Kalpah 2.6.15
Kalpaḥ 2.6.15
- Language
- Sanskrit
2.6.15.1
15.1
atha pañcadaśapraśnaḥ .
tatra prathamaḥ paṭalaḥ.
śrutilakṣaṇaṃ prāyaścittaṃ vidhyaparādhe vidhīyate .. 1..
2.6.15.2
ekasmindoṣe śrūyamāṇāni samabhyuccīyeranprāyaścittānyarthāntarasaṃyogāt .. 2..
2.6.15.3
japo homo ijyā ca . 3 ..
2.6.15.4
doṣanirghātārthāni bhavanti .. 4 ..
2.6.15.5
anantaraṃ doṣātkartavyāṇi .. 5..
2.6.15.6
nirhṛte punardoṣe kṛtsnaṃ karma .. 6..
2.6.15.7
tasya nāvacanātpunaḥ prayogaḥ ..7..
2.6.15.8
tubhyaṃ tā aṅgirastametyanvāhitāgniḥ prayāsyañjuhuyāt .. 8..
2.6.15.9
pṛthagaraṇīṣvagnīnsamārohya prayāti .. 9..
2.6.15.10
yatra vasettadaitāmiṣṭiṃ sam̐sthāpayet .. 15.1.10 ..
2.6.15.11
yadyanvāhitāgnerāhavanīyo'nugacchedanvagniruṣasāmagramakhyadityanyaṃ praṇīya yo agṃi devavītaye haviṣyām̐ ā vivāsati . tasmai pāvaka mṛḍaya svāheti sruvāhutiṃ juhoti .. 11..
2.6.15.12
yaḥ kaścanānugacchedetadeva prāyaścittam .. 12 ..
2.6.15.13
mathitvā gārhapatyam .. 13 ..
2.6.15.14
praṇayanavarjamāvarteta .. 14..
2.6.15.15
yā prakṛtirdakṣiṇāgneḥ .. 15..
2.6.15.16
bhūrityupatiṣṭheta ..16..
2.6.15.17
manasā vratopāyanīyaṃ yajurjapet .. 17 ..
2.6.15.18
idaṃ ta ekaṃ para uta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃviśasva. saṃveśanastanu vai cāruredhi priyaṃ devānāṃ parame janitra ityanvāhitāgneragnimapakṣāyantamā śamyāparāsātsaṃbharet 18..
2.6.15.19
parastarām̐ śamyāparāsādapakṣāyantamanuprayāyānvavasāya yajeta .. 19..
2.6.15.20
agnaye pathikṛte puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet .. 15.1.20 ..
2.6.15.21
patho'ntikādbarhirāharet ..21..
2.6.15.22
anaḍvāndakṣiṇā .. 22 ..
2.6.15.23
śvobhūte gṛheṣu pratyavasyet .. 23..
2.6.15.24
yasya haviṣe vatsāḥ apākṛtāḥ dhayeyurvāyavyāṃ yavāgūṃ nirvapet .. 24..
2.6.15.25
. sā dohasthāne pratīyāt . anyatarasmādapākṛtā dhayeyuḥ .. 25..
2.6.15.27
yasya sāyaṃ dugdham̐ havirārtimārcchatīndrāya vrīhīnnirupyopavaset .. 27..
2.6.15.28
yatprātaḥ syāttacchṛtaṃ kuryāt .. 28 ..
2.6.15.29
athottara aindraḥ puroḍāśo bhavati .. 29..
2.6.15.30
prātardohenātra samavadāya pracarati .. 15.1.30..
2.6.15.31
athottarasmai haviṣe vatsānapākṛtyopavaset .. 31..
2.6.15.32
etadeva prātardohasyā''rtigatasya prāyaścittam .. 32 ..
2.6.15.33
sāyaṃdohenātra samavadāya pracarati .. 33 ..
2.6.15.34
athottarasmai haviṣe vatsānapākṛtyopavaset .. 34..
2.6.15.35
yasya sāyaṃprātardugdham̐ havirārtimārcchatyaindraṃ pañcaśarāvamodanaṃ pacet .. 35..
2.6.15.37
agniṃ prathamaṃ puroḍāśena yajeta .. 36 ..
uttaramindraṃ pañcaśarāveṇa .. 37..
2.6.15.38
athottarasmai haviṣe vatsānapākṛtyopavaset .. 38 ..
2.6.15.39
yasya vratye'hanpatnyanālambhukā bhavati tāmaparudhya yajeta .. 39..
2.6.15.40
udakaśulbam̐ stṛṇīyāt .. 15.1.40..
