Kalpah 2.6.13

Kalpaḥ 2.6.13

Language: Sanskrit

2.6.13.153_475 — 4 parts

2.6.13.1

atha trayodaśapraśnaprārambhaḥ .
13.1
tatra prathamaḥ paṭalaḥ .
śaradi vājapeyena yajeta .. 1 ..

2.6.13.6

saptadaśa dīkṣāḥ. tisra upasadaḥ . ekaviṃśatiṃ(śīṃ) prasutaḥ..6..

2.6.13.7

saptadaśāratniryūpo bailvaścaturaśraḥ khādiraḥ pālāśo vā godhūmapiṣṭacaṣālo'pi vā tūparaḥ .. 7 ..

2.6.13.8

yatprāgupasadbhyastasminkṛte pratiprasthātā surāyāḥ kalpena parisrutam̐ surām̐ saṃdadhāti .. 8 ..

2.6.13.9

raśanākāle saptadaśabhirvāsobhiyūpaṃ pariveṣṭayati .. 9 ..

2.6.13.10

agnīṣomīyasya paśapuroḍāśaṃ nirupya devasuvām̐ havīm̐ṣyanunirvapati -- agnaye gṛhapataya iti yathāsamāmnātam . paśupuroḍāśasya devasuvāṃ ca haviṣām̐ samānam̐ sviṣṭakṛdiḍam .. 13.1.10 ..

2.6.13.11

deva savitaḥ prasuva yajñaṃ prasuva yajñapatiṃ bhagāyeti savanādau savanādau juhoti .. 11 .

2.6.13.12

hiraṇyamālina ṛtvijaḥ sutye'hani pracaranti .. 12 ..

pātrasam̐sādanakāle yathārthaṃ pātrāṇi prayunakti . aindrasyātigrāhyapātrasya sthāne pañcaindrāṇyatigrāhyapātrāṇi prayunakti ..13 ..
( teṣāṃ pūrveṇa) teṣāmaindreṇātigrāhyapātreṇa kalpo vyākhyātaḥ .. 14 ..

2.6.13.15

ṣoḍaśipātraṃ prayujya saptadaśa prājāpatyāni somagrahapātrāṇi prayunakti .. 15..

2.6.13.16

teṣām̐ ṣoḍaśipātreṇa kalpo vyākhyātaḥ . paścādakṣaṃ pratiprasthātopayāmāni saptadaśa surāgrahapātrāṇi kratukaraṇo yathā'tirātre somagrahakāla upayāmagṛhīto'si nṛṣadaṃ tveti pañcabhiraindrasyātigrāhyasya sthāne pañcaindrānatigrāhyāngṛhṇīyāt .. 16 ..

2.6.13.17

teṣāmaindreṇātigrāhyeṇa kalpo vyākhyātaḥ . ṣoḍaśinaṃ gṛhītvā saptadaśa prājāpatyānsomagrahāngṛhṇāti ..17..

2.6.13.19

teṣām̐ ṣoḍaśinā kalpo vyākhyātaḥ . kuvidaṅgeti sarveṣāmekā purorugayā viṣṭhā janayankarvarāṇīti .. (kha01).. upayāmaiḥ pratiprasthātā saptadaśa surāgrahān . viparīte grahaṇyāveke samāmananti .. 18 ..
vyatiṣaṅgaṃ gṛhṇītaḥ pūrvo'dhvaryuraparaḥ pratiprasthātā. purokṣam̐ somagrahānsādayati. paścādakṣam̐ surāgrahān .. 19 ..

2.6.13.20

paśukāle trīnkratupaśūnupākaroti . mārutīṃ pṛśniṃ vaśāmupākaroti . sārasvatīṃ ca . meṣīmapannadatīm . meṣamityekeṣām . sārasvatīṃ ca meṣam ..13.1.20..

2.6.13.21

saptadaśa prājāpatyānpaśūnupākaroti .. 21 ..

2.6.13.22

śyāmāstūparā ekarūpā iva bhavanti .. 22 ..

2.6.13.23

paryagnikṛtānām̐ sārasvatyantānpūrvānālabhante . sārasvataprabhṛtīnuttarāndhārayanti .. 23 ..

2.6.13.24

sarveṣāṃ pratipaśu barhīm̐ṣi vapāśrapaṇyaḥ kumbhyo hṛdayaśūlāḥ plakṣaśākhāśca tantramagnerharaṇamadhriguruttamaprayājastathā pūrvaḥ parivapyo'tanta: saṃjñaptahomo raśanāmudasanamuttaraḥ parivapyaḥ . vapāśrapaṇīnāmanupraharaṇamabhihomo mārjanaṃ varadānaṃ ca .. 24 ..

2.6.13.25

dākṣiṇau homau hutvā . indrasya vajro'si vārtraghna iti rathamupāvaharati .. 25..

2.6.13.26

apsvantaramṛtamapsu bheṣajamityaśvānapsu snāpayanti .. 26 ..

2.6.13.27

vāyurvā tvā manurvā tveti praṣṭivāhinam̐ rathaṃ yunakti .. 27..

