uddiṭṭhā tiguṇiyā bhave caṃdā |
āillacaṃdasahiyā anaṃtarānaṃtare khette ||
4.152
rikkha-ggaha-tāraggaṃ dīva-samudde jaicchase nāuṃ |
tassa sasīhi u guṇiyaṃ rikkha-ggaha-tārayaggaṃ tu ||
4.153
bahiyā u mānusanagassa caṃda-sūrāṇa'vaṭṭhiyā jogā |
caṃdā abhiījuttā, sūrā puṇa hoṃti pussehiṃ ||
4.154
caṃdāo sūrassa ya sūrā caṃdassa aṃtaraṃ hoi |
paṇṇāsa sahassāiṃ [tu] joyaṇāṇaṃ anūnāiṃ ||
4.155
sūrassa ya sūrassa ya sasiṇo sasiṇo ya aṃtaraṃ hoi |
bahiyā u mānusanagassa joyaṇāṇaṃ sayasahassaṃ ||
4.156
sūraṃtariyā caṃdā, caṃdaṃtariyā ya dinayarā dittā |
cittaṃtaralesāgā suhalesā maṃdalesā ya ||
4.157
aṭṭhāsīiṃ ca gahā, aṭṭhāvīsaṃ ca hoṃti nakkhattā |
egasasīparivāro, etto tārāṇa vocchāmi ||
4.158
chāvaṭṭhisahassāiṃ nava ceva sayāiṃ paṃcasayarāiṃ |
egasasīparivāro tārāgaṇakoḍikoḍīṇaṃ ||
4.159
vāsasahassaṃ paliovamaṃ ca sūrāṇa sā ṭhiī bhaṇiyā 1 |
paliovama caṃdāṇaṃ vāsasayasahassamabbhahiyaṃ 2 ||
4.160
paliovamaṃ gahāṇaṃ 3 nakkhattāṇaṃ ca jāṇa paliyaddhaṃ 4 |
paliyacauttho bhāgo tārāṇa vi sā ṭhiī bhaṇiyā 5 ||
4.161
paliovama'ṭṭhabhāgo ṭhiī jahannā u joisagaṇassa |
paliovamamukkosaṃ vāsasayasahassamabbhahiyaṃ ||
Translations (2)
- Deviṃdatthaa: Gujarati translation (Dīparatnasāgara, 2020) — Gujarati
- Deviṃdatthaa: Hindi translation (Dīparatnasāgara, 2019) — Hindi
Commentaries (2)
- Deviṃdatthaa: ṭīkānusārī vivecana — Muni Dīparatnasāgara 2000, Gujarati
- Devendrastavavṛtti — Sanskrit