2.6.15.46
putrāya vettavai rāyaspoṣāya suprajāstvāya suvīryāyeti . ardha evaināmupahvayate saiva tataḥ prāyaścittiḥ. .. 41 ..
yadi sāṃnāyyamagnihotraṃ vā viṣyandeta . yadi vā kīṭo'vapadyeta . madhyamena palāśaparṇenāntamena vodakparetya prājāpatyayarcā valmīkavapāyāṃ viṣya ndamānamavamanīya bhūrityupatiṣṭheta .. 42 ..
madhyamenaiva palāśaparṇena dyāvāpṛthivyamarcā'ntaḥparidhi kīṭāvapannamavanīya bhūrityupatiṣṭheta .. 43 ..
yadi sāṃnāyyamanyadāgamayet .. 44 . .
yadyagnihotramanyāṃ dugdhvā punarjuhuyānmitro janānkalpayati prajānanmitro dādhāra pṛthivīmuta dyām . mitraḥ kṛṣṭīranimiṣā'bhicaṣṭe satyāya havyaṃ ghṛtava- jjuhotetyabhivṛṣṭamagnihotram̐ hutvā'nyāṃ dugdhvā punarjuhuyāt.. 45 ..
tāmiṣṭvā trirātre snātāmupahūyeta..(kha01). amūhamasmi sā tvaṃ dyaurahaṃ pṛthivī tvam̐ sāmāhamṛk tvaṃ tāvehi saṃbhavāva saha reto dadhāvahai pum̐se
yadi pūrvasyāmāhutyām̐ hutāyāmuttarāhutiḥ skandet pūrvāṃ cottarayā'bhihutya (bhijuhuyāt ) yatra vettha vanaspate devānāṃ guhyā nāmāni . tatra havyāni gāmayeti vānaspatyayarcā samidhamādhāya tūṣṇīmeva punarjuhuyāt .. 46..
2.6.15.47
yadi pūrvasyāmāhutyām̐ hutāyāmāhavanīyo'nugacchedagnirdārau dārāvagniriti vadannantare śakale hiraṇye vā juhuyāt .. 47 ..
2.6.15.48
yadi purā prayājebhyo bahiṣparidhyāhavanīyātprācīnamaṅgāro nivartetādhvaryave ca yajamānāya cākam̐ syāt . yadi dakṣiṇā brahmaṇe ca yajamānāya cākam̐ syāt . yadi pratyagghotre ca patniyai ca yajamānāya cākam̐ syāt . yadyudaṅgnīdhe ca paśubhyaśca yajamānāya cākam̐ syāt . mā tamo mā yajñaratamanmā yajamānastannamaste astvāyate namo rudra parāya te namo yatra niṣīdasyadhvaryuṃ mā mā him̐sīryajamānaṃ mā him̐sīriti tam̐ sruvasya budhnenābhividadhyāt .. yadi prācīnaṃ nivartetaivāmitarāsu dikṣu brahmāṇaṃ mā him̐sīryajamānaṃ mā him̐
sīriti dakṣiṇato mantram̐ saṃnamati .. hotāraṃ mā him̐sīḥ patnīṃ mā him̐sīryajamānaṃ mā him̐sīriti paścāt . āgnīdhraṃ mā him̐sīryajamānasya paśūnmā him̐sīryajamānaṃ mā him̐sīrityuttarataḥ .. (kha02) ..48..
2.6.15.49
sahasraśṛṅgo vṛṣabho jātavedāḥ stomapṛṣṭho ghṛtavānsupratīkaḥ. mā no hāsīnmetthito nettvā jahāma gopoṣaṃ no vīrapoṣaṃ ca yacchetyenamagnau praharati .. 49 ..
2.6.15.50
prahṛtya vā'bhijuhuyāt .. 15.1.50 ..
2.6.15.51
yadyāhitāgneranirmathyamānaḥ kālasaṃnikarṣeṇa na jāyeta yatrānyaṃ paśyettata āhṛtya vihṛtya hutvā'tvaramāṇaḥ punarmanthet .. 51..
2.6.15.52
anyamavindannajāyā dakṣiṇe karṇe juhuyāt .. 52..
2.6.15.53
ajasyetyekeṣām .. 53..
2.6.15.54
ajasya tu tato nāśnīyāt .. 54..
2.6.15.55
ajāmavindanbrāhmaṇasya dakṣiṇe haste juhuyāt .. 55..
2.6.15.56
brāhmaṇaṃ tu vasatyai nāparundhyāt ..56 ..
2.6.15.57
brāhmaṇaṃ tvavindandarbhastambe juhuyāt .. 57 ..
2.6.15.58
darbhām̐stu nādhyāsīta .. 58 ..
2.6.15.59
darbhānnavindannapsu juhuyāt .. 59..
2.6.15.60
āpastu na paricakṣītemā bhojanīyā imā abhojanīyā iti .. 15.1.60 ..
