Kalpah 1.2
Kalpaḥ 1.2
- Language
- Sanskrit
1.2.1
upadiṣṭo dharmaḥ prati-vedam ..
1.2.2
tasya_anu .vyākhyāsyāmaḥ ..
1.2.3
smārto dvitīyaḥ ..
1.2.4
tṛtīyaḥ śiṣṭa-āgamaḥ ..
1.2.5
śiṣṭāḥ khalu vigata-matsarā nirahaṃkārāḥ kumbhī-dhānyā alolupā dambha-darpa-lobha-moha-krodha-vivarjitāḥ ..
1.2.6
dharmeṇa_adhigato yeṣāṃ vedaḥ saparibṛṃhaṇaḥ .
śiṣṭās tad-anumāna-jñāḥ śruti-pratyakṣa-hetavaḥ .. iti ..[cf. Va 6,43; M 12,109]
tad-abhāve daśa-avarā pariṣat ..
1.2.7
atha_api_.udāharanti .
cāturvaidyaṃ vikalpī ca aṅga-vid dharma-pāṭhakaḥ .
āśrama-sthās trayo viprāḥ parṣad eṣā daśa-avarā ..
1.2.8
pañca vā .syus trayo vā .syur eko vā .syād aninditaḥ .
prativaktā tu dharmasya na_itare tu sahasraśaḥ ..
1.2.9
yathā dārumayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ .
brāhmaṇaś ca_anadhīyānas trayas te nāma-dhārakāḥ ..
1.2.10
yad .vadanti tamas-mūḍhā mūrkhā dharmam ajānataḥ .
tat pāpaṃ śatadhā .bhūtvā vaktṝn .samadhigacchati ..
1.2.11
bahu-dvārasya dharmasya sūkṣmā duranugā gatiḥ .
tasmān na vācyo hy ekena bahujñena_api saṃśaye ..
1.2.12
dharma-śāstra-ratha-ārūḍhā veda-khaḍga-dharā dvijāḥ .
krīḍa-artham api yad .brūyuḥ sa dharmaḥ paramaḥ smṛtaḥ ..
1.2.13
yathā_aśmani sthitaṃ toyaṃ māruta-arkau .praṇāśayet .
tadvat kartari yat pāpaṃ jalavat .saṃpralīyate ..
1.2.14
śarīraṃ balam āyuś ca vayaḥ kālaṃ ca karma ca .
samīkṣya dharmavid buddhyā prāyaścittāni .nirdiśet ..
1.2.15
avratānām amantrāṇāṃ jāti-mātra-upajīvinām .
sahasraśaḥ sametānāṃ pariṣattvaṃ na .vidyate .. iti ..
1.2.16
pañcadhā vipratipattir dakṣiṇatas tathā_uttarataḥ ..
1.2.17
yāni dakṣiṇatas tāni .vyākhyāsyāmaḥ ..
1.2.18
yathā_etad anupetena saha bhojanaṃ striyā saha bhojanaṃ paryuṣita-bhojanaṃ mātula-pitṛ-svasṛ-duhitṛ-gamanam iti ..
1.2.19
atha_uttarata ūrṇā-vikrayaḥ sīdhu-pānam ubhayatas-dadbhir vyavahāra āyudhīyakaṃ samudra-saṃyānam iti ..
1.2.20
itarad itarasmin kurvan .duṣyati_itarad itarasmin ..
1.2.21
tatra tatra deśa-prāmāṇyam eva .syāt ..
1.2.22
mithyā_etad iti gautamaḥ ..
1.2.23
ubhayaṃ ca_eva . na_.ādriyeta śiṣṭa-smṛti-virodha-darśanāt ..
1.2.24
prāg ādarśāt pratyak kanakhalād [K: kālakavanād ] dakṣiṇena himavantam udak pāriyātram etad āryāvartam . tasmin ya ācāraḥ sa pramāṇam ..
1.2.25
gaṅgā-yamunayor antaram ity eke ..
1.2.26
atha_apy atra bhāllavino gāthām .udāharanti ..
1.2.27
paścāt sindhur vidharaṇī sūryasya_udayanaṃ puraḥ .
yāvat kṛṣṇā .vidhāvanti tāvad dhi brahmavarcasam .. iti ..
1.2.28
avantayas_aṅga-magadhāḥ surāṣṭrā dakṣiṇāpathāḥ .
upāvṛt-sindhu-sauvīrā ete saṃkīrṇa-yonayaḥ ..