2.6.13.28

apāṃnapādāśuhemannityaśvānām̐ rarāṭāni pratisaṃmārṣṭi .. 28 ..

2.6.13.29

tūṣṇīmitarānṣoḍaśa rathānyunakti (kha0 2) .. 29 ..

2.6.13.30

dakṣiṇākāle saptadaśa rathāndadāti .. 13.1.30..

2.6.13.31

saptadaśa niṣkān saptadaśāśvān saptadaśaḥ hastinaḥ saptadaśa gavām̐ śatāni saptadaśa goyuktāni saptadaśa yānāni saptadaśa śayanāni saptadaśa mahānasāni saptadaśa vāsām̐si saptadaśa dāsān saptadaśa dāsīḥ saptadaśājāḥ saptadaśāvīrvayaso vayasam̐ saptadaśāni dadāti .. 31..

2.6.13.32

saptadaśam̐ saptadaśāni saṃpādayatītyekeṣām ..32..

2.6.13.33

anudiṣṭāsu dakṣiṇāsu yajuryuktam̐ rathamadhvaryave dadāti . 33 ..

2.6.13.34

śeṣaḥ sādhāraṇaḥ .. 34 ..

2.6.13.35

agreṇā''havanīyaṃ prāñco rathānavasthāpayanti .. 35..

2.6.13.36

yajuryuktaṃ dakṣiṇārdhyamagreṇā''gnīdhram̐ rājaputro'vasthāya saptadaśa pravyādhāniṣūnasyati prācīnamudīcīnaṃ vā .. 36 ..

2.6.13.37

yatra jaghanyo nipatati tallakṣaṇaṃ kurute .. 37..

2.6.13.38

yatprāṅmāhendrāttasminkṛte pratiprasthātā naivāram̐ saptadaśaśarāvaṃ caturdhā vibhajya bṛhaspataye nirvapati payasi śrapayati .. 38 ..

2.6.13.39

sarpiṣmantaṃ cātvāle'vadadhāti .. 39..

2.6.13.40

tam̐ rājaputro gopāyati .. 13.1.40..

2.6.13.41

cātvāle rathākṣākṛti kāṣṭhaṃ nikhanati .. 41..

2.6.13.42

tasmin rathacakramaudumbaraṃ saptadaśāraṃ pratimuñcati .. 42..

2.6.13.43

viṣṇoḥ kramo'sīti yajuryuktam̐ rathaṃ yajamāno'bhyeti .. 43 ..

2.6.13.44

aṅkau nyaṅkāviti rathacakre abhimṛśati . pakṣasī vā .. 44 ..

2.6.13.45

devasyāham̐ savituḥ prasave bṛhaspatinā vājājitā vājaṃ jeṣamiti ..(kha03).. brahmaudumbaram̐ rathacakramārohati .. 45 ..

2.6.13.46

devasyāham̐ savituḥ prasave bṛhaspatinā vājajitā varṣiṣṭhaṃ nākam̐ ruheyamiti yajuryaktam̐ rathaṃ yajamānaḥ .. 46..

2.6.13.47

indrāya vācaṃ vadateti dundubhīnnihrādayanti .. 47 ..

2.6.13.48

vājasṛta itarān rathānārohanti ..48..

2.6.13.49

vājino vājajito vājam̐ sariṣyata iti naivāramaśvau yugyāvavaghrāpayānta . sarvānvā .. 49..

2.6.13.51

praprotheṣu ca lepānnimārṣṭi viṣṇoḥ kramo'sīti yajuryuktam̐ rathamadhvaryurāruhyāśvājanītyaśvājanimādāyārvā'si saptirasītyaśvānsamakṣiṇoti ||13.1.50 ..
paścāditare rathā anabhyāsādayanto'nuyānti .. 51 ..

2.6.13.53

vājino vājaṃ dhāvateti tisṛbhirādhāvato'numantrayate . catasṛbhirityekeṣām .. 52 ..
vājinām̐ sāma brahmaudumbare rathacakre tristriḥ parivartamāne gāyati .. 53..

2.6.13.54

agnirekākṣareṇa vācamudajayadityujjitīryajamānaṃ dhāvatsu vācayati .. 54..

2.6.13.55

lakṣaṇaṃ prāpya pradakṣiṇamāvartante .. 55 ..

2.6.13.57

te no arvanto havanaśruto havamiti catasṛbhirādhāvato'numantrayate .. 56 ..
tisṛbhirityekeṣām .. 57 ..

2.6.13.58

ā mā vājasya prasavo jagamyāditi pratyāsṛteṣu juhoti .. 58..

2.6.13.59

iyaṃ vaḥ sā satyā saṃdhā'bhūditi dundubhivimocanīyāmekāmāhutiṃ juhoti .. 59 ..

2.6.13.60

sarvānvopaspṛśati .. 13.1.60 ..

2.6.13.61

vājino vājajito vājam̐ sasṛvām̐sa iti naivāramaśvayugyāvavaghrāpayati . yathāpurastātpraprotheṣu ca lepānnimārṣṭi .. 61 ..

