Bappabhaṭṭi's Hymns to the 24 Jinas 11.1-10
Caturviṃśatikā (Bappabhaṭṭi) 11.1-10
- Language
- Sanskrit
11.1-10.1
" -iti | sūribhūpau sukhena kālaṃ gamayatau dharmaparau
anyadā dharmanṛpeṇa prahitaḥ āmannṛpasya pārśve dūta etyāvocat-rājan ! tava vicakṣaṇatayā dharmanṛpaḥ saṃtuṣṭaḥ, punaḥ sa āha-bhavadbhirvayaṃ chalitāḥ, yato bhavadbhyo gṛhamāgatebhyo
nāsmābhirmahānalpo'pi satkāraḥ kṛtaḥ | adhunā śṛṇuta-asmadrājye vardhanakuñjaro nāma
mahāvādī bauddhadarśano videśādāgatastena saha saṃvādaṃ jighṛkṣuḥ yaḥ ko'pi vo rājye
vādī bhavati sa ānīyatām | asmākaṃ bhavadbhiḥ saha ciraṃ vairam | yaḥ ko'pi vādī
jayī bhaviṣyati tatprabhuraparasya rājyaṃ grahīṣyati | mama vādinā yadā jitaṃ tadā tvadīyaṃ
rājyaṃ mayā grāhyam | yadi tava vādinā jitaṃ tadā madīyaṃ rājyaṃ tvayā grāhyam | ayaṃ
paṇaḥ vāgyuddhamevāstu, kiṃ mānavakadarthanena ? | āmenoktam-dūta ! tvayā yaduktaṃ
tad dharmeṇa kathāpitaṃ athavā svatuṇḍakaṇḍanimātreṇoktam ? | yadi me tava prabhuḥ saptāṅgaṃ
rājyaṃ vāde jite samarpayiṣyati idaṃ satyaṃ tadā vayaṃ vādinamāmantrayāgacchāmaḥ | dūtenoktam-kāraṇavaśāt yudhiṣṭhireṇāpi droṇaparvaṇyasatyaṃ bhāṣitam | matprabhustu kāraṇe'pi
na mithyā bhāṣate | āmena dūtaḥ praiṣi, uktadinopari bappabhaṭṭiṃ gṛhītvā ardhapathe
uktasthāne agamat | dharmabhūpatirapi vardhanakuñjaraṃ vādīndramādāya tatrājagāma | paramārhaṃśanarendramahākavivākpatināmānaṃ svasevakaṃ sahādāya samāninye | ucitapradeśe āvāsān dāpayāmāsa | tato vādiprativādinau pakṣapratipakṣaparigraheṇa vādamārabhebhāte | sabhyāḥ
kautukākṣikṣāḥ paśyanti | dvāvapyasāmānyapratibhau jñau ca | vāde ṣaṇmāsā gatāḥ | dvayormadhye
11.1-10.2
ko'pi na hārayati, ko'pi na jayate | āmena sūrayaḥ proktāḥ-sarvāṅgarājyakāryāṇāṃ pratyūhaḥ
syāt (tasmāt) nirjīyatāmasau śīghram | sūriṇā bhaṇitam-prabhāte nigrahīṣyāmi, mā sma
vo bhrāntirabhūt | rātrau sūrīśvareṇa mantraśaktyā maṇḍale hārārdhahāramaṇikuṇḍalamaṇḍitāṅgī dīptāṅgarāgavasanā divyakusumaparimalalulitabhavanodarā bhagavatī bhāratī sākṣādāgatā
caturdaśabhiḥ kāvyaiḥ sārdhaśkairdinyaiḥ stutā| devyā uktam-vatsa ! kena kāraṇena smṛtā ?
sūrivareṇa bhaṇitam-ṣaṇmāsā vāde lagnāḥ, tathā kuru yathā vāde niruttarībhavati | vāgdevyā
gaditam-vatsa ! ahaṃ anena prāk saptabhavānārādhitā, mayā'tra bhave'smai akṣayavacanā
guṭikā dattā | tatprabhāvāccakrinnidhidhanamiva nāsya vaco jñāyate | sūriṇoktam-tvaṃ devi !
jainaśāsanavirodhinī yena me jayaśriyaṃ na datse ? | bhāratyūce-vatsa ! jayopāyaṃ bruve, tvayā
prātarvādārambhe sarve vadanaśaucaṃ kāraṇīyāḥ pārṣadyāḥ, gaṇḍūpaṃ kurvatastasya vadanācca guṭikā
mamecchayā patiṣyati, tadā tvayā jepyati(te), ekaṃ tu yāce-me stuteḥ caturdaśaṃ kāvyaṃ kasyāpyagre na prakāśyam, tatpaṭhane hi mayā dhruvaṃ pratyakṣayā bhāvyam, kiyatāṃ pratyakṣā bhavāmi ?