1.2.29
āraṭṭān kāraskarān puṇḍrān sauvīrān vaṅgān kaliṅgān prānūnān iti ca .gatvā punastomena .yajeta sarvapṛṣṭhayā vā ..
1.2.30
atha_apy .udāharanti .
padbhyāṃ sa .kurute pāpaṃ yaḥ kaliṅgān .prapadyate .
ṛṣayo niṣkṛtiṃ tasya .prāhur vaiśvānaraṃ haviḥ ..
1.2.31
bahūnām api doṣāṇāṃ kṛtānāṃ doṣa-nirṇaye .
pavitra-iṣṭiṃ .praśaṃsanti sā[! disagreement] hi pāvanam uttamam .. iti ..
1.2.32
atha_apy .udāharanti .
vaiśvānarīṃ vrātapatīṃ pavitra-iṣṭiṃ tathā_eva ca .
ṛtau_ṛtau prayuñjānaḥ pāpebhyo .vipramucyate .. pāpebhyo vipramucyata iti ..
1.2.33
1.2
aṣṭācatvāriṃśad varṣāṇi paurāṇaṃ veda-brahmacaryam ..
1.2.34
caturviṃśatiṃ dvādaśa vā prati-vedam ..
1.2.35
saṃvatsara-avamaṃ vā prati-kāṇḍam ..
1.2.36
grahaṇa-antaṃ vā jīvitasya_asthiratvāt ..
1.2.37
kṛṣṇakeśas_agnīn .ādadhīta_iti śrutiḥ ..
1.2.38
na_asya karma .niyacchanti kiṃcid ā mauñji-bandhanāt .
vṛttyā śūdra-samo hy eṣa yāvad vedena .jāyate .._iti ..
1.2.39
garbha-ādiḥ saṃkhyā varṣāṇām . tad-aṣṭameṣu brāhmaṇam .upanayīta ..
1.2.40
try-adhikeṣu rājanyam ..
1.2.41
tasmād eka-adhikeṣu vaiśyam ..
1.2.42
vasanto grīṣmaḥ śarad ity ṛtavo varṇa-ānupūrvyeṇa ..
1.2.43
gāyatrī-triṣṭub-jagatībhir yathā-kramam ..
1.2.44
ā ṣoḍaśād ā dvāviṃśād ā caturviṃśād anātyaya eṣāṃ krameṇa ..
1.2.45
mauñjī dhanur-jyā śāṇī_iti mekhalāḥ ..
1.2.46
kṛṣṇa-ruru-basta-ajināny ajināni ..
1.2.47
mūrdha-lalāṭa-nāsāgra-pramāṇā yājñikasya vṛkṣasya daṇḍāḥ ..
1.2.48
bhavat-pūrvāṃ bhikṣā-madhyāṃ yācñā-antāṃ bhikṣāṃ .caret sapta-akṣarāṃ kṣāṃ ca hiṃ ca na .vardhayet ..
1.2.49
bhavat-pūrvāṃ brāhmaṇo .bhikṣeta bhavan-madhyāṃ rājanyo bhavad-antāṃ vaiśyaḥ sarveṣu varṇeṣu ..
1.2.50
te brāhmaṇa-ādyāḥ svakarmasthāḥ ..
1.2.51
sadā_araṇyāt samidha .āhṛtya_.ādadhyāt ..
1.2.52
satyavādī hrīmān anahaṃkāraḥ ..
1.2.53
pūrva-utthāyī jaghanya-saṃveśī ..
1.2.54
sarvatra_apratihata-guruvākyas_anyatra pātakāt ..
1.2.55
yāvad-artha-saṃbhāṣī strībhiḥ ..
1.2.56
nṛtta-gīta-vāditra-gandha-mālya-upānac-chattra-dhāraṇa-añjana-abhyañjan a-varjī ..
1.2.57
dakṣiṇaṃ dakṣiṇena savyaṃ savyena ca_.upasaṃgṛhṇīyāt ..
1.2.58
dīrgham āyuḥ svargaṃ ca_īpsan kāmam anyasmai sādhu-vṛttāya guruṇā_anujñātaḥ ..
1.2.59
asāv ahaṃ bho iti śrotre .saṃspṛśya manaḥ-samādhāna-artham ..
1.2.60
adhastāj jānvor ā padbhyām ..