2.6.15.61
apyabhojanīyasyaitaṃ saṃvatsaraṃ parigṛhṇīyādevāpaḥ .. 61 ..
2.6.15.62
adbhistu pādau na prakṣālayīta .. 62 ..
2.6.15.63
sāṃvatsarikāṇyetāni vratāni bhavanti .. 63 ..
2.6.15.64
saṃvatsare'gnaye vratapataye puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet .. 64 ..
2.6.15.65
agnaye kṣāmavate'ṣṭākapālam . yadyāhitāgneragnirgṛhāndahet .. 65 ..
2.6.15.66
agnaye vivicaye'ṣṭākapālaṃ yasyānyairagnibhiragnayaḥ sam̐sṛjyeranmitho vā ..66..
2.6.15.67
agnaye vītaye'ṣṭākapālaṃ yadi gārhapatyadakṣiṇāgnī sam̐sṛjyeyātām .. 67 ..
2.6.15.68
agnaye vipṛcaye'ṣṭākapālaṃ yadi gārhapatyāhavanīyau. gārhapatyadakṣiṇāgnī ityekeṣām .. 68..
2.6.15.69
agnaye vratabhṛte'ṣṭākapālaṃ yadyabhyādāhyena .. 69 ..
2.6.15.70
agnaye śucaye'ṣṭākapālaṃ yadi śavāgninā . agnaye saṃkusukāyāṣṭākapālaṃ yadi sūtakāgninā .. 15.1.70 ..
2.6.15.71
saṃkusuko vikusuko vikiro yaśca viṣkiraḥ . māṣājyena naledhmena kravyādam̐ śamayāmasi . asminvayaṃ saṃkusuke'gnau riprāṇi sṛjmahe . abhūma yajñiyāḥ śuddhāḥ pra ṇa āyūm̐ṣi tāriṣaditi yājyānuvākye .. 71..
2.6.15.72
agnaye'psumate'ṣṭākapālaṃ yadi vaidyutena .. 72 ..
2.6.15.73
sarve saṃnipateranagnaye vivicaye nirupyāgnaye śucaye nirvapati . vrātabhṛtīṃ tṛtīyāmapsumatīṃ caturthīṃ kṣāmavatīmantataḥ parikramayet .. (kha03) .. 73 ..
2.6.15.74
vrātabhṛtīṃ dvitīyāmeke samāmananti . vrātapatīmuttamām .. 74 ..
2.6.15.75
garbham̐ sravantamagadamakaragnirindrastvaṣṭā bṛhaspatiḥ. pṛthivyāmavacuścotaitannābhiprāpnoti nirṛtiṃ parācairityagnihotrasthālīm̐ sravantīmabhimantrayeta ..75..
2.6.15.76
yasya havirniruptaṃ purastāccandramā abhyudeti tredhā taṇḍulānvibhajedye madhyamāḥ syustānagnaye dātre puroḍāśamaṣṭākapālaṃ kuryādye sthaviṣṭhāstānindrāya pradātre dadham̐ścaruṃ ye'ṇiṣṭhāstānviṣṇave śipiviṣṭāya śṛte carumagnirevāsmai prajāṃ prajanayatīti..76..
2.6.15.77
anirupte'bhyudite ..77..
2.6.15.78
vyṛddhabhāgbhyo nirvapet .. 78 ..
2.6.15.79
tathaikadeśe nirupte'bhyudite vyṛddhabhāgbhyaḥ śeṣam .. 79 ..
2.6.15.80
tāmiṣṭim̐ sam̐sthāpya vatsānapākṛtya śvaḥ sāṃnāyyena yajeta .. 15.1.80 ..
2.6.15.81
agnaye pathikṛte puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapedyo darśapūrṇamāsayājī sannamāvāsyāṃ vā paurṇamāsīṃ vā'tipādayaditi .. 81..
2.6.15.82
vi vā etasya yajñaśchidyate yasya yajñe pratate'ntaretāmiṣṭiṃ nirvapanti . ya evāsāvāgneyo'ṣṭākapālo'māvāsyāyāṃ paurṇamāsyāṃ tamevāgnaye pathikṛte kuryāttenaiva panthāṃ punarevaiti na yajñaṃ vicchinattīti vijñāyate .. 82 ..
2.6.15.83
pravṛttasya kālātinaye'pravṛttasya vaiśvānaryagnaye vratapataye puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet .. 83 ..
2.6.15.84
ya āhitāgniḥ sannavratyamiva caret . ya āhitāgniḥ pravasedityekeṣām ..84 ..
2.6.15.85
agnaye vratabhṛte'ṣṭākapālaṃ ya āhitāgnirārtijamaśru kuryāt . vrātabhṛtīṃ pravāsa eke samāmananti . vrātapatīmaśrukarmaṇi .. 85 ..