2.6.13.63

kṛṣṇalaṃ kṛṣṇalaṃ vājasṛdbhyaḥ prayacchati .. 62 ..
tāni pratyādāya brahmaṇe dadāti .. 63..

2.6.13.64

madhoṣṭhālaṃ ca śatamānasya kṛtam .. (kha0 4 ) .. 64..

2.6.13.64_1

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre trayodaśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ .
13.2
atha trayodaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
kṣattrasyolbamasīti tārpyaṃ yajamānaḥ paridhatte . kṣattrasya yonirasīti darbhamayaṃ patnī ..1..

2.6.13.64_2

jāya ehi suvo rohāveti patnīṃ yajamāna āmantrayate . rohāvahīti patnī pratyāha .. 2

2.6.13.64_3

ahaṃ nāvubhayoḥ suvo rokṣyāmīti yajamānastvahaṃ nāvubhayoḥ suvo roheti patnī .. 3 ..

2.6.13.64_4

āyuryajñena kalpatāmiti daśabhiḥ kalpaiḥ sarajasi niḥśreṇyā yūpamārohati . ubhau vā .. 4 ..

2.6.13.64_5

suvardevām̐ aganmetyāruhya japati .. 5..

2.6.13.64_6

vājaśca prasavaśceti dvādaśā''hutīrjuhoti .. 6 ..

2.6.13.64_7

trayodaśetyekeṣām .. 7 ..

2.6.13.64_8

purastādyūpārohaṇādeke samāmananti .. 8..

2.6.13.64_9

samahamāyuṣā saṃ mayā''yuḥ samahaṃ varcasā saṃ mayā varcaḥ samahaṃ prajayā saṃ mayā prajā samaham̐ rāyaspoṣeṇa saṃ mayā rāyaspoṣa iti yūpamāruhya grahānpratyavekṣate .. 9..

2.6.13.64_10

tamāśvatthairūṣapuṭairdīrghavam̐śaprabadhnai(ddhai)rāsyato mahartvijaḥ pratidiśam̐ samarpayanti . śīrṣata ityekeṣām .. āsapuṭairvaiśvamannāya tveti purastādadhvaryuḥ .. (kha0 5) .
annādyāya tveti dakṣiṇato brahmā . vājāya tveti paścāddhotā. vājajityāyai tvetyuttarata udgātā .. 13.2.10 ..

2.6.13.64_11

hotā(hantā)raṃ vitatya bāhū abhiparyāvartate .. 11..

2.6.13.64_12

iyaṃ te rāṇmitrāya yantrāsi yamano dhartā'si dharuṇaḥ kṛṣyai kṣemāya rayyai poṣāyeti pratyavarohati .. 12 ..

2.6.13.64_13

agreṇa yūpaṃ bastājinaṃ prācīnagrīvamuttaralomā''stṛṇāti .. 13 ..

2.6.13.64_14

tejo'sīti tasminrājatam̐ rukmaṃ nidadhāti .. 14 ..

2.6.13.64_15

amṛtamasīti rukme pādaṃ pratiṣṭhāpayate ..15..

2.6.13.64_16

puṣṭirasi prajananamasīti bastājine .. 16 ..

2.6.13.64_17

tasmādāsandīmārohati .. 17 ..

2.6.13.64_18

divaṃ proṣṭhatī (ṣṭhinī ) mārohatī ( tā ) māruhya prapaśvai ( śyai ) karāṇmanuṣyāṇāmedhītyārohantamabhimantrayate .. 18 ..

2.6.13.64_19

māhendraprabhṛtīni karmāṇi pratipadyate .. 19..

2.6.13.64_20

tasya stotramupākṛtyābhiṣiñcati yathā'gnicityāyām .. 13.2.20..

2.6.13.64_21

rajasi stuvate saptabhirannapūrvābhirannahomaṃ juhoti grāmyāraṇyānām̐ samavadāya .. 21 ..

2.6.13.64_22

(mādhyaṃdinasya savanasya ) madhyama ukthyaparyāye brahmasāmnyupākṛte'tra sārasvataprabhṛtīnuttarānālabhante .. 22 ..

2.6.13.64_23

teṣāmanabhighāritābhirvapābhiḥ pracarati .. 23 ..

2.6.13.64_24

sārasvatasya vapayā pracarya samavadāya prājāpatyānāṃ vapābhiḥ pracarati ..24..

2.6.13.64_25

naivāreṇa pracarati havirāhutiprabhṛtīḍāntā saṃtiṣṭhate .. 25 ..

2.6.13.64_26

mahartvijo havirucchiṣṭāśā bhavanti .. 26 ..

2.6.13.64_27

paśukāle sārasvatyantānāṃ sarveṣāṃ daivatena pracarati .. 27 ..

2.6.13.64_28

ṣoḍaśicamasānunnayannekasmai camasagaṇāya rājānamatirecayati . taiḥ pracaryātirikta stotrāya hotṛcamasamukhyām̐ścamasānunnayati . stutaśastre bhavataḥ . śastraṃ pratigīrya prājāpatyānāṃ mukhya grahamadhvaryurādatte . ṛtvija itarān .. 28..

