Pramāṇa · Search · About · API

Sattari 10

Sattarī 10

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

10.1

karaṇa meṃ praviṣṭa hue jīvoṃ ke jisa prakāra samayoṃ ke anusāra pariṇāmoṃ
cāhiye| isaliye anivṛttikaraṇa ke jitane samaya haiṃ, utane hī usake
apūrvakaraṇa ke sthitiyāta ādi pāṃcoṃ kārya anivṛttikaraṇa meṃ
jāne para jaba eka bhāga śeṣa rahatā hai taba anantānubandhī catuṣka ke eka
āvali pramāṇa nīce ke niṣekaṃ| ko chor̤akara antarmuhūrta pramāṇa niṣekoṃ
sthitibandha ke kāla ke barābara samaya lagatā hai| yadi udayavālī
cūm̐ki yahām̐ anantānubaṃdhī catuṣka kā antarakaraṇa karanā hai kintu
nīce ke āvali pramāṇa daliko ko choḍakara ūpara ke antarmūhūta pramāṇa
uparitama yā dvitīyasthiti| prathamasthiti kā pramāṇa eka jāvali
avasthā •• ••
sthiti ko dvitīyasthiti kahate haiṃ| udayavālī prakṛtiyo ke antarakaraṇa
anudayavālī prakṛtiyo kī prathamasthiti ke pramāṇa ke antarakaraṇa
hue udayavānī prakṛtiyo kī prathamasthiti kā eka eka dalika udaya
cauthe guṇasthāna me cāro gati ke jīva anantānubandhī kī visaṃyojanā
samāna yathāpravṛttakaraṇa ādi tīna karaṇa kiye jāte haiṃ | lekina itanī
pramāṇa daliko kā vedyamāna prakṛtiyo me sakramaṇa karake unakā vināśa
kara diyā jātā hai
upaśamanā kā vicāra karate haiṃ
darśanamohanīya kī upaśamanā
aura samyagmithyātva ina do prakṛtiyo kā upaśama vedaka samyagdṛṣṭi
prathama samyaktva ko utpanna karatā hai taba mithyātva kā upaśama karatā
vaṃdhī catuṣka ke upaśama ke samāna jānanā cāhiye kintu itanī
caramasamayamicchāiṭṭho sakāle uvasamasammaddiṭṭhī hohii tāhe biīyaṭhii
tihāṇubhāga karai, tajahā-sammata sammāmicchatta micchatta ca
micchattudae jhīṇe lahae sammattamovasamiya so
laṃbheṇa jassa labbhai āyahiyamaladdhapuvvaṃ jaṃ 1
thīapumodayakālā saṃkhejjaguṇo u purisaveyassa
tatto vi visesaahio kohe tatto vi jahakamaso

10.1-2

upaśama hote hī puruṣaveda ke baṃdha, udaya aura udīraṇā kā tathā
prathamasthiti kā viccheda ho jātā hai| kintu āgāla prathama sthiti
nokaṣāyā ke daliko kā puruṣaveda maṃ kṣepaṇa na karake saṃjvalana krodha
hāsyādi chaha kā upaśama ho jāne ke bāda eka samaya kama do
samaya ma sabase thoḍe daliko kā upaśama karatā hai| dūsare samaya me
asaṃkhyātaguṇe dalikā kā, tīsare samaya ma isase asaṃkhyātaguṇe
dalikā kā upaśama karatā hai| do samaya kama do āvaliyā ke
aṃtima samaya taka isī prakāra upaśama karatā hai tathā do samaya kama
do āvali kāla taka prati samaya yathāpravṛtta saṃkrama ke dvārā paraprakṛtiyā me dalikā kā nikṣepa karatā hai| pahale samaya ma bahuta
daliko kā nikṣepa karatā hai, dūsare samaya ma viśeṣa hīna dalikā kā
nikṣepa karatā hai, tīsare samaya ma isase viśeṣa hīna daliko kā
nikṣepa karatā hai| aṃtima samaya taka isī prakāra jānanā cāhiye
prathamasthiti kṣīṇa ho jātī hai, usake anantara samaya sa apratyākhyānāvaraṇa krodha, pratyākhyānāvaraṇa krodha aura saṃjvalana krodha ke upaśama
sthiti meṃ eka samaya kama tīna āvalikā śeṣa raha jāne para
apratyākhyānāvaraṇa krodha aura pratyākhyānāvaraṇa krodha ke dalikā kā
saṃjvalana krodha ma nikṣepa na karake saṃjvalana mānādika ma nikṣepa karatā
āvalikā kāla ke śeṣa rahane para apratyākhyānāvaraṇa māyā aura
pratyākhyānāvaraṇa māyā ke daliko kā sajvalana māyā me prakṣepa na
karake saṃjvalana lobha me prakṣepa karatā hai| do āvali kāla ke śeṣa
āvalikā kāla śeṣa rahane para sajvalana māyā ke badha, udaya aura
uparitana sthitigata eka samaya kama do āvalikā kāla meṃ baddha
daliko ko choḍakara śeṣa dalika upaśānta ho jāte hai
anantara prathamasthitigata eka āvalikā pramāṇa daliko kā
aura eka samaya kama do āvalikā kāla me baddha dalikoṃ kā puruṣaveda
ke upaśama hone ke bāda eka samaya kama do āvalikā kāla me
sajvalana māyā kā upaśama ho jātā hai| jisa samaya sajvalana māyā
unakī lobha vedaka kāla ke tīna bhāgo me se do bhāga pramāṇa prathama
apūrva spardhaka karatā hai
saba prakṛtiyāṃ upaśāṃta rahatī hai

