Kalpah 2.6.11

Kalpaḥ 2.6.11

Language: Sanskrit

2.6.11.5_411 — 3 parts

2.6.11.p2

sa uttarakratvarthaḥ . anyatra sādyaskrebhyo vājapeyātṣoḍaśinaḥ sārasvatācca satrāt . agniśinastomo yathopadiṣṭaṃ vā . rātrisatreṣu samahāvrateṣvaśravaṇārthā punaścitiḥ .. 2 ..

api vā dhāryamāṇe'gnau prajāpatistvā sādayatu tayā devatayā'ṅgirasvaddhruvā sīdetyantarvedimabhimṛśet . tisro vā svayamātṛṇṇā upadhāya tāsāmupadhānakalpaḥ svayamātṛṇṇā sāma purīṣaṃ viśvajyotiḥ . evaṃ vihitā dvitīyā purīṣā tṛtīyā .. 3 ..

2.6.11.p4

api vā tisraśca svayamātṛṇṇāḥ sarvāśca viśvajyotiṣastāsāmupadhānakalpaḥ svayamātṛṇṇā sāma purīṣaṃ viśvajyotirevaṃ vihitā dvitīyā tṛtīyasyāṃ tu viśvajyotiḥ prathamā . atha purīṣam . atha svayamātṛṇṇām . atha sāma .. 4 ..

2.6.11.p5

taṃ ceṣyamāṇo'māvāsyāyāṃ paurṇamāsyāmāpūryamāṇapakṣe vā puṇye nakṣatra ṛtvijo vṛtvā .. 5 ..

2.6.11.p6

bṛhaspatipurohitā devānāṃ devāḥ prathamajā devā deveṣu parākramadhvaṃ prathamā dvitīyeṣu dvitīyāstṛtīyeṣu trirekādaśāstrayastrim̐śā anu va ārabha idam̐ śakeyaṃ yadidaṃ karomi svāhetyāhutiṃ juhoti .. 6 ..

2.6.11.p7

juhūm̐ sruvaṃ ca saṃmṛjya caturgṛhītamājyamaṣṭagṛhītaṃ vā gṛhītvā yuñjānaḥ prathamaṃ mana iti yajuraṣṭamā bhirṛgbhirantarvedyūrdhvastiṣṭhansāvitrāṇyekāmāhutiṃ juhoti .. 7 ..

2.6.11.p8

yaṃ kāmayeta pāpīyāntsyādityekaikaṃ tasya juhuyāt . yaṃ kāmayeta vasīyāntsyāditi sarvāṇi tasyānudrutya juhuyāt .. 8 ..

2.6.11.p9

yadi kāmayeta cchandām̐si yajñayaśasenārpayeyamityṛmantimāṃ kuryāt . yadi kāmayeta yajamānaṃ yajñayaśasenārpayeyamiti yajurantimaṃ kuryāt .. 9 ..

2.6.11.p10

ṛcā stomam̐ samardhayeti caturgṛhītenottarām .. 11.1.10 ..

2.6.11.p11

devasya tveti caturbhirabhrimādatte .. (kha0 1) .. khādirīṃ vaiṇavīṃ cā kalmāṣīṃm̐suṣirāmasuṣirāṃ vobhayataḥ kṣṇū tāmanyatarataḥ kṣṇū tāṃ vā pālāśī- maudumbarīmarkamayīm̐ śamīmayīṃ vā . yo vā kaścana vṛkṣaḥ phalagrahistasya muṣṭimātrīṃ prādeśamātrīmaratnimātrīṃ bāhumātrīṃ vyāmamātrīmaparimitāṃ vā .. 11 ..

2.6.11.p12

imāmagṛbhṇanraśanāmṛtasyetyaśvābhidhānīmādāya pratūrtaṃ vājinnādravetyaśvamabhidadhāti .. 12 ..

2.6.11.p13

tūṣṇīṃ gardabhasyā''dāya yuñjāthām̐ rāsabhaṃ yuvamiti gardabham .. .. 13..

2.6.11.p14

yoge yoge tavastaramiti tisṛbhiraśvaprathamāḥ prāñco gacchanti yatra mṛdaṃ khaniṣyanto bhavanti .. 14 ..

2.6.11.p15

agniṃ purīṣyamaṅirasvadacchehīti yena dveṣyeṇa saṃgaccheta tamabhimantrayetāpaśyannirdiśati .. 15 ..

2.6.11.p16

agniṃ purīṣyamaṅgirasvadacchema iti vā .. 16 . .
sūryasyodayanaṃ prati valmīkavapāmupatiṣṭhate'gniṃ purīṣyamaṅgirasvadbhariṣyāma iti .. 17 ..

2.6.11.p17

atraike samāmananti ( agniṃ purīṣyamaṅgirasvadbharāmaḥ) .. 18 ..

2.6.11.p18

anvagniruṣasāmagramakhyaditi valmīkavapāyāḥ prakrāmati .. 19 ..

2.6.11.p19

āgatya vājyadhvana ākramya vājinpṛthivīmiti dvābhyāṃ mṛtkhanamaśvamākramayati .. 11.1.20 ..

2.6.11.p20

dyauste pṛṣṭhamityaśvasya pṛṣṭham̐ saṃmārṣṭi .. 21 ..

