Yashastilaka 4.118
Yaśastilaka 4.118
- Language
- Sanskrit
4.118
kadācitkaratalīkṛtasakalasacivaceta kūṭakapaṭa kāpaṭika, ya khalu
mayā tatrānvayāgataprajāpraṇaye janapadaviṣaye sarvarddhisamṛddho'pi vrataprathitāśayatayā trividhāsvapi strīṣu maharṣirivāsajātasmaraśaraśaravyahṛdayaḥ, saṃsāratimirāvasarāveśo'pi na manāgapi prabhālepīmaṇiriva sapannamalinābhiniveśa, paya pātocchvasitasya mahītalasya garbhiṇījaṭharasamtvādatikāruṇikatayāṅguṣṭhamātrrīmapi dharitrīṃ na karṣayati, mahākṛpālutayā sattvasamardabhayena
padātpadamapi bhramanbhavila iva nādatte dāravaṃ pādaparitrāṇam, ekāntataḥ
paramapadaspṛhayālutayā svairakathāsvapi karmandīva na tṛpyati viṣayavipamollekheṣu
viṣayasukheṣu, sadaiva śuciriva brahmacārī tathāpi lokavyavahārapratipālanārthaṃ
devopāsanāyāmapi samāplutya vaikhānasa iva japati jalajantūdvejanajanitakalmaṣapraśamanāyāghamarṣaṇatantrānmantrān | āstāṃ tāvadaśubhasya darśanaṃ sparśanaṃ ca,
kiṃtu manasāpyasya parāmarṣe śaṃsitavrata iva pratyādiśatyāśam| asahamavṛttasaṅgeṣu
bhaṅgeṣu ko nāma bharāṇāṃ lālanāyāgraha ityākalayya parvaraseṣvapi divaseṣu
mumukṣuriva na śākamuṣṭeryavamuṣṭervāparamāharatyāhāram | īṣadapyaśubhamanyatrotpāditamātmanyuptabījamiva janmāntare śataśaḥ phalatīti dayālubhāvādvuritabhīrubhāvācca na dalaṃ phalaṃ vā yogīva svayamavacinoti vanaspatīn | paroparodhādanubhavaṃśca tanna pataṅgapāvakasparśapūtamanubhavati | na kevalaṃ mayi ciraparicayodanvadasīmasnehanirbharatvātsuhṛdiva vṛttavighnākāramapi rājyabhāramūrīkṛtavān | nālampaṭamanaskāro'stīha kaścidvipaścidapyadhigatādhikāro nara iti
vyabhicārayitumiva kuśalāśayatayā ca ghaṭaśatenāpi snāti bindunāpi na
spṛśyata iti matvā dharmamūlatvānmahākulaprasūtermahābhāgapadaprādurbhūtiśca dharmasaṃvardhanaṃ vidhitsunā, prajāmūlatvātkośavṛddhestantravṛddheśca prajāpālanaṃ cikīrṣuṇā,
prakṛtimūlatvādasādhyasādhanasya parābādhāvarodhanasya ca prakṛtiprasaktimutpipādayiṣuṇā, satpuruṣamūlatvādaśeṣaśāstravyutpatterviśiṣṭācārapravṛtteśca satpuruṣānsajighṛkṣuṇā, pratipakṣāpāyamūlatvādājñotkarṣasya pratāpaprakarṣasya ca pratipakṣāpāyaṃ samīcikṣuṇā, rājyalakṣmīmūlatvādviṣayasukhopasarpaṇasyārthijanasatarpaṇasya ca rājyalakṣmīmuhliāsayipuṇā ca, ātmocitānucaracamayūkto niyuktaḥ prajñāprabhāvatiraskṛtabārhaspatyaḥ pāmarodārābhidhāno'mātyaḥ sa kīdṛśasthitiḥ saṃpratīti sādaramāpṛṣṭādasmādidamaśrauṣam | tathā hi-kāpaṭikaḥ
prāha-'deva, yathāyathaṃ kathayāmi | kiṃ tu tadvārtāvātūlīvyatikarāddevasyāpyupari kiṃciddurapavādarajaḥ prasariṣyati | yataḥpūjyamaṅgaṃ śriyaḥ saṅgājjyeṣṭhāyāśca na kairavam
prāyo jane'nyasaṃsargādguṇitā doṣitāpi ca
Commentaries (1)
- Yaśastilakacandrikā — Śrutasāgara, Sanskrit