2.6.13.64_29

surāgrahāṇāṃ mukhyaṃ pratiprasthātā vājasṛta itarānādatte . camasām̐ścamasādhvaryavaḥ ..(kha06) 29..

2.6.13.64_30

saṃpṛcaḥ stha saṃ mā bhadreṇa pṛṅkteti prāṅadhvaryuḥ somagrahairuddravati . saṃpṛcaḥ stha saṃ mā bhadreṇa pṛṅktāmiti vā . vipṛcaḥ stha vipāpmanā pṛṅkteti pratyaṅpratiprasthātā surāgrahaiḥ . vipṛcaḥ stha vi pāpmanā pṛṅktāmiti vā .. 13.2.30 ..

2.6.13.64_31

āhavanīyanyante somagrahairavatiṣṭhante . mārjālīyanyante surāgrahaiḥ pracarati . somagrahairvaṣaṭkārānuvaṣaṭkārau . surāgrahānanuprakampayanti . vyākhyātaḥ somasya
bhakṣaḥ .. 31..

2.6.13.64_32

virāṭchandasa iti bhakṣamantram̐ saṃnamati .. 32 ..

2.6.13.64_33

dakṣiṇasyāṃ vediśroṇyāṃ vājasṛto vimāthīkṛtya surāgrahān bhakṣayanti .. 33 ..

2.6.13.64_34

anuyājaiḥ pracarati te vyūḍhāsu srukṣu sārasvataprabhṛtīnāmuttareṣāṃ daivatena pracarati .. 34 ..

2.6.13.64_35

api vā yatraivetareṣāṃ paśūnāṃ vapābhiḥ pracaret .. 35 ..

2.6.13.64_36

yatro haiva havirbhistaddhavirbhirmārutyā avadānīyānṛtvigbhya upaharati ..36..

2.6.13.64_37

anavadānīyānvājasṛdbhyastāni dakṣiṇasyāṃ vediśroṇyāṃ vājasṛto vimāthīkṛtya bhakṣayanti .. 37 ..

2.6.13.64_38

kakudo rājaputro dhruvagopo naivāragopo vā prāśnāti . ubhau vā . sarvaṃ vā kakudam .. 38 ..

2.6.13.64_39

saṃtiṣṭhate vājapeyaḥ .. 39 ..

2.6.13.64_40

vājapeyeneṣṭvā sautrāmaṇyā yajeta .. 13.2.40..

2.6.13.64_41

na kaṃcana pratyuttiṣṭhati ..41..

2.6.13.64_42

śvetacchatrī bhavatīti vijñāyate .. (kha07) .. 42 ..

2.6.13.64_43

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre trayodaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
13.3
atha trayodaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ.
rājā rājasūyena svargakāmo yajeta .. 1..

2.6.13.64_44

taiṣyāḥ paurṇamāsyāḥ purastātpañcarātre māsi dīkṣeta .. 2..

2.6.13.64_45

yathā'syāṃ parasminsaṃvatsare taiṣyāṃ paurṇamāsyāmabhiṣecanīyāyokthyāya dīkṣā pravatsyatīti ..3..

2.6.13.64_46

jyotiṣṭomenāgniṣṭomena prathamaṃ yajeta .. 4 ..

2.6.13.64_47

pañcāpavargo bhavati .. 5 ..

2.6.13.64_48

am̐śunā te am̐śuriti somamabhimantrya tūṣṇīṃ phalāni abhi tyaṃ devamiti mītvā somam . tūṣṇīṃ phalāni . prajābhyastvetyādi somaṃ te krīṇānīti japitvā gavā te tasyā ātmā dvābhyāṃ rājasūyasyeti vacanāt . dvābhyāṃ śatābhyāṃ krayaḥ . śatadvayasya saptasomānāṃ saptadhā vibhāgaḥ . ekaikasyāṣṭāviṃśatiḥ, ekaikasya śatasahasraṃ sarveṣu rājasūyikeṣu someṣu samaśaḥ prativibhajyānvahaṃ dadāti .. 6 ..

2.6.13.64_49

tathā dakṣiṇā nayet .. 7..

2.6.13.64_50

yathā'syāhāni svakālāni syuḥ. śeṣamanudiśet .. 8..

2.6.13.64_51

rājasūyeṣṭipaśubandhānāmanvahaṃ codanāt ..9..

2.6.13.64_52

teṣāṃ dakṣiṇāpṛthaktveneṣṭipṛthaktvaṃ pratīyāt .. 13.3.10 ..

2.6.13.64_53

anyaddiśāmaveṣṭeḥ pṛthakdākṣiṇāni tānyekatantrāṇi bhavanti .. 11 ..

2.6.13.64_54

śvobhūta ānumataprabhṛtibhiranvahaṃ yajeta .. 12 ..

2.6.13.64_55

anumatyai puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapatīti yathāsamāmnātam . pim̐ṣannānumataṃ paścāduttarataśca vyavaśātayati .. 13 ..