2.6.11.p21

abhitiṣṭha pṛtanyato'dhare santu śatravaḥ . indra iva vṛtrahā tiṣṭhāpaḥ kṣetrāṇi saṃjayanniti yaṃ dveṣṭi tamadhaspadamaśvasya manasā dhyāyati .. 22 ..

2.6.11.p22

utkrāmodakramīditi dvābhyāṃ mṛtkhanādaśvamutkramayanti .. 23 ..

2.6.11.p23

apo devīrupasṛjetyaśvasya pade'pa upasṛjati ..24 ..

2.6.11.p24

tasminhiraṇyaṃ nidhāya jigharmyagnimā tvā jigharmīti manasvatībhyāmekāmāhutiṃ juhoti .. 25 ..

2.6.11.p25

apādāpa hiraṇyaṃ parivājapatiriti tisṛbhirabhrayā mṛtkhaṃnaṃ parilikhati (bāhyāṃ varṣīyasīm) .. 26 ..

2.6.11.p26

devasya tveti dvābhyāṃ khanati .. 27 ..

2.6.11.p27

apāṃ pṛṣṭhamasīti puṣkaraparṇamāharati . etayaiva viveṣṭayati . upariṣṭātkṛṣṇājinamuttareṇa mṛtkhanam̐ śarma ca stho varma ca stha iti . . (kha0 2) .. dvābhyāṃ prācīnagrīvamuttaraloma''stṛṇātyuttaraṃ puṣkaraparṇamadhastāddaṇḍamuttānam .. 28 ..

2.6.11.p28

purīṣyo'si viśvabharā iti mṛdamabhimṛśya ..29..

2.6.11.p29

kṛṣṇājinaṃ puṣkaraparṇe ca saṃbharati tvāmagre puṣkarādadhīti tisṛbhirgāyatrībhirbrāhmaṇasya . uttarābhistriṣṭugbhī rājanyasya jagatībhirvaiśyasya ..11.1.30..

2.6.11.p30

yaṃ kāmayeta vasīyāntsyādityubhayībhistasya saṃbharet . gāyatrībhiśca triṣṭugbhiśca .. 31 ..

2.6.11.p31

janiṣvā hi jenya iti saṃbhṛtāmabhimantrayate 32 ..

2.6.11.p32

saṃ te vāyurmātariśvā dadhātviti mṛtkhane'pa upasṛjati ..33 ..

2.6.11.p33

saṃlobhya mṛtkhanam̐ samudgṛhya kṛṣṇājinasyāntānsujāto jyotiṣā saheti mauñjenārkamayeṇa vā trivṛtā dāmnopanahyati .. 34 ..

2.6.11.p34

udu tiṣṭha svadhvareti dvābhyāmuttiṣṭhati .. 35 ..

2.6.11.p35

sajāto garbho asi rodasyoriti harati .. 36 ..

2.6.11.p36

sthiro bhava vīḍvaṅga iti gardabhasya pṛṣṭha āsādayati .. 37 ..

2.6.11.p37

praitu vājī kanikradariti tisṛbhiratvaramāṇā aśvaprathamāḥ pratyāyanti .. 39 ..

2.6.11.p38

agniṃ purīṣyamaṅgirasvadbharāma iti yena dveṣyeṇa saṃgaccheta tamabhimantrayetāpaśyannirdiśati .. 11.1.40 ..

2.6.11.p39

uttareṇa vihāraṃ pariśrita oṣadhayaḥ pratigṛhṇītāgnimetu
miti dvābhyāmoṣadhīṣu puṣpavatīṣu phalavatīṣūpāvaharati .. 41 ..

2.6.11.p40

vi pājaseti visram̐sayati .. 42 ..

2.6.11.p41

mitraḥ sam̐sṛjya pṛthivīmiti dvābhyāṃ sam̐sarjanīyaiḥ sam̐sṛjati .. (kha03).. armakapālairveṇvaṅgārairvrīhituṣaiḥ palāśakaṣāyaiśca śarkarābhiḥ piṣṭābhiḥ kṛṣṇājinalomabhirajalomabhiryaccānyaddṛḍhārthamupārdhaṃ manyate .. 44 ..

2.6.11.p42

makhasya śiro'sīti piṇḍaṃ karoti .. 45 ..

2.6.11.p43

yajñasya pade stha iti kṛṣṇājinaṃ puṣkaraparṇaṃ cābhimantrayate ..46..

2.6.11.p44

rudrāḥ saṃbhṛtya pṛthivīmiti catasṛbhiḥ piṇḍānprayacchati .. 47 ..

2.6.11.p45

vasavastvā kṛṇvantviti caturbhiśchadobhirmahiṣyukhāṃ karoti bahubhāryasya .. 48 ..

2.6.11.p46

adhvaryurekabhāryasya .. 49 ..

2.6.11.p47

etaireva yajurbhiryajamānaḥ kriyamāṇāmabhimantrayate .. 11.1.50 ..

2.6.11.p48

tryuddhiṃ pañcoddhiṃ vā karoti.. 51 ..

2.6.11.p49

prādeśamātrīmūrdhvapramāṇenāratnimātrīṃ tiryakpramāṇena vyāyāmamātrīm̐ samantaparimāṇenāparimi tāṃ vā kurvam̐ścatasro'śrīḥ pratidiśamunnayati .. 52 ..

2.6.11.p50

parimaṇḍalāṃ vā karoti .. 53 ..

