Kalpah 2.3.4.24_85
Kalpaḥ 2.3.4.24_85
- Language
- Sanskrit
2.3.4.24_85
iti . spaṣṭam . asya klṛptiḥ. ṣaṇṇāmahnāṃ sarvaparokṣapṛṣṭhaṣaḍahavat kāryā . ṣaṇṇāmahnāmanvāhāryapṛṣṭhaṣaḍahavadārbhavapavamānaḥ kāryaḥ . ṣaṇṇāmahnāmārbhavapavamāneṣvapi pṛṣṭhadharmāḥ kāryāḥ . prathame'hani ārbhave kaṇvarathantarasya sthāne rathantaram . dvitīye kaṇvabṛhatsthāne bṛhat . tṛtīye hrasvābṛhadopaśāsthāne pañcanidhanaṃ vairūpam. caturthe ṛṣabhavairājasthāne mahāvairājam . pañcame'hani nityavatsānāṃ sthāne simāḥ. ṣaṣṭhe atra nidānam-purastādupariṣṭādityubhayo: syāt (u0 gra0 sū0 2.10) iti . parisvānāyāṃ ca prāgantyāditi triṣāmaṇi cedaiḍaṃ cedantyaṃ prāk sāma syāt (u0 gra0 sū0 2.9) iti ca . asyārthaḥ. sarvatrāgantupṛṣṭhasyānte niveśo nyāyaḥ . prakṛtau parisvāno giriṣṭhā (sā0 1093-5) iti gāyatratṛtīyādyacaturthavaidanvatānītyadhyayanakramaḥ. atra brāhmaṇe vaidanvatāni bhavanti (tāṃ0 brā0 13.11.6) ityaviśeṣokterajāmikrameṇa klṛptau kāryāyāṃ ṣaḍahavicāreṣvadhyayanakramaklṛptāvaiḍayoścaturthavaidanvataraivatyayoḥ saṃnipāte jāmi syādityata āha–prāgantyāditi . antyāt ādyavaidanvatāt prāk atitriṣāmaṇi caturthavaidanvate kṛte āgantupṛṣṭhasyaiḍasya raivatyasya vāravantīyasya ante niveśo yukta iti bhāvaḥ . adhyayanakramasya balavattvāt tadanusāreṇa pakṣāntaramāha--aiḍaṃ cedantyam iti . caturthavaidanvatamityarthaḥ. sāmabhyāmādyacaturthavaidanvatābhyāṃ prāk pūrvoktāgantupṛṣṭhasya niveśaḥ. parisvāna iti gāyatratṛtīyavaidanvataraivatādya- vaidanvatacaturthavaidanvatāni . yadvā . gāyatratṛtīyavaidanvatacaturthavaidanvatādyavaidanvataraivatāni iti viśeṣaḥ ..11..