2.6.13.64_56

ye pratyañcaḥ śamyāyā avaśīyante taṃ nairṛtamekakapālaṃ kuryāt .. 14 .. upadhāyā''numatasya kapālāni nairṛtasya kapālamupadadhāti .. 15 .. āsādyā(dyā'')numanaṃ nairṛtena pracarati ..16.. . .

2.6.13.64_57

vīhi svāhā''hutiṃ juṣāṇa iti sruveṇa gārhapatye juhoti ..17..

2.6.13.64_58

dakṣiṇāgnerekolmukaṃ dhūpayati .. 18 ..

2.6.13.64_59

parācīnaṃ dakṣiṇāparamavāntaradeśam̐ hṛtvā svakṛta iriṇe pradare vopasamādhāya juṣāṇā nirṛtirvetu svāheti .. (kha08)... visraṃsikāyāḥ kāṇḍābhyām̐ sarvahutaṃ naiṛtaṃ juhoti .. 19 ..

2.6.13.64_60

aṅguṣṭhābhyāmeṣa te nirṛte bhāga iti vā ..13.3.20..

2.6.13.64_61

vāso'bhinnāntaṃ dakṣiṇā kṛṣṇaṃ vāsaḥ kṛṣṇadaśam .. 21 ..

2.6.13.64_62

apaḥ pariṣicyāpratīkṣamāyanti .. 22 ..
svāhā namo ya idaṃ cakāreti punaretya gārhapatye juhoti ..23..

2.6.13.64_63

a(ā)numatena pracarati ya udañco'vaśīyante tānudakparetya śuktyā valmīkavapāmuddhatyedamahamayuṣyā''muṣyāyaṇasya kṣetriyamavayaja iti śuktyā valmīkavapāyāṃ juhoti . tāmapidadhātīdamahamamuṣyā''muṣyāyaṇasya kṣetriyamapidadha iti śuktyā valmīkavapayā vā .. 24 ..

2.6.13.64_64

ādityaṃ caruṃ nirvapatīti taduttarāsvāsāmuttamā .. 25..

2.6.13.64_65

āgrayaṇeṣṭistayeṣṭvā śvobhūte sarasvatyai caruṃ nirvapati . sarasvate caruṃ mithunau gāvau dakṣiṇā..26..

2.6.13.64_66

śvobhūte cāturmāsyānyālabhate . taiḥ saṃvatsaraṃ yajate ..27..

2.6.13.64_67

na śunāsīrīyaṃ pratisamasyāti 28..

2.6.13.64_68

śvobhūta indraturīyaprabhṛtibhiranvahaṃ yajate .. 29..

2.6.13.64_69

āgneyamaṣṭākapālaṃ nirvapatīti yathāsamāmnātam . caturhavirindraturīyam . tatsaṃgrāme nirvapet ..13.3.30..

2.6.13.64_70

etasyā eva rātrerniśāyāṃ pañcedhmīyena yajeta .. 31 ..

2.6.13.64_71

niśāyāmapāmārgahomena caranti .. 32 ..

2.6.13.64_72

sāyam̐hute'gnihotre'pāṃ nyayanādapāmārgānāhṛtya tānsaktūnkṛtvā dakṣiṇāgnerekolmukaṃ dhūpayati .. 33 ..

2.6.13.64_73

parācīnamuttarāparamavāntaradeśam̐ hṛtvā svakṛta iriṇe pradare vopasamādhāya ..(kha09)..devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām̐ rakṣaso vadhaṃ juhomi svāheti parṇamayenārkamayeṇa vā sruveṇāpāmārgasaktūñjuhoti . indrasya tvaujase juhomi svāheti vā . hatam̐ rakṣa iti sruvamanuprahṛtyāvadhiṣma rakṣa iti hutvopatiṣṭhate .. 34 ..

2.6.13.64_74

varo dakṣiṇā . yadvaste taddakṣiṇā .. 35 ..

2.6.13.64_75

etenaiva yajeta yaḥ pāpmano bibhīyātpañcedhmīyena carati . caturdhā''havanīyaṃ pratidiśaṃ vyūhati . madhye pañcamam . pṛthagidhmānupasamādhāya ye devāḥ puraḥsada iti pradakṣiṇamanuparikrāmanpratidiśaṃ catasra āhutīrjuhoti . madhye pañcamīm . samūḍham̐ rakṣa iti madhya idhmānabhisamuhyāgnaye rakṣoghne svāheti pañcagṛhītena pañcottarā rathaḥ pañcavāhī dakṣiṇā . praṣṭivāhī vā .. 36..

2.6.13.64_76

tenaiva yajeta yo rakṣobhyo bibhīyātpiśācebhyo vā . taṃ ca yatkāmayate taddadyāt .. 37 ..

2.6.13.64_77

śvobhūte devikāhavirbhiryajeta .. 38 ..

2.6.13.64_78

dhātre puroḍāśaṃ dvādaśakapālaṃ nirvapatīti yathāsamāmnātam . mithunau gāvau dakṣiṇā vatsatarī vā .. 39 ..