2.6.15.86
tvamagne vratabhṛcchucirdevām̐ āsādayā iha . agne havyāya voḍhave .. vratā nu bibhradvratapā adābhyo yajā no devām̐ ajaraḥ suvīraḥ . dadhadratnāni suvidāno agne gopāya no jīvase jātaveda iti yājyānuvākye .. (kha04)..86..
2.6.15.86_1
iti satyāṣāḍhahiraṇyakaśisūtre pañcadaśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ ..
2.6.15.86_2
15.2
atha pañcadaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
yasmādbhīṣā niṣīdasi tato no abhayaṃ kṛdhi . prajābhyaḥ sarvābhyo mṛḍa namo rudrāya mīḍhuṣa ityabhimantrayeta ..1..
2.6.15.86_3
yadyagnihotryupasṛṣṭopasannā vā niṣīdedudasthāddevyaditirviśvarūpyāyuryajñapatāvadhāt . indrāya kṛṇvatī bhāgaṃ mitrāya varuṇāya cati tāmutthāpya dugdhvā brāhmaṇāya dadyāt .. 2 ..
2.6.15.86_4
yasyānnaṃ nādyādapi vaināṃ daṇḍena vipiṣyāvipiṣya votthāpyā''tmankurvīta sūyavasādbhagavatī hi bhūyā atho vayaṃ bhagavantaḥ syāma . addhi tṛṇamaghnye viśvadānīṃ piba śuddhamudakamācarantīti darbhastambamālu(lo)pya grāsayet .. 3 ..
2.6.15.86_5
yadi duhyamānā vāśyeta yadi vā lohitaṃ duhīta vyutkrāmatetyuktvā dakṣiṇāgniṃ pariśritya tasminnetam̐ śrapayitvā tasminneva juhuyāt . tāṃ brāhmaṇāya dadyādyamanabhyāgamiṣyanmanyeta .. 4..
2.6.15.86_6
yadadya dugdhaṃ pṛthivīmasakta yadoṣadhīrapyasaradyadāpaḥ. payo gṛheṣu payo aghniyāsu payo vatseṣu payo astu tanmayītyenadabhimantrya yadi duhyamānam̐ skandetsamudraṃ vaḥ prahiṇomītyetayā'dbhirupaninīya tadeva yādṛkkīdṛgghutvā'nyāṃ dugdhvā punarjuhuyāt .. 5 ..
2.6.15.86_7
api vā tāṃ caiva duhyādanyāṃ vā yadi bhindyādanyām̐ sthālīṃ nirṇijyāthānyāṃ duhyādudakaṃ tvanuparāsicyam .. 6..
2.6.15.86_8
yadi dugdham̐ skandedyadi hriyamāṇaṃ yadyadhiśrīyamāṇaṃ yadyadhiśritaṃ yadyudvāsyamānaṃ yadyudvāsitamanyāmabhiduhyāt .. 7 ..
2.6.15.86_9
atha yadyunnītam̐ skandedyadi dviryadi trirna tadādriyetetyekeṣām . caturthamunnīyamānam̐ skandetsthālyām̐ śeṣamānīya tataścaturgṛhītaṃ gṛhītvā vāruṇīmṛcamanūcya vāruṇyarcā juhuyāt .. (kha05) ..8..
2.6.15.86_10
yadyunnītam̐ skandetpunarabhyunnīya hotavyamathā''jyena vāruṇīmṛcamanūcya vāruṇyarcā juhuyāt .. 9..
2.6.15.86_11
yadyuddrutasya skandedyattato hutvā punareyadyajñaṃ vicchindyādyatra skandettaṃ niṣadha punargrahṇīyāttadeva yādṛkkīdṛgghutvā'nyāṃ dugdhvā punarjuhuyāt ..15.2.10..
2.6.15.86_12
yadi prācīnam̐ hriyamāṇam̐ skandetprajāpaterviśve bhṛti tanvā( nvāṃ )hutamasītyabhimantryāthā''jyena vāruṇīmṛcamanūcya vāruṇyarcā juhuyāt .. 11 ..
2.6.15.86_13
yadi puraḥ parāhṛtam̐ skandedanūddhṛtya punarabhyunnīya hotavyamathā''jyena vāruṇīmṛcamanūcya vāruṇyarcā juhuyāt .. 12..
2.6.15.86_14
yadi pura upasannamahutam̐ skandettadeva yādṛkkīdṛkca hutvā'nyāṃ dugdhvā punarjuhuyāt .. 13 ..