10.63

upaśāṃtakaṣāya guṇasthāna kā
upaśamaśreṇi ke ārohaka ke gyārahaveṃ upaśāṃtamoha guṇasthāna me
arthāt paryāya aura kṣaya arthāt vināśa tathā upaśāṃtakaṣāya guṇasthāna
pahale samaya ma hī vadha ādi saba karaṇo kā prārambha ho jātā hai
sādhāraṇata eka bhava ma eka bāra upaśamaśreṇi kā prāpta hotā
paḍhamakasāyacaukkaṃ etto micchattamisasammattaṃ
aviraya dese virae pamatti apamatti khīyaṃti

10.64

paṭṭhavago u maṇūṃso, niṭṭhavago causu vi gaīsu
baddhāū paḍivannā, niyamā sodhammi sattae ṭhāi2
pacchā napuṃsaga itthī
to nokasāyachakkaṃ dubbhai saṃjalaṇakāhammi
purisa kohe koha māṇe māṇa ca chuhai māyāe
māya ca chuhai lohe loha suhuma pi to haṇai¹

10.65

khīṇakasāyaducarime niddā payalā ya haṇai chaumattho
āvaraṇamaṃtarāe chaumattho carimasamayammi
sabbhiṃna pāsato logamalogaṃ ca savvao savvaṃ
taṃ natthi jaṃ na pāsai bhūyaṃ bhavyaṃ bhavissaṃ ca
savve vi ṇaṃ bhaṃte ! kevali samugghāyaṃ gacchaṃti ? goyamā ! no iṇaṭṭhe samaṭṭhe
jassāueṇa tullāi apparṇiha ṭhiīhi ya
navovaggāhakammāi na samugghāyaṃ sa gacchai
agattūṇaṃ samugghāyamaṇatā kevalī jiṇā
jaramaraṇavippamukkā siddhiṃ varagaīṃ gayā
yoga-nirodha kī prakriyā
devagaisahagayāo duccarama samayabhaviyammi khīyaṃti
savivāgeyaranāmā nīyāgoyaṃ pi tattheva

10.66

annayaraveyaṇīyaṃ maṇuyāuya uccagoya nava nāme
veei ajogijino ukkosa jahanna evakāraṃ

10.67

maṇuyagai jāi tasa vāyaraṃ ca pajjattasubhagamāijjaṃ
jasakittī titthayara nāmassa havaṃti nava eyā

10.68

taccāṇupuvvisahiyā terasa bhavasiddhiyassa carimammi
saṃtaṃsagamukkosaṃ jahannayaṃ vārasa havaṃti

10.66-2

maṇuyagaisahagayāo bhavakhittavivāgajīvavāga tti
veyaṇiyannayayaruccaṃ ca carima bhaviyassa khoyaṃti

10.70

aha suiyasayalajagasiharamaruyaniruvamasahāvasiddhisuhaṃ
aṇihaṇamavvābāhaṃ tirayaṇasāraṃ aṇuhavaṃti

10.71

durahigama-niuṇa-paramattha-ruira-vahubhagadiṭṭhivāyāo
atthā aṇusariyavvā baṃdhodayasaṃtakammāṇaṃ

10.72

jo jattha apaḍipunno atyo appāgameṇa baddho tti
taṃ khamiūṇa bahusuyā pūreūṇa parikahaṃtu