1.2.61
na_āsīno na_āsīnāya na śayāno na śayānāya na_aprayato na_aprayatāya ..
1.2.62
śakti-viṣaye muhūrtam api na_aprayataḥ .syāt ..
1.2.63
samid-dhārī_udakumbha-puṣpa-anna-hasto na_.abhivādayed yac ca_anyad apy evaṃ-yuktam ..
1.2.64
na samavāye_.abhivādayed atyantaśaḥ ..
1.2.65
bhrātṛ-patnīnāṃ yuvatīnāṃ ca guru-ptnīnāṃ jāta-vīryaḥ ..
1.2.66
nau-śilā-phalaka-kuñjara-prāsāda-kaṭeṣu cakravatsu ca_adoṣam saha-āsanam ..
1.2.67
prasādhana-utsādana[K: ucchādana ]-snāpana-ucchiṣṭabojanāni_iti guroḥ ..
1.2.68
ucchiṣṭa-varjanaṃ[K: varjaṃ ] tat-putre_anūcāne vā ..
1.2.69
prasādhana-utsādana[K: ucchādana ]-snāpana-varjanaṃ[ K: varjaṃ ] ca tat-patnyām ..
1.2.70
dhāvantam .anudhāved gacchantam .anugacchet tiṣṭhantam .anutiṣṭhet ..
1.2.71
na_apsu ślāghamānaḥ [K: ślaghamānaḥ ] .snāyāt ..
1.2.72
daṇḍa iva .plavet ..
1.2.73
abrāhmaṇād adhyayanam āpadi ..
1.2.74
śuśrūṣā_anuvrajyā ca yāvad-adhyayanam ..
1.2.75
tayos tad eva pāvanam ..
1.2.76
bhrātṛ-putra-śiṣyeṣu ca_evam ..
1.2.77
ṛtvij-śvaśura-pitṛvya-mātulānāṃ tu yavīyasāṃ pratyutthāya-abhibhāṣaṇam ..
1.2.78
pratyabhivāda iti kātyaḥ ..
1.2.79
śiśāv āṅgirase darśanāt ..
1.2.80
dharma-arthau yatra na .syātāṃ śuśrūṣā vā_api tadvidhā .
vidyayā saha martavyaṃ na ca_enām ūṣare .vapet ..[cf. M 2,112]
agnir iva kakṣaṃ .dahati brahma pṛṣṭam anādṛtam .
tasmād vai śakyaṃ na .brūyād brahma mānam akurvatām .. iti ..
1.2.81
eva_asmai [K: atra _eva _asmai ] vaco .vedayante ..
1.2.82
brahma vai mṛtyave prajāḥ .prāyacchat . tasmai brahmacāriṇam eva na .prāyacchat . sas_.abravīd .astu mahyam apy etasmin bhāga iti . yām eva rātriṃ samidhaṃ na_.āharātai_iti ..
1.2.83
tasmād brahmacārī yāṃ rātriṃ samidhaṃ na_.āharaty āyuṣa eva tām .avadāya .vasati . tasmād brahmacārī samidham .āharen ned āyuṣas_.avadāya .vasāni_iti ..
1.2.84
dīrga-sattraṃ vai_eṣa .upaiti yo brahmacaryam .upaiti . sa yām upayan samidham .ādadhāti sā prāyaṇīyā_atha yāṃ snāsyan sā_udayanīyā_atha yā antareṇa sattryā eva_asya tāḥ ..
1.2.85
brāhmaṇo vai brahmacaryam upayan_caturdhā bhūtāni .praviśaty agniṃ padā mṛtyuṃ padā_ācāryaṃ padā_ātmany eva_asya caturthaḥ pādaḥ .pariśiṣyate .
sa yad agnau samidham .ādadhāti ya eva_asya_agnau pādas tam eva tena .parikrīṇāti taṃ .saṃskṛtya_ātman .dhatte sa enam .āviśati .
atha yad ātmānaṃ daridrī-.kritya_ahrīr .bhūtvā .bhikṣate brahmacaryaṃ .carati ya eva_asya mṛtyau pādas tam eva tena .parikrīṇāti taṃ .saṃskṛtya_ātman .dhatte sa enam .āviśati .
atha yad ācārya-vacaḥ .karoti ya eva_asya_ācārye pādas tam eva tena .parikrīṇāti taṃ .saṃskṛtya_ātman .dhatte sa enam .āviśati .