2.6.13.64_79

pravītā pravīyamāṇetyekeṣām .. 13.3.40 ..

2.6.13.64_80

tābhiḥ prajākāmaḥ paśukāmo vā yajeta .. 41 ..
āmayāvinaṃ yājayedvā dhātāraṃ madhyataḥ kṛtvā prajākāmaḥ putrairdhātāramuttamaṃ kṛtvā''mayāvī paśunā yajate .. 42 ..

2.6.13.64_81

śvobhūte triṣaṃyuktairanvahaṃ yajate .. 43 ..

2.6.13.64_82

āgnāvaiṣṇavamekādaśakapālaṃ nirvapatīti yathāsamāmnātaṃ prathamaṃ triṣaṃyuktaṃ tena yajñakāmo yajeta . agnīṣomīyamekādaśakapālaṃ nirvapatīti yathāsamāmnātaṃ madhyamaṃ triṣaṃyuktaṃ vīrajanam̐ samāmananti . somāpauṣṇaṃ caruṃ nirvapatīti yathāsamāmnātamuttamaṃ triṣaṃyuktaṃ tena paśukāmo yajeta . vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ nirvapatīti tena grāmakāmo yajeta . vāruṇaṃ yavamayaṃ carumiti sarvataḥprādeśamātro vāruṇaścarurbhavati . yogyo'śvo vyuptavaho vā dakṣiṇā . samānatantrau vaiśvānaravāruṇāveke samāmananti. (kha010)..44..

2.6.13.64_83

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre trayodaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ ..

2.6.13.64_84

13.4
atha trayodaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
śvobhūte trayodaśa ratninām̐ havīm̐ṣi ..1..

2.6.13.64_85

yajamānasyā''ptānāṃ gṛheṣvanvahaṃ nirvapati ..2..

2.6.13.64_86

yasya yasya gṛhe nirvapati tasya tasya gṛhādiṣṭipariveṣaṇaṃ dakṣiṇā ca .. 3 ..

2.6.13.64_87

bārhaspatyaṃ caruṃ nirvapati brahmaṇo gṛhe . śitipṛṣṭho dakṣiṇeti yathāsamāmnātam . purohitasyaikeṣām .. 4..

2.6.13.64_88

bhagāya caruṃ vā vātāyai gṛhe vicittagarbhā paṣṭhauhī dakṣiṇā ..5..

2.6.13.64_89

nairṛtaṃ carumiti sarvato'ṅguṣṭhamātro nairṛtaścarurbhavati ..6..

2.6.13.64_90

aṅguṣṭhaparvamātro vā sarvahutaṃ nairṛtaṃ juhoti .. 7 ..

2.6.13.64_91

takṣarathakārāvekasmingṛhe samavanīyā''gneyamaṣṭākapālaṃ nirvapati sarvāyasāni dakṣiṇā govikartrakṣāvāpāvekasmingṛhe samavanīya vaiṣṇavaṃ trikapālamiti vatsaḥ śvetaśabalo dakṣiṇā . vaiṣṇavaṃ trikapālaṃ trayodaśaṃ takṣarathakārayorgṛhe . sarvāyasāni dakṣiṇā . takṣṇo rathakārasya vetyeke .. 8 ..

2.6.13.64_92

senānyo gṛhe samavanīyā''gneyamaṣṭākapālaṃ nirvapatīti hiraṇyaṃ dakṣiṇā .. 9 ..

2.6.13.64_93

raudraṃ gāvīdhukaṃ carumakṣāvāpasya gṛhe śabala udvāro dakṣiṇā . arvāpārāva(sirvālāvṛ)taḥ kesarapāśā vā govyucchatī(nī)rajjuḥ .. 13.4.10 ..

2.6.13.64_94

adhvane svāheti pālākalasya gṛhe juhoti .. 11 ..

2.6.13.64_95

anṛtadūtaṃ bruvate . dhanurvetravītaṃ dakṣiṇā .. 12 ..

2.6.13.64_96

trayaścarmamayā bāṇavanto dakṣiṇā .. 13 ..

2.6.13.64_97

aindramuttamaṃ yajamānasya gṛhe nirvapati . anvahameke bruvate . indrāya sutrāmṇe puroḍāśamekādaśakapālaṃ (prati ) nirvapati . indrāyām̐homuce . yanno rājā vṛtrahā rājā bhūtvā vṛtraṃ vadhyāditi sūktavākasyā''śīḥṣu hotā'nuvartayati .. 14 ..

2.6.13.64_98

svayamavapannāyā aśvatthaśākhāyai maitraṃ pātraṃ catu:srakti karoti .. 15 ..

2.6.13.64_99

śvetāṃ śvetavatsāmāmrasya dṛtau duhanti | tatsvayaṃmūrtam̐ saṃyogena parivahati .. 16 ..

2.6.13.64_100

tatsvayaṃmathitamātape viṣajanti .. 17 ..

2.6.13.64_101

tatsvayaṃ vilīnamājyaṃ bhavati .. 18 ..