2.6.15.86_15
askāndyauḥ pṛthivīmaskānṛṣabho yuvā gāḥ . skannemā viśvā bhuvanā skanno yajñaḥ prajanayatu . askānajani prājanyā skannājjāyate vṛṣā . skannātprajaniṣīmahītyagnihotram̐ skannamabhimantryādbhirupaninayet .. 14 ..
2.6.15.86_16
yadi sāyam̐ skandedā hotoḥ prātarnāśnīyāt . yadi prātaḥ skandedā hotoḥ sāyaṃ nāśnīyāt .. 15..
2.6.15.86_17
divyā vā etamaśanirabhyavaiti yasyāgnihotram̐ śiriśi(śaraśa)rā bhavati . samoṣāmumiti brūyādyaṃ dviṣyāt .. 16 ..
2.6.15.86_18
yasyāgnihotre'dhiśrite śvā'ntarā dhāvedgārhapatyādbhasmā''dāyedaṃ viṣṇurvicakrama iti vaiṣṇavyarcā''havanīyāddhvam̐saṃyannuddravedetayaiva bhasmanā śunaḥ padamupavapati .. 17 ..
2.6.15.86_19
yasyānāhṛtamagniḥ sūryo'bhinimrocedyatra dīpyamānaṃ parāpaśyettata āhṛtyainaṃ praviśānīti vaiṣa ādhīyate .. 18..
2.6.15.86_20
iti dakṣiṇāgneranugatasyā''dhānakalpaḥ ..19..
2.6.15.86_21
yasyānuddhṛtamagnim̐ sūryo'bhinimrocet ..(kha06).. agnihotraṃ pūrvam̐ hareyuḥ . athāgnimuddhareyuḥ . api vā darbheṇa hiraṇyaṃ prabadhya pūrvaḥ pratipadyetānvaṅbrāhmaṇa ārṣeyo bahuvidagnimuddharet . anvaṅṅagnihotreṇānudravedagniṃ pratiṣṭhāpyāgnihotramupasādyā''tamitoraprāṇannāsitvā varaṃ dattvā hutvā bhūrbhuvaḥ suvarityupatiṣṭheta vāruṇaṃ caruṃ nivapet .. doṣāvastarnamaḥ svāheti juhuyāt .. 15.2.20 ..
2.6.15.86_22
yadi sāyamagnihotrasyartumati nayetprātarvastarnamaḥ svāheti juhuyāt .. 21 ..
2.6.15.86_23
yadi prātaragnihotrasyartumati nayetkālasamāpa(pāda)nīyametābhyāṃ mantrā'bhyām̐ hutvā nityamagnihotraṃ juhoti .. 22 ..
2.6.15.86_24
sāyamagnihotramupasādya bhūrbhuvaḥ suvariti purastāddhotorvadati hutvā ca prātaragnihotramupasādyā''tamitoraprāṇannāsitvā varaṃ dattvā hutvā bhūrbhuvaḥ
suvarityupatiṣṭhetānugamayatyāhavanīyamanvagniruṣasāmagramakhyadityanyaṃ praṇīyehaiva kṣemyā edhi mā prahāsīnmā'mumāmuṣyāyaṇamityupatiṣṭheta . maitraṃ caruṃ nirvapet .. 23 ..
2.6.15.86_25
sauryamekakapālameke samāmananti .. 24 ..
2.6.15.86_26
tasyām̐ sam̐sthitāyāmanaśnantau vāgyatāvetadaharjāyāpatī agnimindhānāvāsāte .. 25 ..
2.6.15.86_27
dvayoḥ payasā sāyamagnihotraṃ juhuyāt . pūrvamadhiśrityottaramānayet .. 26 ..
2.6.15.86_28
yasyānuddhṛtamagnim̐ sūryo'bhyudiyāccaturgrahītamājyaṃ gṛhītvā pūrvaḥ pratipadyetānvaṅbrāhmaṇa ārṣeyo bahuvidagnimuddharet . anvaṅṅagnihotreṇānudravedagniṃ pratiṣṭhāpyāgnihotramupasādya .. (kha07) ..purastātpratyaṅṅāsīna uṣāḥ ketunā juṣatāṃ yajñaṃ devebhirinvitaṃ devebhyo madhumattamam̐ svāhetyetaccaturgrahītam̐ hutvā nityamagnihotraṃ juhuyāt .. 27 ..
2.6.15.86_29
tasya sa eva homakalpaḥ . sā prāyaścittiḥ. yatprātarṛtāvatīte .. 28 ..
2.6.15.86_30
etāvannānā . nātrānugamayatyāhavanīyam .. 29 ..
2.6.15.86_31
yasyāhutamagnihotram̐ sūryo'bhyudiyādunnīyā''tamitoraprāṇannāsitvā hutvā bhūrityupatiṣṭheta . varo dakṣiṇā .. 15.2.30 ..