atha yat svādhyāyam .adhīte ya eva_asya_ātmani pādas tam eva tena .parikrīṇāti taṃ .saṃskṛtya_ātman .dhatte sa enam .āviśati
na ha vai .snātvā .bhikṣeta . api ha vai .snātvā bhikṣāṃ .caraty api jñātīnām aśanāyā_api pitṝṇām anyābhyaḥ kriyābhyaḥ .
sa yad anyāṃ bhikṣitavyāṃ na .vindeta_api svām eva_ācārya-jāyāṃ .bhikṣeta_atho svāṃ mātaram .
na_enaṃ saptamy abhikṣitā_.atīyāt .
bhaikṣasya_acaraṇe doṣaḥ pāvakasya_asamindhane .
sapta-rātram .akṛtvā_etad avakīrṇi-vrataṃ .caret ..
1.2.86
tam evaṃ vidvāṃsam evaṃ carantaṃ sarve vedā .āviśanti ..
1.2.87
yathā ha vā agniḥ samiddho .rocate_evaṃ ha vai_eṣa .snātvā .rocate ya evaṃ vidvān brahmacaryaṃ .carati_iti brāhmaṇam . iti brāhmaṇam ..
1.2.88
1.3
atha snātakasya ..
1.2.89
antarvāsa uttarīyam ..
1.2.90
vaiṇavaṃ daṇḍaṃ .dhārayet ..
1.2.91
sa-udakaṃ ca kamaṇḍalum ..
1.2.92
dvi-yajñopavītī ..
1.2.93
uṣṇīṣam ajinam uttarīyam upānahau chattraṃ ca_upāsanaṃ darśapūrṇamāsau ..
1.2.94
parvasu ca keśa-śmaśru-loma-nakha-vāpanam ..
1.2.95
tasya vṛttiḥ ..
1.2.96
brāhmaṇa-rājanya-vaiśya-rathakāreṣv āmaṃ .lipseta ..
1.2.97
bhaikṣaṃ vā ..
1.2.98
vāgyatas .tiṣṭhet ..
1.2.99
sarvāṇi ca_asya deva-pitṛ-saṃyuktāni pākayajña-saṃsthāni bhūtikarmāni .kurvīta_iti ..
1.2.100
etena vidhinā prajāpateḥ parameṣṭhinaḥ parama-ṛṣayaḥ paramāṃ kāṣṭhāṃ .gacchanti_iti baudhāyanaḥ ..
1.2.101
1.4
atha kamaṇḍalu-caryām .upadiśanti ..
1.2.102
chāgasya dakṣiṇe karṇe pāṇau viprasya dakṣiṇe .
apsu ca_eva kuśa-stambe pāvakaḥ .paripaṭhyate ..
1.2.103
tasmāt_śaucaṃ .kṛtvā pāṇinā .parimṛjīta paryagnikaraṇaṃ hi tat . .uddīpyasva jātaveda iti punar-dāhād .viśiṣyate ..
1.2.104
tatra_api kiṃcit saṃspṛṣṭaṃ manasi .manyeta [K: .manyate ] kuśair vā tṛṇair vā .prajvālya pradakṣiṇaṃ paridahanam ..
1.2.105
ata ūrdhvaṃ śva-vāyasa-prabhṛty-upahatānām agni-varṇa ity .upadiśanti ..
1.2.106
mūtra-purīṣa-lohita[K: rohita ]-retaḥ-prabhṛty-upahatānām utsargaḥ ..
1.2.107
bhagne kamaṇḍalau vyāhṛtibhiḥ śataṃ .juhuyāj .japed vā ..
1.2.108
bhūmir bhūmim .agān mātā mātaram apy .agāt . .bhūyāsma putraiḥ paśubhir yo no .dveṣṭi sa .bhidyatām iti ..[= AsSS 3.14.12, ApSS 30.20.9, ApMP 2.15.17; cf. SadvB 1,6,20, KausSS 30,20,9, KausS 136,2]
kapālāni .saṃhṛtya_apsu .prakṣipya sāvitrīṃ daśa-avarāṃ .kṛtvā punar eva_anyaṃ .gṛhṇīyāt ..
1.2.109
varuṇam .āśritya . etat te varuṇa punar eva mām om iti . akṣaraṃ .dhyāyet ..
1.2.110
śūdrād .gṛhya śataṃ .kuryād vaiśyād ardhaśataṃ smṛtam .
kṣatriyāt pañcaviṃśat tu brāhmaṇād daśa kīrtitāḥ ..