2.6.13.64_102

aindrakarmaṇi samāpte svayamavapannāyā aśvatthaśākhāyāḥ svayaṃbhannāyā aśvatthaśākhāyāḥ sthaviṣṭhamekaṃ maitrasya caroḥ pātraṃ karoti . catuḥsrakti camasākṛti . āmrastye ( sya) dṛtau duhanti gām . amathitapūrve dṛtī, āne vā hatau . śvetavatsayuktā śvetā gauḥ . tatsvayaṃmṛta saṃyogena parivahati prāpayati . tatsvayaṃmathitamātape viṣanti . tatvayaṃ vilīnamājyaṃ bhavati . iti . tadidamāpastambena spaṣṭīkṛtam-śvetāṃ śvetavatsāṃ gāmāmrasya dṛtau duhanti tatsvayaṃmūrta saṃyogena parivahati tatsvayaṃmathitamātape viṣajanti . taiṣyāṃ paurṇamāsyāmabhiṣecanīyāyokthyāya dīkṣāḥ pravartayanti .. 19..

2.6.13.64_103

maitrābārhaspatyaṃ dīkṣaṇīyaṃ bhavati .. 13.4.20 ..

2.6.13.64_104

pātrasam̐sādanakāle yathārthaṃ pātrāṇi prayunakti sthālīṃ kapālānām̐ sthāne prayunakti .. (kha.11) .. 21..

2.6.13.64_105

maitraṃ caruṃ nirvapaṇakāle bṛhaspataye nirupya mitrāya nirvapatīti . yathā vā triṣphalīkṛteṣu vibhāgamantreṇa karṇām̐ścākarṇām̐śca . taṇḍulānvivicanti . kṣodiṣṭhām̐śca sthaviṣṭhām̐ścetyekeṣām .. 22 ..

2.6.13.64_106

ye karṇāḥ sa payasi bārhaspatyaḥ . ye'karṇāḥ sa ājye maitraḥ sa yadā śṛtaḥ syādatha taṃ maitrapātramupariṣṭādavadadhāti .. 23 ..

2.6.13.64_107

tasminpavitre'va dhāya svayaṃvilīnamāsiñcati .. 24 ..

2.6.13.64_108

tasminpavitravatyājye sthavīyastaṇḍulānāvapati .. 25 ..

2.6.13.64_109

tāvuttarādharau saha śṛtau karoti .. 26 ..

2.6.13.64_110

dharmamātram̐ śrapaṇamardham̐ svayaṃdinaṃ barhiḥ svayaṃkṛta idhmo nimnamadhyavasyati . sā svayaṃkṛtā vedirbhavati . vedyāḥ karoti . ardham̐ svayaṃkṛtaṃ bhavati . ardhaṃ barhiṣo dāti . ardhaṃ svayaṃdinamupasaṃnahyati . ardhamidhmaṃ karoti .. 27 ..

2.6.13.64_111

api vā svayaṃkṛtā vedirbhavati . saṃlobhyaṃ (pyaṃ) barhiḥ saṃcārye(yye)dhmaḥ .. 28..

2.6.13.64_112

pracaraṇakāle bārhaspatyena pracarya maitreṇa pracarati .. 29..

2.6.13.64_113

itarathā vā . śitipṛṣṭho bārhaspatyasya dakṣiṇā. aśvo maitrasya . vyuptavaho vā .
sā caiva śvetā śvetavatsā dakṣiṇā ..(kha012).. 13.4.30..

2.6.13.64_114

iti satyāṣāḍhahiraṇyakaśisūtre trayodaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
13.5
atha trayodaśapraśne pañcamaḥ paṭalaḥ .
tathā dīkṣāḥ pravardhayanti(ntya) abhiṣecanīyasya .
yathā daśarātre śiṣṭe saṃvatsarasya daśapeyo bhaviṣyati ..1..

2.6.13.64_115

saha somau krīṇāti . abhiṣecanīyāya daśapeyāya cārdhaṃ rājñaḥ purohitasya brahmaṇo vā daśapeyārthaṃ nidadhāti ..2..

2.6.13.64_116

agnīṣomīyapaśupuroḍāśaṃ nirupya devasuvām̐ havīm̐ṣyanunirvapatyagnaye gṛhapataya iti yathāsamāmnātam . paśupuroḍāśasya devasuvāṃ ca haviṣām̐ samānam̐
sviṣṭakṛdiḍam .. 3..

2.6.13.64_117

purastātsviṣṭakṛtaḥ savitā tvā prasavānām̐ suvatāmiti yajamānasya hastaṃ vedayatyeṣa vaḥ kuravo rājeti . yadi kauravyaḥ . eṣa vaḥ pañcālā rājeti yadyu vai pāñcālaḥ . eṣa vo bharatā rājeti kā kurupañcālāneṣa te janatā rājetyanyānrājñaḥ . somo'smākaṃ brāhmaṇānām̐ rājetyuktaḥ .. 4..

2.6.13.64_118

prati tyannāma rājyamadhāyīti vāruṇībhyāṃ yajamāno mukhaṃ vimṛṣṭe .. 5..