2.6.15.86_32
yadyante syādunnīya prāṅudādravetsa upasādyā''tamitorāsīta yadā tāmyedatha bhūḥ svāheti juhuyāt .. 31 ..
2.6.15.86_33
yasya hoṣyāmīti pravṛtte hutaagnihotram̐ sūryo'bhyudiyāddhutvā tadathotsādya punarādheya ityekeṣām .. 32 ..
2.6.15.86_34
yasyobhāvanugatau sūryo'bhyudiyāt . apivā'stamiyāt . yadivā'raṇyoḥ samārūḍho naśyetpunarādheyameva . tatra prāyaścittam .. 33 ..
2.6.15.86_35
agnaye tantumate'ṣṭākapālaṃ nirvapedyasyāgnihotraṃ vicchidyeta dvyahe tryahe vā .. 34 ..
2.6.15.86_36
svayaṃ kṛṇvānaḥ sugamaprayāvaṃ tigmaśṛṅgo vṛṣabhaḥ śośucānaḥ . pratnam̐ sadhasthamanupaśyamāna ātantumagnirdivyaṃ tatāna .. tvaṃ nastanturuta seturagne tvaṃ panthā bhavasi devayānaḥ . tvayā'gne pṛṣṭhaṃ vayamāruhemāthā devaiḥ sadhamādaṃ mademeti yājyānuvākye .. 35 .. (kha08)..
2.6.15.86_37
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre pañcadaśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
15.3
atha pañcadaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
yasyā''havanīye'nudvāte gārhapatya udvāyedāhavanīyamudvāpya gārhapatyasyāvakṣāṇāni saṃnidhāyetaḥ prathamaṃ jajñe agniriti manthedāhavanīyaṃ praṇīyāgne samrāḍiṣe rathyai ramasva sahase dyumnāyorje'patyāya samrāḍasi svarāḍasi suṣadā sīda sārasvatautvotsau samindhātāmityupasamindhe'gnaye tapasvate janadvate pāvakavate'ṣṭākapālaṃ nirvapet ..1..
2.6.15.86_38
āyāhi tapasā janeṣvagne pāvako arciṣā . upemāṃ suṣṭutiṃ mama .. ā no yāhi tapasā janeṣvagne pāvaka dīdyat . havyā deveṣu no dadhaditi yājyānuvākye .. 2..
2.6.15.86_39
etadevā''havanīye'nugate prāyaścittam . nātra gārhapatyamanugamayatyagnaye jyotiṣmate'ṣṭākapālaṃ nirvapati ..3..
2.6.15.86_40
na tapasvate .. 4..
2.6.15.86_41
yadi sāyamahute'gnihotre pūrvo'gniranugacchedagnihotramadhiśrityonnīyetyekeṣām . agninā pūrveṇoddhṛtyāgnihotreṇānudra(nūddra)vedyo brāhmaṇo bahuvitso'gnimuddharet . yatpunarādhānamādāyī syāttaddadyāt .. 5..
2.6.15.86_42
yadi prātarahute'gnihotre'paro'gniranugacchedanugamayitvā pūrvaṃ mathitvā'paramuddhṛtya juhuyāt .. 6..
2.6.15.86_43
yadi tvareta pūrvamagnimanvavasāya tataḥ prāñcamuddhṛtya juhuyāt .. 7..
2.6.15.86_44
jāmi tu tadyo'sya pūrvo'gnistamaparaṃ karoti .. anyatraivāvasāyāgniṃ mathitvoddhṛtya juhuyāt . śvo'gnaye tapasvate janadvate pāvakavate'ṣṭākapālaṃ nirvapet .. (kha09)..8..
2.6.15.86_45
yasyāparo'gniranugacchedityekeṣām ..9..
2.6.15.86_46
na kālamavadhārayāti . tato'trāgniṃ mathitvoddhṛtyābhimantrayata itaḥ prathamaṃ jajñe agnirityetayā'gne samrāḍiṣe rayyai ramasva sarase dyumnāyorje'patyāya samrāḍasi svarāḍasi suṣadā sīda sārasvatau tvotsau prāvatāmityupasamindhe'gnaye jyotiṣmate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapedvāruṇaṃ yavamayaṃ carum .. 15.3.10..
2.6.15.86_47
yasya pūrvo'gniranugacchedityekeṣām . na kālamavadhārayati . tebhya evāvakṣāṇebhyo'dhimanthitavyaḥ . atha yadi na tādṛśānīvāvakṣāṇāni syuḥ . bhasmanā'raṇī sam̐sparśya manthitavyaḥ svādevainaṃ yonerjanayati .. agnaye tapasvate janadvate pāvakavate'ṣṭākapālaṃ nirvapet.. yasyāgniranugacchedityekeṣām . na kālamavadhārayati. tebhya evāvakṣāṇebhyo'dhimanthitavyo'tha yadi śalkedhv (ddha)stṛṇedvo(ddho)vā syādbhasmanā'raṇī sam̐sparśya manthitavyaḥ svādevainaṃ yonerjanayati. agnaye tapasvate janadvate pāvakavate'ṣṭākapālaṃ nirvapet .. 11..