1.2.111
astam-ita āditya udakaṃ .gṛhṇīyān na .gṛhṇīyād iti .mīmāṃsante brahmavādinaḥ ..
1.2.112
.gṛhṇīyād ity etad aparam ..
1.2.113
yāvad udakaṃ .gṛhṇīyāt tāvat prāṇam [K: prāṇān ] .āyacchet ..
1.2.114
agnir ha vai hy udakaṃ .gṛhṇāti ..
1.2.115
kamaṇḍalu-udakena_abhiṣikta-pāṇi-pādo yāvad ārdraṃ tāvad aśuciḥ pareṣām . ātmānam eva pūtam .karoti . na_anyat karma .kurvīta_iti .vijñāyate ..
1.2.116
api vā prati-śaucam ā maṇibandhāt_śucir iti baudhāyanaḥ ..
1.2.117
atha_apy .udāharanti ..
1.2.118
kamaṇḍalur dvijātīnāṃ śauca-arthaṃ vihitaḥ purā .
brahmaṇā muni-mukhyaiś ca tasmāt taṃ .dhārayet sadā ..
1.2.119
tataḥ śaucaṃ tataḥ pānaṃ saṃdhyā-upāsanam eva ca .
nir-viśaṅkena kartavyaṃ yadi_.icchet _śreya ātmanaḥ ..
1.2.120
.kuryāt_śuddhena manasā na cittaṃ .dūṣayed budhaḥ . saha kamaṇḍalunā_utpannaḥ svayaṃ-bhūs tasmāt kamaṇḍalunā .caret [_ācaret ] ..
1.2.121
mūtra-purīṣe kurvan dakṣiṇe haste .gṛhṇāti savya ācamanīyam . etat .sidhyati sādhūnām ..
1.2.122
yathā hi soma-saṃyogāc camaso medhya .ucyate .
apāṃ tathā_eva saṃyogān nityo medhyaḥ kamaṇḍaluḥ ..
1.2.123
pitṛ-deva-agni-kāryeṣu tasmāt taṃ .parivarjayet ..
1.2.124
tasmād vinā kamaṇḍalunā na_adhvānaṃ .vrajen na sīmantaṃ na gṛhād gṛham ..
1.2.125
padam api na .gacched iṣu-mātrād ity eke ..
1.2.126
yad .icched dharma-saṃtatim iti baudhāyanaḥ ..
1.2.127
ṛg-vidhena_iti vāg .vadati . ṛg-vidhena_iti vāg .vadati .. [K: ṛgvidhamṛgvidhānaṃ vāgvadati ṛgvidhamṛgvidhānaṃ vāgvadati .. ]
1.5
atha_ataḥ śauca-adhiṣṭhānam ..
1.2.128
adbhiḥ .śudhyanti gātrāṇi buddhir jñānena .śudhyati .
ahiṃsayā ca bhūtātmā manaḥ satyena .śudhyati .. iti ..
1.2.129
manaḥ-śuddhir antaḥ-śaucam ..
1.2.130
bahiḥ-śaucaṃ .vyākhyāsyāmaḥ ..
1.2.131
kauśaṃ sautraṃ vā tris-trivṛd yajñopavītam ..
1.2.132
ā nābheḥ ..
1.2.133
dakṣiṇaṃ bāhum .uddhṛtya savyam .avadhāya śiras_.avadadhyāt ..
1.2.134
viparītaṃ pitṛbhyaḥ ..
1.2.135
kaṇṭhe_avasaktaṃ nivītam ..
1.2.136
adhas_avasaktaṃ adhovītam ..
1.2.137
prāṅ-mukha udaṅ-mukho vā_āsīnaḥ śaucam .ārabheta śucau deśe dakṣiṇam bāhuṃ jānu-antarā .kṛtvā .prakṣālya pādau pāṇī ca_ā maṇibandhāt ..
1.2.138
pāda-prakṣālana-uccheṣaṇena na_.ācāmet ..
1.2.139
yady .ācāmed bhūmau .srāvayitvā_.ācāmet ..
1.2.140
brāhmeṇa tīrthena_.ācāmet ..
1.2.141
aṅguṣṭha-mūlaṃ brāhmaṃ tīrtham ..
1.2.142
aṅguṣṭha-agraṃ pitryam aṅguly-agraṃ daivam aṅguli-mūlam ārṣam ..