2.6.11.p51

navāśrimabhicarataḥ kuryāt .. 54 ..

2.6.11.p52

adityai rāsnā'sīti madhyadeśa upabilaṃ vā rāsnāṃ karoti .. .55 ..

2.6.11.p53

aśrīṇāṃ rāsnāyāśca saṃdhau dvau caturaḥ ṣaḍaṣṭau vā stanānkaroti .. 56 ..

2.6.11.p54

aditiste bilaṃ gṛhṇātviti bilaṃ karoti .. 57 ..

2.6.11.p55

kṛtvāya sā mahīmukhāmityuttarataḥ sikatāsu pratiṣṭhāpayati.. 58 ..

2.6.11.p56

tasyā eva mṛdo'ṣāḍhāmiṣṭakāṃ tryālikhitāṃ tūṣṇīṃ caturaśrāṃ karoti .. 59 ..

2.6.11.p57

gārhapatye'śvaśakṛtyupasamādhāya vasavastvā dhūpayantviti saptabhiśchando'bhirukhāmaśvaśakairdhūpayati ..(kha04).. 11.1.60 ..

2.6.11.p58

aditistvā devīrityagreṇa gārhapatyamavaṭaṃ khātvā lohitapacanaiḥ saṃbhārairavastīrya devānāṃ tvāṃ patnīriti tasminnukhāmavadadhāti .. 61 ..

2.6.11.p59

tūṣṇīmaṣāḍhāmanvavadhāya lohitapacanīyaiḥ saṃbhāraiḥ pracchādya dhiṣaṇāstvā devīriti ṣaḍbhirgārhapatyātpacati .. 62 ..

2.6.11.p60

mitrasya carṣaṇīdhṛta iti pacyamānāṃ maitriyopacarati .. 63 ..

2.6.11.p61

devastvā savitodvapatviti pakvāmudvapati .. 64 ..

2.6.11.p62

apadyamānā pṛthivyāśā diśa ā pṛṇetyuttarataḥ sikatāsu pratiṣṭhāpayati .. 65 ..

2.6.11.p63

mitraitāmukhāṃ paridadāmyabhityā eṣā mā bhedīti mitrāya paridāya vasavastvā chṛndantviti caturbhiśchandobhirukhāmajākṣīreṇā''cchṛṇatti .. 66 ..

2.6.11.p64

saptaikavim̐śatiṃ caturvim̐śatiṃ vā māṣānādāya puruṣaśiro'cchaiti rājanyasya vaiśyasya veṣuhatasyāśanihatasya vā . pum̐so māṣānupanyupya .. 67 ..

2.6.11.p65

ayaṃ yo'si yasya ta idam̐ śira iti puruṣaśiraḥ pracchidyaitena tvamatra śīrṣaṇvānedhīti saptadhā vitṛṇṇāṃ valmīkavapāṃ śirasaḥ sthāne pratinidadhāti .. 68 ..

2.6.11.p66

yo'sya kauṣṭhya jagataḥ pārthivasyaika idvaśī . yamaṃ bhaṅgyaśravo yo rājā'naparodhyaḥ . yenā''po nadyo dhanvāni yena dyauḥ pṛthivī dṛḍhā . hiraṇyakakṣyānsudhurāhiraṇyākṣānayaḥ śaphān . aśvānanaśyato dānaṃ yamo rājā'bhitiṣṭhatīti tisṛbhiryamagāthābhiḥ parigāyati .. 69 ..

2.6.11.p67

āharañjapatītyeke .. 11.1.70 ..

2.6.11.p68

idamasmākaṃ bhuje bhogāya bhūyāditi puruṣaśira ādatte.. 71 ..

2.6.11.p69

udehyagne adhi mātuḥ pṛthivyā ityāharati .. 72 ..

2.6.11.p70

pari triviṣṭyadhvaraṃ yātyagnī rathīriva . ā deveṣu pra yo dadhat . pari vājapatiḥ kavirityeṣā . pariprāgāddevo agnī rakṣohāmīvacātanaḥ . sedhanviśvā apadviṣo dahanrakṣām̐si viśvaheti tisṛbhiḥ paryagni karoti . mṛdā pralipya nidadhāti .. (kha05) .. 73 ..

2.6.11.p71

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtra ekādaśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ .. 1 ..