kleśenolam | evamuktvā devī vidyujjhaṅkāralīlayā tirodadhe | sūribhirniśi paramārhaḥ śiṣya
eko vākpatirājasamīpe prahiṃtyoditam, yathā sūrayo vadanti-tvaṃ rājan ! vidyānidhiḥ, asmākaṃ lakṣaṇāvatīpurīparicitacaraḥ, tadā'vādīḥ-bhagavan ! nirīhā bhavantaḥ, kāṃ
11.1-10.3
bhavadbhaktiṃ darśayāmi ? | tadā vayaṃ avocāmaḥ-avasare kāmapi bhaktiṃ kārayiṣyāmaḥ | bhavadbhirbhaṇitaṃ tathā'stu | idānīṃ so'vasaro'tra samāyātaḥ | vākpatinā sūriśiṣyaḥ (bhaṇitaḥ)kiṃ sūrayaḥ samādiśanti me ? ādiṣṭaṃ karavai dhruvam | śiṣyo nyavedayat-rājan ! guravaḥ
samādiśanti-prātaḥ dharmāmayoḥ sadaḥsthayoḥ satostvayā vācyaṃ yathā vadanaśaucaṃ vittama
bhāratī na prasīdati, tasmād vādiprativādisabhyasabhyeśāḥ sarve śaucaṃ kurvantu, etāvati kṛte
bhavatāṃ naḥ sarvasnehaḥ kṛta eva| vākpatinā tadaṅgīkṛtam| śiṣyeṇopaguruṃ gatvā tat saptatijñātaṃ kathitam | tuṣṭā guravaḥ | pratyūṣaṃ udayati bhagavati gabhastimālini lākṣālipta iva
prācīmukhe rājānau sabhāyāmāgatām | vākpatinā sarve vadanaśaucaṃ kāritāḥ, bauddhavādīndro'pi, tasya vadanakamalād vigalitā guṭikā patadgrahe, bappabhaṭṭiśiṣyaiḥ patadgraho janaiḥ
dūre kāritaḥ| guṭikā sūrīndrasāt jātā| bauddho guṭikāhīnaḥsūriṇā pārthena karṇa iva
divyaśaktimukto niḥśaṅkaṃ vākpṛṣṭakairrhatoḥ niruttarīkṛto rāhugrastaścandra iva himānīvilusattarupaṇḍa iva bhṛśaṃ naistejasaṃ bheje| tadā śrībappabhaṭṭernirvaiivādaṃ vādukuñjarakesarīti virudaṃ
svaiḥ paraiśca dattam| dharmeṇa saptāṅgaṃ rājyaṃ āmāya dattam | lāhīdaṃ, dharmāddhi rājyaṃ labhate, kā
carcā ? āmena gṛhītaṃ, tadā sūriṇā āmaḥ proktaḥ-rājan ! punā rājyaṃ dharmāya dehi
mahīdānamidaṃ śobhate ca te| rājasthāpanācāryāśca yūyam | pāramparyeṇa śrīrāmeṇa vanasthenāpi sugrīvavibhīṣaṇau rājīkṛtau | tvamapyaidaṃyugīnanṛpeṣu tattulyaḥ| etadvacanasamakālameva
11.1-10.4
āmena gāmbhīryādāryadhāgnā dharmāya tadrājyaṃ pratyarpi, sa paridhāpitaḥ | mattā ye dantinaste
śataṃ, tuṅgāsturaṅgāḥ sahasraṃ sadrathā (plavāḥ) rathāḥ śataṃ vādinrāṇi iti prādāyi | tataḥ svaṃ
svaṃ sthānaṃ gatāḥ sarve| sūribhūpau yaśodhavalitasaptabhuvanau gopagirau mahāvīramavandipātām;
tadā sūrikṛtaṃ vīrastavanam- “śānto veṣaḥ śamasukhaphalī”tyādikānyaikadeśamayaṃ, adyāpi
saṅghe paṭhyate| saṅghena prabhurvavande tuṣṭuve ca“raverevodayaḥ ślāghyaḥ, ko'nyeṣāmudayagrahaḥ ?
na tamāṃsi na tejāṃsi, yasminnabhyudite sati
Linked texts (2)
- Prabandhakośa — Rājaśekhara Sūri, Sanskrit
- Bappabhaṭṭicaritra — Rājaśēkharasūri, Sanskrit