2.6.13.64_119

viṣṇoḥ kramo'sīti trīnviṣṇukramānprācaḥ krāmati ..6..

2.6.13.64_120

yatprāṅmāhendrāttasminkṛte pratiprasthātā
mārutamekavim̐śatikapālaṃ nirvapati ..7..

2.6.13.64_121

gaṇaiḥ kapālānyupadadhāti .. 8..

2.6.13.64_122

āraṇye[nā]nuvākyena gaṇena madhya upadhāyā''mikṣāyāḥ kalpena maitrāvaruṇīmāmikṣāṃ karoti .. 9..

2.6.13.64_123

abhivāsitairvāyavyairapāṃ grahāngṛhṇāti .. 13.5.10 ..

2.6.13.64_124

devīrāpo apāṃnapadrāṣṭradāstha rāṣṭraṃ datta svāheti sārasvatīṣvapsu hutvaitenaiva gṛhṇāti .. 11 ..

2.6.13.64_125

arthetaḥ stheti vā. evamitarāsu yena yena juhoti tena tena gṛhṇāti .. 12 ..

2.6.13.64_126

rāṣṭradāḥ stha rāṣṭraṃ datta svāheti homārthe'nuṣajati . rāṣṭradāḥ stha rāṣṭramamuṣmai datteti gṛhṇāti.13..

2.6.13.64_127

puruṣe paśau vā'bhyaveto'pāṃ patirasīti ..(kha0)13..samudriyāḥ saindhavīrvā pratīpamanya ūrmiḥ patati . anvīpamanyo vṛṣā'syūrmīriti yaḥ pratīpaṃ taṃ gṛhṇāti . vṛṣaseno'sīti yo'nvīpam . prahāvarīḥ stheti sthāvarīṇām .
yāḥ sthānaṃ na pravahanti parivāhiṇī: stheti sravantīnām . yā āpa uccherate pariṇatiṃ bruvate . vrajakṣitaḥ stheti kūpyānām . marutāmojasaḥ stheti hrādunīnām . sūryavarcasaḥ sthetyātapativarṣyāṇām . sūryatvacasaḥ stheti yāsu rūpāṇi paridṛśyante . māndāḥ stheti sthāvarāṇāṃ yā vā mandamiṣa syandante . vāśāḥ stheti pṛṣṭhānām . śakkarī stheti gorulbyā(tulyā)nām . viśvabhṛtaḥ stheti payasaḥ. janabhṛtaḥ stheti dadhnaḥ. agnestejasyāḥ stheti ghṛtasya . śraviṣṭhāḥ sthānādhṛṣṭā iti vā. apāmoṣadhīnām̐ rasaḥ stheti madhunaḥ ṣoḍaśa saptadaśa vā gṛhṇāti .. 14 ..

2.6.13.64_128

apo devīrmadhumatīragṛhṇanniti gṛhītvā'bhimantrayate .. 15 ..

2.6.13.64_129

devīrāpaḥ saṃ madhumatīrmadhumatībhiḥ sṛjyadhvamiti vaitase droṇe samavanayati .. 16 . .
atrābhimantraṇameke samāmananti .. 17..

2.6.13.64_130

anādhṛṣṭāḥ sīdatetyantarā hoturdhiṣṇiyaṃ brāhmaṇāccham̐sinaśca sādayati .. 18.. apareṇa hotrīyamupasādayatītyekeṣām .. 19 ..

2.6.13.64_131

anibhṛṣṭamasīti śatātṛṇṇam̐ sauvarṇam̐ rukmamādāya śukrā vaḥ śukreṇotpunāmīti tena trirutpunāti .. 13.5.20 ..

2.6.13.64_132

sadhamādodyumninīrūrja etā iti caturṣu pātreṣu vyānayati .. (kha014 ) .. pālāśa audumbara āśvatthe naiyagrodhe'vaśeṣaṃ droṇe karoti .. 21 ..

2.6.13.64_133

tokmo( raukma au )dumbaraṃ dadhi ca yajamānaṃ bhojayati ..22..

2.6.13.64_134

ekaśatena darbhapuñjīlairāṅkte. śatenetyekeṣām . pañcāśatā dakṣiṇamakṣyekapañcāśatottaramabhyajya kṣatrasyolbamasīti tṛpāṇāṃ vṛkṣāṇāṃ vāso yajamānaḥ paridhatte . kṣattrasya yonirasīti pāṇḍuramuṣṇīṣam. tṛtīyam̐ śvetapāṇḍuramityācakṣate . apa upasparśayitvā''vinno agnirityāvido yajamānaṃ vācayanbahiḥsadasamabhyudānayati .. 23 ..

Linked texts (8)

Āpastambaśrautasūtra — Āpastamba, Sanskrit
Vārāhaśrautasūtra — Sanskrit
Baudhāyanaśrautasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
Adhyāyas 1–7 (input A. Pohlus) — Sanskrit
Gopathabrāhmaṇa (ed. Gaastra 1919) — Sanskrit
Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit
Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit

Kalpah 2.6.13

Contents