2.6.15.86_48
anugateṣṭervā sthāna etā āhatīrjuhoti .. .. (kha010).. mitrāya svāhā varuṇāya svāhā somāya svāhā sūryāya svāhā'gnaye tapasvate janadvate pāvakavate svāhā'gnaye śucaye svāhā'gnaye jyotiṣmate svāhāsgnaye vratapataye svāheti vyāhṛtibhirvihṛtābhiḥ samastābhiśca .. 12 ..
2.6.15.86_49
athaikeṣāṃ vijñāyate yadi prāgagnihotrakālādāhavanīyo'nugacchedanyaṃ praṇayet .. 13 ..
2.6.15.86_50
yadi homakāle prāṇa udānamapyagāditi gārhapatye juhuyāt .. 14 ..
2.6.15.86_51
yadi gārhapatya udānaḥ prāṇamapyagādityāhavanīye .. 15..
2.6.15.86_52
yadi dakṣiṇāgnirvyāna udānamapyagāditi gārhapatye .. 16 ..
2.6.15.86_53
yadi sarve'nugaccheyuragniṃ mathitvā yāṃ diśaṃ vāto vāyāttāṃ diśamāhavanīyaṃ praṇīya vāyave svāheti juhuyāt .. 17 ..
2.6.15.86_54
yadi nivāte'nugaccheyuragniṃ mathitvā vihāram̐ sādhayitvā'pareṇā''havanīyamupaviśya svayamagnihotraṃ pibet ( agnihotrapratyāmnāyo bhavatīti vijñāyate . ).. 18 ..
2.6.15.86_55
yadyastamite juhuyāt . punarevāstamite juhuyāt ..19..
2.6.15.86_56
yadi mahārātre juhuyāt . punarevoṣasi juhuyāt ..15.3.20..
2.6.15.86_57
agnaye'gnivate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapedyasyāgnāvagnimabhyuddhareyuḥ .. 21..
2.6.15.86_58
bhavataṃ naḥ samanasāvityabhimantrayeta .. 22 ..
2.6.15.86_59
agnaye jyotiṣmate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet . yasyāgniruddhṛto'hute'gnihotra udvāyedapara ādīpyānuddhṛtya ityāhustattathā na kāryaṃ yadbhāgadheyamabhipūrva uddhriyate kimaparo'bhyuddhriyeteti tānyevāvakṣāṇāni saṃnidhāyetaḥ prathamaṃ jajñe agniriti manthet .. 23 ..
2.6.15.86_60
trayastrim̐śatantavo ye vitatnira iti juhuyāt .. 24 ..
2.6.15.86_61
yadi kṛṣṇaśakunirdhvam̐sayannuparyuparyagnihotramatīya( tipa )te( t ) . yasyāgnihotre'dhiśrite haviṣi vā nirupte puruṣaḥ śvā ratho'no vā'ntarā'gnī vīyāt ..(kha011).. gaurvarāha eḍako vā . tatrāpo'nvatiṣicya gāmanvatyā''vartayet( vardhatāṃ bhūtirdadhnā ghṛtena muñcatu yajño yajñapatimam̐hasaḥ svāheti ) .. 25 ..
2.6.15.86_62
gārhapatyādbhasmā''dāyedaṃ viṣṇurvicakrama iti vaiṣṇavyarcā''havanīyāddhvam̐sayannuddravedetayaiva bhasmanā padamapi vapati . vartma ca lopayetpadaṃ ca .. 26..
2.6.15.86_63
yadyano ratho vā'ntarā'gnī vīyādityekeṣām . na kālamavadhārayati . anugamayatyā havanīyaṃ yadagne pūrvaṃ prabhṛtaṃ padam̐ hi te raśmīnanvātatāna . tatra rayiṣṭhāmanusaṃbharaitam̐ saṃ naḥ sṛja sumatyā vājavatyā . tvamagne saprathā asi juṣṭo hotā vareṇyaḥ . tvayā yajñaṃ vitanvata ityanyaṃ praṇīyāgnaye pathikṛte puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet . atho'ntikādbarhirāharedanaḍvāndakṣiṇā .. 27 ..
2.6.15.86_64
etāmeva nirvapet . stotre mūḍha etām̐ śastra etām .. 28 ..