1.2.143
na_aṅgulībhir na sa-budbudābhir na sa-phenābhir na_uṣṇābhir na kṣārābhir na lavaṇābhir na kaluṣābhir na vivarṇābhir na dur-gandha-rasābhiḥ ..
1.2.144
na hasan na jalpan na tiṣṭhan na vilokayan na prahvo na praṇato na mukta-śikho na prāvṛta-kaṇṭho na veṣṭita-śirā na tvaramāṇo na_ayajñopavītī na prasārita-pādo na baddha-kakṣyo na bahir-jānuḥ śabdam akurvan ..
1.2.145
trir apo hṛdayaṃ-gamāḥ .pibet ..
1.2.146
triḥ .parimṛjet ..
1.2.147
dvir ity eke ..
1.2.148
sakṛd ubhayaṃ śūdrasya striyāś ca ..
1.2.149
atha_apy .udāharanti .
gatābhir hṛdayaṃ vipraḥ kaṇṭhyābhiḥ kṣatriyaḥ śuciḥ .
vaiśyas_adbhiḥ prāśitābhiḥ .syāt strī-śūdrau .spṛśya ca_antataḥ .. iti ..
1.2.150
dantavad danta-sakteṣu dantavat teṣu dhāraṇāt .
srasteṣu teṣu na_.ācāmet teṣāṃ saṃsrāvavat_śuciḥ .. iti ..
1.2.151
atha_apy .udāharanti .
dantavad danta-lagneṣu yac ca_apy antar mukhe .bhavet .
ācāntasya_avaśiṣṭaṃ syān nigirann eva tat_śuciḥ .. iti ..
1.2.152
khāny adbhiḥ .saṃspṛśya pādau nābhiṃ śiraḥ savyaṃ pāṇim antataḥ ..
1.2.153
taijasaṃ ced .ādāya_ucchiṣṭī .syāt tad .udasya_.ācamya_ādāsyann adbhiḥ .prokṣet ..
1.2.154
atha ced annena_ucchiṣṭī .syāt tad .udasya_.ācamya_ādāsyann adbhiḥ .prokṣet ..
1.2.155
atha ced adbhir ucchiṣṭī .syāt tad .udasya_ācamya_ādāsyann adbhiḥ .prokṣet ..
1.2.156
etad eva viparītam amatre ..
1.2.157
vānaspatye vikalpaḥ ..
1.2.158
taijasānām ucchiṣṭānāṃ gośakṛn-mṛd-bhasmabhiḥ parimārjanam anyatamena vā ..
1.2.159
tāmra-rajata-suvarṇānām amlaiḥ ..
1.2.160
amatrāṇāṃ dahanam ..
1.2.161
dāravāṇāṃ takṣaṇam ..
1.2.162
vaiṇavānāṃ gomayena ..
1.2.163
phalamayānāṃ go-vāla-rajjvā ..
1.2.164
kṛṣṇa-ajinānāṃ bilva-taṇḍulaiḥ ..
1.2.165
kutapānām ariṣṭaiḥ ..
1.2.166
aurṇānām ādityena ..
1.2.167
kṣaumāṇāṃ gaura-sarṣapa-kalkena ..
1.2.168
mṛdā celānām ..
1.2.169
cela-vac carmaṇām ..
1.2.170
taijasa-vad upala-maṇīnām ..
1.2.171
dāru-vad asthnām ..
1.2.172
kṣauma-vat_śaṅkha-śṛṅga-śukti-dantānām ..
1.2.173
payasā vā ..
1.2.174
cakṣur-ghrāṇa-ānukūlyād vā mūtra-purīṣa-asṛj-śukra-kuṇapa-spṛṣṭānāṃ pūrva-uktānām anyatamena triḥsapta-kṛtvaḥ parimārjanam ..
1.2.175
ataijasānām evaṃ-bhūtānām utsargaḥ ..
1.2.176
vacanād yajñe camasa-pātrānām ..
1.2.177
na somena_ucchiṣṭā .bhavanti_iti śrutiḥ ..
1.2.178
kālas_agnir manasaḥ śuddhir udaka-ādy-upalepanam .
avijñātaṃ ca bhūtāṇāṃ ṣaḍvidhaṃ śaucam .ucyate .. iti ..
