Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.89

Yaśastilakacandrikā 4.89

Language
Sanskrit

4.89

ahamityādi | he nṛpa, ahaṃ mahān ayaṃ śatruḥ svalpo vartate iyaṃ īdṛśī cintā mucyatāṃ parihiyatām | atra asminnarthe siṃhaśāvāt siṃhabālakāt karīndrāṇāṃ mṛtyurnidarśanaṃ dṛṣṭānto vartate | prativastūpamālaṃkāraḥ || puṣpairityādi | he nṛpa, puṣparapi prasūnairapi na yoddhavyaṃ na yuddhaṃ kartavyam | niśitaiḥ śaraiḥ kiṃ punarucyate | śarairviśeṣeṇa na yodhanīyamityarthaḥ | tāṃ yuddhāvasthāṃ gatānāṃ prāṇināṃ kiṃ bhaviṣyatīti na vidmaḥ | na vayaṃ jānīma ityarthaḥ | jātyalaṃkāraḥ || kṣatrasāramityādi | he rājan, svalpamapi sainyaṃ śriye lakṣmīnimittaṃ bhavati | iyaṃ pratyakṣībhūtā muṇḍamaṇḍalī bahusainyaṃ vṛthā nirarthakā vartate | kathaṃbhūtaṃ sainyam | kṣatrasāraṃ kṣatrāḥ subhaṭāḥ rājaputrāḥ yasmin sainye tatkṣatrasāram | punaḥ kathaṃbhūtaṃ sainyam | bhṛtaṃ annācchādibhiḥ poṣitam | punaḥ kathaṃbhūtam | śūraṃ yuddhe nirbhayam | punaḥ kathaṃbhūtam | astrajñaṃ kṣurikādiyuddhacaturam | punaḥ kathaṃbhūtam | cet yadi anurāgi svāminyakṛtrimasnehaṃ bhavati | samuccayālaṃkāraḥ || anyonyetyādi | he rājan, rājā taṭastho'pi dūrastho'pi lakṣmīpatirbhavati śrīpatirbhavati | tatkāraṇagarbhitaṃ viśeṣaṇamāha—kathaṃbhūto rājā | anyonyaśatrusaṃkṣobhāt śatrūṇāṃ parasparaṃ yuddhakāraṇāt niṣkaṇṭakamahītalaḥ niṣkaṇṭakaṃ • kṣudraśatrurahitaṃ mahīpalaṃ yasya sa tathoktaḥ | kivalakṣmīpatirbhavati | bhinnamudravahitravat mudāsahitapravahaṇasyeva | yathā kaścidbṛhadvyavahārī pravahaṇo deśāntaraṃ gato'pi tasya vahitrasya nijanāmāṅkena dūrastho'pi patiḥ svāmī bhavati, tathā rājāpi parasparaśatrukṣayāllakṣmyāḥ svāmī bhavati | upamālaṃkāraḥ || tannayetyādi | he rājan, tattasmāt kāraṇāt nayānāyanikṣepāt nayo nītiḥ sa eva ānāyo jālaṃ tasya nikṣepo mocanaṃ nayānāyanikṣepastasmāt | dvipatti-

Linked texts (1)