2.6.11.p72

11.2
athaikādaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
agnibhyaḥ kāmāya paśūnālabhate . aśvamṛṣabhaṃ vṛṣṇibastaṃ prājāpatyamajaṃ tūparaṃ muṣkarā bhavanti .. 1 ..
ekavim̐śatiṃ caturvim̐śatiṃ vā sāmidhenīḥ parācīranvāhaikādaśa prākṛtīranūcya samāstvā'gna ṛtavo vardhayantviti daśā''gnikīranvāhopemasṛkṣi vājayurvacasyāṃ ca no dadhīta nādyo giro me . apāṃnapādāśuhemā kuvitsa supeśasaskarati joṣiṣaddhi . apāṃnapādāhyasthādupasthaṃ jihmānāmūrdhvaḥ svayaśā upasthe . ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā ca carati prajānanniti tisro'psu matīryadi caturvim̐tirbhavanti .. 2 ..
amutra bhūyādadha yadyamasyetyāmayāvinaḥ kuryāt .. 3 ..
bṛhaspate savitarbodhayainamityanāmayāvinaḥ .. 4 ..
rāye agne mahe tvā dānāya samidhīmahi . īḍiṣvā hi mahī(he)vṛṣandyāvā hotrāya pṛthivīm . udvayaṃ tamasasparīti jyotiṣmatyā paridadhāti .. 5 ..
hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgra iti srucyamāghārayati .. 6 ..
ūrdhvā asya samidho bhavantīti prayājānāmāpriyo bhavanti .. 7 ..
āgneyīstriṣṭubha āgneyānāṃ yājyānuvākyā bhavanti .. 8 ..
yaḥ prāṇata iti prājāpatyasya .. 9 ..
vaiśvānaraḥ prājāpatyo vā dvādaśakapālaḥ paśupuroḍāśo bhavati .. 11.2.10 ..
siddham̐ saṃtiṣṭhate ..11..
api vā''gneyānparyagnikṛtānutsṛjya teṣām̐ śirām̐si pracchidya mṛdā pralipya nidadhāti .. 12 ..
apaḥ kabandhānyabhyavaharati .. 13 ..
prājāpatyena sam̐sthāpayati . . 14 . .
api vaiteṣām̐ sarveṣām̐ sthāne vāyave niyutvate śvetamajaṃ tūparamālabheta .. 15 ..
tasya prājāpatyena kalpo vyākhyātaḥ.. 16 ..
vāyumatī śvetavatī vapāyā yājyānuvākye bhavataḥ .. 17 ..
vāyumatī niyutvatī paśordaivatasya vaiśvānaraḥ prājā patyo vā dvādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati .. 18..
siddham̐ saṃtiṣṭhate .. 19 ..
mṛdā pralipya vāyavyasya śiro nidadhāti .. (kha06) .. 11.2.20 ..
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtra ekādaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .. 2 ..

2.6.11.p73

11.3
athaikādaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
yatprāgdīkṣaṇīyāyāstatkṛtvā dvihaviṣaṃ trihaviṣaṃ vā dīkṣaṇīyāmiṣṭiṃ nirvapati . āgnāvaiṣṇavamekādaśakapālamāgnāvaiṣṇavaṃ vā ghṛte carumādityaṃ ca ghṛte caruṃ vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ purastāttṛtīyamasaṃvatsarabhṛtaḥ .. 1 ..

2.6.11.p74

dīkṣāhutikāla ākūtyai prayuje'gnaye svāheti pañcā''dhvarikīrhutvā''kūtimagnimiti
ṣaḍāgnikīrjuhoti . viśvedevasya neturiti saptamīm .. 2 ..

2.6.11.p75

yatprāṅmuṣṭikaraṇāttatkṛtvā śaṇakulāyena muñja kulāyena vokhāmupastīrya mā su bhitthā mā su riṣa iti dvābhyāmāhavanīyāṅgāreṣūkhāṃ pravṛṇakti .. 3 ..

2.6.11.p76

mitraitāmukhāṃ tapetyaṅgāraiḥ paritapati .. 4 ..

2.6.11.p77

dravanna iti tasyāṃ kramukamullikhitaṃ ghṛtenāṅktvā'vadadhāti .. 5 ..

2.6.11.p78

muñjām̐śca .. 6 ..

2.6.11.p79

yo bhūtikāmaḥ syādya ukhāyai saṃbhavetsa eva tasya syānmathitvā gataśriyo'vadadhyāt .. 7 ..

2.6.11.p80

yaṃ kāmayeta bhrātṛvyamasmai janayeyamityanyatastasyā''hṛtyāvadadhyāt .. 8 ..

2.6.11.p81

ambarīṣādannakāmasya .. 9 ..

2.6.11.p82

pradāvyādāharedyaṃ kāmayeta śūro me rāṣṭra ājāyeteti ..11.3.10 ..

2.6.11.p83

vṛkṣāgrājjvalato brahmavarcasakāmasya .. 11 ..

2.6.11.p84

bharjanādannakāmasya .. 12. ..

2.6.11.p85

kāmyamagniṃ kurvāṇo nā''havanīye'nupravṛñjyāt ..13 ..

2.6.11.p86

jāta ukhye'nugamayatyāhavanīyam .. 14 ..

2.6.11.p87

parasyā adhi saṃvata ityaudumbarīm̐ samidhamādadhāti. paramasyāḥ parāvata iti vaikaṅkatīm . tām̐ saviturvareṇyasya citrāmiti śamīmayīm .. 15 ..

2.6.11.p88

śamīmayīṃ pūrvāmeke samāmananti . vaikaṅkatīmuttarām .. 16 ..

2.6.11.p89

sīda tvaṃ māturasyā upastha iti tisṛbhirjātamukhyamupatiṣṭhate .. 17 ..

2.6.11.p90

yadagne yāni kāni ceti pañcabhiraparaṣuvṛkṇamaudumbaramidhmamabhyādadhāti .. 18 ..

2.6.11.p91

tailvakamabhicarataḥ kuryādgrāhukā hainam̐ samām̐stenā bhavanti ( iti) .. 19 ..

2.6.11.p92

dam̐ṣṭrābhyāṃ malimlūnityāśvatthīṃ samidhamādadhāti . ye janeṣu malimlava iti vaikaṅkatīm .. yo asmabhyamarātīyāditi śamīmayīm . tā ādadhadyaṃ dveṣṭi tasya vadhaṃ manasā dhyāyati .. 11.3.20 .. 21 ..

2.6.11.p93

sam̐kṣitaṃ me brahmodeṣāṃ vā atiramityuttame audumbaryāṃ samidhāvādadhāti .. 22 ..

2.6.11.p94

atha yajamānaṃ vācayati .. (kha0 7) .. 23 ..

2.6.11.p95

brahma kṣattram̐ sayujā nahyatha te brahmā ha kṣattraṃ jinvati kṣattriyasya kṣattraṃ brahma jinvati brāhmaṇasya yatsamīcī kṛṇvato vīryāṇīti japati .. 24 ..

2.6.11.p96

māteva putraṃ pṛthivī purīṣyamagnim̐ sve yonau bhariṣyatyukhā . tāṃ viśvairdevairṛtubhiḥ saṃvidānaḥ prajāpatirviśvakarmā yunaktviti mauñje śikye ṣaḍudyāme hādaśodyāme vokhāmavadadhāti .. 25 ..

2.6.11.p97

agne yukṣvā hi ye taveti vaitābhyāmekavim̐tinirbādho rukyaḥ sūtrotastamantarvedyāsīno dṛśāno rukma iti bahiṣṭhanirbādhaṃ yajamāno viparyasya prati muñcate'dhastānnirbādham̐ sādayati ..26 ..

2.6.11.p98

naktoṣāseti kṛṣṇājinaṃ pratimuñcate .. 27 ..

2.6.11.p99

viśvā rūpāṇīti śikyapāśān .. 28 ..

2.6.11.p100

api vā śikyaṃ pratimucya kṛṣṇājinaṃ pratimuñcate .. 29 ..

2.6.11.p101

suparṇo'si garutmānityukhyamavekṣate .. 11.3.30 ..

2.6.11.p102

suparṇo'si garutmāndivaṃ gacchetyudyacchate .. 31 ..

2.6.11.p103

ūrdhvaṃ nābherdhārayamāṇo viṣṇoḥ kramo'sīti caturo viṣṇukramān (prācaḥ) krāmati .. 32 ..

2.6.11.p104

akrandadagnirityukhyamabhimantrayate .. 33 ..

2.6.11.p105

agne'bhyāvartinniti catasṛbhiḥ pradakṣiṇamāvartate .. 34 ..

2.6.11.p106

ā tvā'hārṣamityāhṛtyopatiṣṭhate yaṃ kāmayeta rāṣṭram̐syāditi taṃ manasā dhyāyedviśastvā sarvā vāñchantviti .. 35 ..

2.6.11.p107

uduttamamiti śikyapāśamunmuñcate .. 36 ..

2.6.11.p108

agre bṛhannuṣasāmūrdhvo asthādityunmucyopatiṣṭhate .. 37 ..

2.6.11.p109

audumvaryāsandyaratnimātra śīrṣaṇvā'nūcya prādeśamātrapādā mauñjavivānā phalakāstīrṇā vā mṛdā pradigdhā sīda tvaṃ māturasyā upastha iti tasyāṃ catasṛbhirukhyaṃ sādayati ... 38 ..

2.6.11.p110

śarkarāyāṃ vā .. 39 ..

2.6.11.p111

ham̐savatyopatiṣṭhata ityeke samāmananti .. (kha0 8) .. 11.3.40 . .
iti satyāṣāḍhahiṇyakeśisūtra ekādaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .

2.6.11.p112

11.4
athaikādaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
muṣṭikaraṇaprabhṛtīni karmāṇi pratipadyate ..1 ..
yena devā jyotiṣordhvā udāyanniti prādeśamātraiḥ kāṣṭhairukhyamupasamindhe .. 2 ..
sadā jvalati .. 3 ..
annapate'nnaṃ no dehīti vratayiṣyannaudumbarīm̐ samidhaṃ vrate satrajyokhye'bhyādadhāti .. 4 ..
devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ gāyatreṇa cchandasā rātrimiṣṭakāmupadadhe tayā devatayā'ṅgirasvaddhruvā sīdeti sāyamukhyamupatiṣṭhate .. 5 ..
devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ gāyatreṇa cchandasā'hariṣṭakāmupadadhe tayā devatayā'ṅgirasvaddhruvā sīdeti prātaḥ .. 6 ..
śvobhūte divaspari prathamaṃ jajñe agnirityekādaśabhirvātsapreṇopatiṣṭhate ... 7..
evam̐ sadā''krayaṇāt .. 8 ..
pūrvedyurviṣṇukramānkrāmati . uttaredyurupatiṣṭhate vātsapreṇeti .. 9 ..
yadaharagniṃ ceṣyamāṇaḥ syāttadaharubhayam̐ samasyet . pracakrāmedupatiṣṭheta .. 11.4.10 ..
yadyukhye bhriyamāṇe'yaṃ devaḥ prajā abhimanyeta bhiṣaṅno agna āvaha . svam̐ rūpaṃ kṛṣṇavartmano asi hotā na īḍyaḥ . tvaṃ no agne bhiṣagbhava deveṣu havyavāhanaḥ . devebhyo havyavāḍasi . bhiṣajastvā havāmahe bhiṣajaḥ samidhīmahi . bhiṣagdeveṣu no bhavetyetābhistisṛbhistisraḥ samidha ādadhpāt .. 11 ..
yadyukhye mriyamāṇe kāmayeta varṣediti sūryo apo vigāhate raśmibhirvājasā tamaḥ . bodhā stotre vayo vṛdhaḥ .. pari yo raśminā divontānmame pṛthivyāḥ . ubhe āpapra rodasī mahitvā .. vahi ṣṭhebhirviharanyāsi tantumavavyayannasi taṃ deva vasvaḥ . davidhvato raśmayaḥ sūryasya carmevāvādhustamo abhavantarityetābhistisṛbhistisraḥ samidha ādadhyāt .. 11 ..
yadyukhye bhriyamāṇe kāmayeta na varṣedityadṛśramasya ketavo vi raśmayo janām̐ anu . bhrājanto agnayo yathā .. taraṇirviśvadarśata ityeṣā .. divo rukma urucakṣā udeti dūre arthastaraṇirbhrājamānaḥ . nūnaṃ janāḥ sūryeṇa prasūtā āyannarthāni kṛṇvannapā- m̐sītyetābhistisraḥ samidha ādadhyāt .. 13 ..
yadyukhye bhriyamāṇe kiṃcinnaśyedagne'bhyāvartinniti .... sṛbhirupatiṣṭhate . vindatyevaitaditi vijñāyate .. kha0 9) 14 ..

2.6.11.p113

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtra ekādaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .. 4 ..

2.6.11.p114

11.5
athaikādaśapraśne pañcamaḥ paṭalaḥ .
udu tvā viśvedevā ityukhyamudyacchate .. 1 ..

2.6.11.p115

sīda tvaṃ māturasyā upastha iti catasṛbhirdvīpe śakaṭa āsādayati .. 2 ..

2.6.11.p116

tūṣṇīmitarānnagnī āsādya predagne jyotiṣmāniti prayāti .. 3 ..

2.6.11.p117

akrandadagnirityakṣaśabdamabhimantrayate .. 4 ..

2.6.11.p118

adhyavasāyaudumbarīm̐ samidhaṃ ghṛtānuṣiktāmatithi- vatyokhye'bhyādadhāti samidhā'gniṃ duvasyateti gāyatryā brāhmaṇasya . pra prāyamagniriti triṣṭubhā rājanyasya . jagatyā vaiśyasya .. 5 ..

2.6.11.p119

indhane vratane'dhyavasāne ca sarvāsu saṃnipāti tāsu ghṛtānuṣiktāṃ prathamāmādadhāti .. 6 ..

2.6.11.p120

yadyukhāṃ bhasmābhisam̐sīdedukhyamādāyodakāntaṃ gatvemam̐ suyonim̐ suvratam̐ hiraṇyayam̐ sahasrabhṛṣṭiṃ mahiṣāvaroha . utsaṃ juṣasva madhumantamūrvaṃ samudriyam̐ sadanamāviśasva . imam̐ stanaṃ madhumantaṃ dhayāpāṃ( prapyātamagre sarirasya madhye . utyaṃ juṣasva madhumantamūrva samudriyam̐ sadanamāviśasva) iti dvābhyāmukhyamupāvaharati .. 7 ..

2.6.11.p121

āpo devīḥ pratigṛbhṇīta bhasmaitaditi tisṛbhirapsu bhasma praveśayati .. 8 ..

2.6.11.p122

.bhasmanaḥ pratyādāya prasadya bhasmanā yonimiti dvābhyāmukhāyāṃ pratyavadadhāti .. 9 ..

2.6.11.p123

punarūrjā saha rayyeti dvābhyāṃ pratyeti .. 11.5.10 ..

2.6.11.p124

punastvā''dityā rudrā vasavaḥ samindhatāmityupasamindhe .. 11 ..

2.6.11.p125

bodhā sa bodhīti .. (kha0 10) .. bodhavatībhyāmupa tiṣṭhate .. 12 ..

2.6.11.p126

nityamapsu bhasmapraveśanaṃ kṛtvā dīkṣitasya kṛtāsviṣṭakāsu akṛtāsviṣṭakānām̐ sam̐sargārthaṃ bhavati .. 13 ..

2.6.11.p127

purīṣe paśukāmaḥ kurvīta .. 14 ..

2.6.11.p128

apsu yāyāvaraḥ pravapet .. 15 ..

2.6.11.p129

tisro rātrīrdīkṣitaḥ syāt . ṣaḍrātrīrdīkṣitaḥ syāditi brāhmaṇavyākhyātāḥ kāmyā dīkṣākalpāḥ, steṣāṃ yāthākāmī .. 16 ..

2.6.11.p130

dīkṣitasyeṣṭakāḥ karoti māsaprabhṛtiṣu dīkṣākalpeṣu purastādadīkṣitasyetareṣūpariṣṭātprājāpatyātpaśoḥ .. 17 ..

2.6.11.p131

mṛnmayīriṣṭakā aviṣamāścaturaśrāstāsāṃ tisro maṇḍaleṣṭakā ṛjulekhā dakṣiṇāvṛtaḥ, savyāvṛttaśca tryālikhitāḥ ..18 ..

2.6.11.p132

nirmanthyena lauhinīḥ pacanti .. 19 ..

2.6.11.p133

na kṛṣṇāṃ na lakṣmaṇāṃ na bhinnāṃ copadadhāti .. 11.5.20 ..