1.2.179
atha_apy .udāharanti .
kālaṃ deśaṃ tathā_ātmānaṃ dravyaṃ dravya-prayojanam . upapattim avasthāṃ ca .vijñāya śaucaṃ śauca-jñaḥ kuśalo dharma-īpsuḥ .samācaret ..
1.2.180
nityaṃ śuddhaḥ kāru-hastaḥ paṇyaṃ yac ca prasāritam .
brahmacāri-gataṃ bhaikṣaṃ nityaṃ medhyam iti śrutiḥ ..
1.2.181
vatsaḥ prasnavane medhyaḥ śakuniḥ phala-śātane .
striyaś ca rati-saṃsarge śvā mṛga-grahaṇe śuciḥ ..
1.2.182
ākarāḥ śucayaḥ sarve .varjayitvā surā-karam .
adūṣyāḥ saṃtatā dhārā vāta-udbhūtāś ca reṇavaḥ ..
1.2.183
amedhyeṣu ca ye vṛkṣā uptāḥ puṣpa-phala-upagāḥ .
teṣām api na .duṣyanti puṣpāṇi ca phalāni ca ..
1.2.184
caitya-vṛkṣaṃ citiṃ yūpaṃ caṇḍālaṃ veda-vikrayam .
etāni brāhmaṇaḥ spṛṣṭvā sa-celo jalam .āviśet ..
1.2.185
ātma-śayyā-āsanaṃ vastraṃ jāyā-apatyaṃ kamaṇḍaluḥ .
śucīny ātmana etāni pareṣām aśucīni tu ..
1.2.186
āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ nāvaḥ pathi tṛṇāni ca .
caṇḍāla-patita-spṛṣṭaṃ mārutena_eva .śudhyati ..
1.2.187
khalakṣetreṣu yad dhānyaṃ kūpa-vāpīṣu yaj jalam .
abhojyād api tad bhojyaṃ yac ca goṣṭha-gataṃ payaḥ ..
1.2.188
trīṇi devāḥ pavitrāṇi brāhmaṇānām .akalpayan .
adṛṣṭam adbhir nirṇiktaṃ yac ca vācā .praśasyate ..
1.2.189
āpaḥ pavitraṃ bhūmi-gatā go-tṛptir yāsu .jāyate .
avyāptāś ced amedhyena gandha-varṇa-rasa-anvitāḥ ..
1.2.190
bhūmes tu saṃmārjana-prokṣaṇa-upalepana-avastaraṇa-ullekhanair yathā-sthānaṃ doṣa-viśeṣāt prāyatyam ..
1.2.191
atha_apy .udāharanti ..
1.2.192
go-carma-mātram ab-bindur bhūmeḥ .śudhyati pātitaḥ .
samūḍham asamūḍhaṃ vā yatra_amedhyaṃ na .lakṣyate .. iti ..
1.2.193
parokṣam adhiśritasya_annasya_avadyotya-abhyukṣaṇam ..
1.2.194
tathā_āpaṇeyānāṃ ca bhakṣāṇām ..
1.2.195
bībhatsavaḥ śuci-kāmā hi devā na_aśraddadhānasya havir .juṣanta iti ..
1.2.196
śucer aśraddadhānasya śraddadhānasya ca_aśuceḥ .
.mīmāṃsitvā_ubhayaṃ devāḥ samam annam .akalpayan ..
1.2.197
prajāpatis tu tān .āha na samaṃ viṣamaṃ hi tat .
hatam aśraddadhānasya śraddhā-pūtaṃ .viśiṣyate .. iti ..
1.2.198
atha_apy .udāharanti .
aśraddhā paramaḥ pāpmā śraddhā hi paramaṃ tapaḥ .
tasmād aśraddhayā dattaṃ havir na_.aśnanti devatāḥ ..
1.2.199
.iṣṭvā .dattvā_api vā mūrkhaḥ svargaṃ nahi sa .gacchati ..
1.2.200
śaṅkā-vihata-cāritro yaḥ sva-abhiprāyam āśritaḥ .
śāstra-atigaḥ smṛto mūrkho dharma-tantra-uparodhanāt .. iti ..
First 200 of 891 passages. Read on
Linked texts (12)
- Baudhāyanadharmasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
- Vasiṣṭhadharmasūtra (ed. G. Bühler) — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Hārītadharmasūtra (fragments) — Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Nityācārapradīpa — Narasiṃha Vājapeyin, Sanskrit
- Dharmatattvakalanidhi — Pṛthvīcandra, Sanskrit
- Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit