Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.51

Yaśastilakacandrikā 4.51

Language
Sanskrit

4.51

ktamasamarthe vartate tadīdṛśaṃ daiva kaḥ pumān samāśrayet avalambeta | api tu na kaścit | ākṣepālaṃkāraḥ ||
daivaikaśaraṇa ityādi | he rājan, daivaikaśaraṇe karmaikagatike puṃsi puruṣe kṛṣyādayaḥ kriyāḥ vṛthā antargaḍavo bhavanti | kaṃcitkamapi ārambhaṃ udyamaṃ akṛtvā avidhāya ākāśakavalo bhavet gaganagrāsaḥ syāt | upamālaṃkāraḥ ||
daivāvalambanetyādi | he rājan, daivāvalambanavataḥ daivāśrayiṇaḥ puruṣasya narasya āsāditānyapi dhanāni prāptānyapi svāpateyāni hastāt dūre bhavanti viprakṛṣṭe bhavanti | amumevārthaṃ dṛṣṭāntadvāreṇa draḍhayati- ratnanicayaṃ ratnasamūhaṃ māṇikyapuñjaṃ ānīya āhṛtya pathike jātanidre utpannatandre adhvage sati tatra tasmin ratnanicaye daivaṃ jātu kadācit na jāgarti na rakṣakaṃ bhavati | katham | hi sphuṭamiti śeṣaḥ | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ ||
- kiṃ cāsti kaścidviśeṣaḥ | vihāyetyādi | he rājan, yaḥ pumān pauruṣaṃ vihāya udyamaṃ parityajya daivamekameva avalambate āśrayati tasya puruṣasya mūrdhni mastake vāyasāḥ kākāḥ tiṣṭhanti samyagāsate | kiṃvat | prāsādasiṃhavat yathā prāsādasiṃhasya mūrdhni mastake vāyasāḥ tiṣṭhanti | nirudyamaḥ pumān śatrubhirmāryata ityarthaḥ | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ ||
tejohīna ityādi | he rājan, tejohīne udyamahite pauruṣavivarjite mahīpāle rājani svāḥ kuṭumbavargāḥ dāyinaḥ pare ca śatravaśca vikurvate | amumevārthaṃ arthāntaranyāseṇa draḍhayati-anūṣmaṇi uṣṇatvarahite bhasmani rakṣāyāṃ kaḥ pumān niḥśaṅkaṃ nirbhayaṃ yathābhavatyevaṃ padaṃ caraṇaṃ ko na dhatte ko na dharati | api tu sarvo'pi dharati | katham | hi sphuṭamiti śeṣaḥ | dṛṣṭāntālaṃkāraḥ ||

Linked texts (1)