2.6.11.p134

puṣkaraparṇam̐ rukmo hiraṇmayaḥ puruṣaḥ srucau sapta svayamāttṛṇṇāḥ śarkarā hiraṇyeṣṭakāḥ pañca ghṛteṣṭakā dūrvāstambaḥ kūrma ulūkhalaṃ musalaṃ śūrpamaśmānaḥ paśuśirām̐si sarpaśiraścāmṛnmayīriṣṭakāḥ .. 21 ..

2.6.11.p135

yāvadagnimānā mantrā yathārthaṃ lokaṃpṛṇā jānudaghnam̐ sāhasraṃ cinvīta prathamaṃ cinvānaḥ . nābhidaghnaṃ dviṣāhasraṃ dvitīyam . āsyadaghnaṃ triṣāhasraṃ tṛtīyam . uttaramuttaraṃ jyāyām̐sam .. 22 ..

2.6.11.p136

mahāntaṃ bṛhantamaparimitaṃ svargakāmaścinvīte. vājasaneyakam .. 23 ..

2.6.11.p137

apavṛtte dīkṣāparimāṇe'peta vīteti devayajanamadhyavasyati .. 24..

2.6.11.p138

uddhatya citerāyatanaṃ vyāyāma mātram .. kha0 11) .. tvaturaśraṃ parimaṇḍalaṃ vā'peta vīteti hariṇyā palāśaśākhayā sam̐sṛjyādbhiravokṣyāgnerbhasmāsīti sikatā nivapati .. 25 ..

2.6.11.p139

saṃjñānamasi kāmadharaṇamityūṣān .. 26 ..

2.6.11.p140

tānnivapatyadadaścandramasi kṛṣṇaṃ tadihāstviti manasā dhyāyati..27..

2.6.11.p141

saṃ yā vaḥ priyāstanuva ityūṣānsikatāśca sam̐sṛjyānuvyūhati..28..

2.6.11.p142

citaḥ stha paricita ityekavim̐śatyā śarkarābhirgārhapatyāciterāyatanaṃ pariśrayati .. 29 ..

2.6.11.p143

tisrastisraḥ sam̐hitāḥ karoti ..11.5.30..

2.6.11.p144

ayam̐ so agniriti catasṛbhirgārhapatya citau catasraḥ prācīriṣṭakā upadadhāti .. 31 ..

2.6.11.p145

iḍāmagne'yaṃ te yonirṛtviya iti dve purastādūrdhvasam̐hite cidasi pari cidasīti dve paścādūrdhva sam̐hite lokaṃ pṛṇa chidraṃ pṛṇetyavaśiṣṭaṃ trayodaśabhirlokaṃpṛṇābhiḥ pracchādayati .. 32 ..

2.6.11.p146

dvābhyāṃ dvābhyāṃ mantrābhyāmekaikāṃ lokaṃpṛṇāmupadadhāti .. 33 ..

2.6.11.p147

pūrvayopadhāya sūdadohasā'bhimṛśati .. 34 ..

2.6.11.p148

sarvāsviṣṭakāsu tayādevatamantato dadhāti .. 35 ..

2.6.11.p149

kṛṣṇo'śvaḥ śyāvo vottaratastiṣṭhati .. 36 ..

2.6.11.p150

tayālabhya cātvālātpurīṣamāhṛtya pṛṣṭo divītyanuvyūhati .. 37 ..

2.6.11.p151

sā citirbhavati .. 38 ..

2.6.11.p152

pañcacitīkaṃ cinvīta prathamaṃ cinvānastricitīkaṃ dvitīyamekacitīkaṃ tṛtīyam .. 39 ..

2.6.11.p153

ekacitīko nityaḥ kalpaḥ .. kha0 12) .. 11.5.40 ..

2.6.11.p154

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtra ekādaśapraśne pañcamaḥ paṭalaḥ .. 5 ..

2.6.11.p155

11.6
athaikādaśapraśne ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ .
samitamiti catasṛbhirgārhapatyacitāvukhyaṃ nivapati .. 1 ..

2.6.11.p156

māteva putramiti śikyādukhāṃ nirūhati .. 2 ..

2.6.11.p157

atraivaike pūraṇamāmananti na riktāmavekṣeta .. 3 ..

2.6.11.p158

yadasya pāre rajasa iti vaiśvānaryā śikyamādatte .. 4 ..

2.6.11.p159

nairṛtīriṣṭakāḥ kṛṣṇāstisrastuṣapakvāḥ śikyam̐ rukmasūtramāsandīṃ cā''dāya dakṣiṇāparamavāntaradeśam̐ hṛtvā svakṛta iriṇe pradare vā namaḥ su te nirṛta iti parācīrasam̐spṛṣṭā upadadhāti .. 5 ..

2.6.11.p160

( tasyeṣṭakābhiḥ pāśamabhyupadadhāti ..6..

2.6.11.p161

yasyāste asyāḥ krūra āsañjuhomītyetābhistisṛbhiḥ parācīrasam̐spṛṣṭā dakṣiṇāpavargam .. 7 ..)
na tayādevataṃ karoti .. 8 ..

2.6.11.p162

yatte devī nirṛtirābabandheti śikyamadhinyasyati .. 9 ..

2.6.11.p163

atrā''sandīm̐ rukmasūtraṃ ca nidadhāti . . 11.6.10 . .
yadasya pāre rajasa iti vaiśvānaryā pariṣiñcati .. 11 ..

2.6.11.p164

namo bhūtyā iti pradakṣiṇamāvartate . . 12 . .
śaṃ no devīrabhiṣṭaya iti mārjayante .. 13 ..

2.6.11.p165

ūrjaṃ bibhradvasumanāḥ sumedhā gṛhānaimi manasā modamānaḥ suvarcāḥ . aghoreṇa cakṣuṣā'ham̐ śivena gṛhāṇāṃ paśyanvaya uttirāṇītyapratīkṣa māyanti .. 14 ..

2.6.11.p166

niveśanaḥ saṃgamano vasūnāmityāhavanīyamupatiṣṭhante . gārhapatyaṃ vā .. 15 ..

2.6.11.p167

prāyaṇīyena pracarite rājānaṃ nyupya vediṃ kṛtvā samūlaṃ haritaṃ darbhastambaṃ madhye'gnerniṃkhāya juhvā pañcagṛhītaṃ gṛhītvā sajūrabdo yāvabhiriti samu- dgṛhṇandarbhastambe pañcā''hutīrjuhoti .. 16 ..

2.6.11.p168

yāvānpuruṣa ūrdhvabāhustāvatā veṇunā'gniṃ vimimīte .. 17 ..

2.6.11.p169

trīnprācaḥ puruṣām̐ścatura udīcastiryañcaṃ puruṣamātrāṇi pakṣapucchāni bhavanti .. 18 ..

2.6.11.p170

ātmā catuḥpuruṣo'ratninā dakṣiṇato dakṣiṇaṃ pakṣaṃ pravardhayati .. 19 ..

2.6.11.p171

prādeśena vitastyā vā paścātpucchamaratninottarata uttaraṃ pakṣam .. 11.6.20 ..

2.6.11.p172

syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā niveśanī . yacchā naḥ śarma saprathāḥ . baḍitthā parvatānāmiti dvābhyāṃ vimitamagnimākramante .. ( kha0 13) .. 21 ..

2.6.11.p173

saṃ varatrā dadhātaneti saṃpreṣyati .. 22 ..

2.6.11.p174

niṣkṛtāhāvamavaṭamityavaṭamāhāvām̐śca khanati .. 23 ..

2.6.11.p175

udriṇam̐ siñce akṣitamityavaṭādāhāveṣūdakamutsi- ñcati .. 24 .. teṣu balīvardānpāyayanti .. 25 ..

2.6.11.p176

udyojanayantaryāmamīṣāṃ khagalyam̐ śapham . aṣṭrāṃ tālaṃ pratīnāhamubhe maṇḍūkyau yujāviti yugalāṅgalam̐ saṃprasārayati .. 26 ..

2.6.11.p177

( sīrā yuñjantīti dvābhyāṃ sīraṃ yunakti . ṣaḍgavaṃ dvādaśagavaṃ caturvim̐tigavaṃ vā ..) sīrā yuñjantīti dve pūṣā yunaktu savitā yunaktu bṛhaspatirvo yunaktvagnestejasā sūryasya varcaseti tisṛbhiryunakti ṣaḍgavaṃ dvādaśagavaṃ vetyekeṣām .. 27 ..

2.6.11.p178

uṣṭārayorbilvayoratho ābandhanīyayoḥ . sarveṣāṃ vidma vo nāma bāhāḥ kīlālapeśasa iti yuktāna numantrayate .. 28 ..

2.6.11.p179

brahmajajñānamityeṣā . anāptā yā vaḥ prathamā yasyāṃ karmāṇi kṛṇvate . vīrānno atra mā dabham̐stadva etatpuro dadhe .. paryūṣu pra dhanva vājasātaye parivṛtrāṇi sakṣaṇiḥ . dviṣastaradhyai ṛṇayā na īyase .. sahasradhāre'va te samasvarandivo nāke madhujihvā asaścataḥ . asya spaśo na nimiṣanti bhūrṇayaḥ pade pade pāśinaḥ santi setava iti brahmavarmāṇi juhoti .. 29 ..

2.6.11.p180

udasthādgojiddhanajidaśvajiddhiraṇyajitsūnṛtayā parīvṛtaḥ . ekacakreṇa savitā rathenorjaṃ bhāgaṃ pṛthivīmetvā pṛṇanniti lāṅgalamucchrayati .. 11.6.30 ..

2.6.11.p181

malimluco nāmāsi trayodaśo māsa indrasya varmā- sīndrasya śarmāsīndrasya varūthamasi taṃ tvā prapadye . sā me śarma ca varma ca bhava . gāyatrīṃ lomabhiḥ praviśāmi . triṣṭubhaṃ tvacā praviśāmi . jagatīṃ mām̐sena praviśāmi . anuṣṭubhamasthnā praviśāmi . paṅktiṃ majjñā praviśāmi . aindrāgnaṃ varma bahulaṃ yadugraṃ viśve devā nātividhyanti sūrāḥ . tannastrāyatāṃ tanno viśvato mahadāyuṣmanto jarāmupagacchema devā iti vimitamagnimākramante .. 31 ..

Linked texts (7)

Vaikhānasaśrautasūtra — Vikhanas, Sanskrit
Āpastambaśrautasūtra — Āpastamba, Sanskrit
Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Śākala — Sanskrit
Baudhāyanaśrautasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
Vaikhānasamantrapraśna — Sanskrit
Atharvaprāyaścittāni — Sanskrit

Kalpah 2.6.11

Contents