2.6.15.86_65
yasya vā'gnibhiragnīnvyaveyuryo vā vyaveyāt .. 29 ..
2.6.15.86_66
etāṃ jane pramītasya .. 15.3.30..
2.6.15.86_67
tasyābhivānyavatsāyaiḥ payasā jane pramītasyāgnihotraṃ juhuyād yāvadasyāgnibhiḥ śarīrāṇi sam̐sparśayeyuḥ . ya udañco darbhāstāndakṣiṇāgrānstṛṇāti . prācīnāvītyagnihotraṃ dohayatyadhastātsamidhaṃ dhārayati .. 31..
2.6.15.86_68
upari hi devebhyo dhārayantīti vijñāyate .. 32 ..
2.6.15.86_69
apo mṛnmayāna(nya)bhyavaharanti .. 33 ..
2.6.15.86_70
dadatyevā''yasāni .. 34 ..
2.6.15.86_71
brāhmaṇāya yajñāyudhāni dadyāt .. 35 ..
2.6.15.86_72
amaiva putrasya dṛṣat .. 36..
2.6.15.86_73
yadyapramītaṃ pramīta iti śṛṇuyādagnaye surabhimate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet .. 37 ..
2.6.15.86_74
yadi pūrvasyāmāhutyām̐ hutāyāṃ yajamāno mriyeta dakṣiṇa uttarāmāhutiṃ ninayet .. 38 ..
2.6.15.86_75
bhasmotkaraṃ vā gamayet .. (kha012) .. 39..
2.6.15.86_76
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre pañcadaśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
15.4
atha pañcadaśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
yadyājyamanutpūtam̐ skandecchindaddeyaṃ varo deya ityekeṣām . yadyutpūyamānaṃ skandecchindatprāṇi dadyāt .. yadyutpūtaṃ citraṃ deyam .. 1..
2.6.15.86_77
yadasya gṛhe puṣkalam̐ syāttaddadyāt .. 2 ..
2.6.15.86_78
yadi sruggataṃ bhūpataye svāheti tatprāñcaṃ prādeśaṃ nidadhyāt . bhuvanapataye svāheti dakṣiṇataḥ . bhūtānāṃ pataye svāheti pratyañcaṃ bhūtāya svāhetyudañcam . bhūrbhuvaḥ suvarityūrdhvaṃ saṃ tvā siñcāmīti tatsam̐siñcatyabhimantrayate vā .. 3..
2.6.15.86_79
yajñasya tvā pramayā'bhimayā pratimayonmayā parigṛhṇāmīti parigṛhṇāti .. 4 ..
2.6.15.86_80
devāñjanamaganyajña ityekeṣāmanantaramājyādvadati .. 5 ..
2.6.15.86_81
bhūpataye svāhā bhuvanapataye svāhā bhūtānāṃ pataye svāheti skannamanumantrayeteti sarvahaviṣāmanavayavena śrūyate ..6..
2.6.15.86_82
yadi kapālaṃ naśyedāśvinaṃ dvikapālaṃ nirvapeddyāvāpṛthivyamekakapālam . bhārgavo hotā bhavati . ekahāyano dakṣiṇā ..7..
2.6.15.86_83
yadi bhidyeta gāyatryā tvā śatākṣarayā saṃdadhāmīti tatsaṃdhāyābhinno gharma ityabhimantryāpo'bhyāvahṛtyāthānyatkapālam̐ sam̐skṛtya tadvā piṣṭvā'nyayā mṛdā karaṇīyayā kṛtvā gharmo devām̐ apyetviti kapāleṣvapi sṛjati .. yadi prāgupadhānādbhidyeta .. 8 ..
2.6.15.86_84
atha yadyupahitānāmetenaiva mantreṇopadadhyāt .. 9..
2.6.15.86_85
vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ nirvapedyadi patnī saṃyājayankapālamabhi juhuyāt .. 15.4.10 ..
2.6.15.86_86
etāmeva nirvapetputre jāta etāmeva nirvapedyo darśapūrṇamāsayājī sannamāvāsyāṃ vā
paurṇamāsīṃ vā'tipāda(ta)yet .. 11 ..
2.6.15.86_87
etāmeva nirvapedyadaniṣṭvā''grayaṇena navasyāśnīyāt .. 12 ..
2.6.15.86_88
ānīto vā eṣa devānāṃ ya āhitāgniradantyasya devā annam . yadakṛtvā''grayaṇaṃ navāsyāśnīyāddevebhyo(vānāṃ) bhāgaṃ pratiklṛptamadyādārtimārchet .. 13 ..
2.6.15.86_89
mārutaṃ trayodaśakapālaṃ nirvapedyasya putrau yamau jāyetāṃ gāvau vā .. (kha0 13) .. 14 ..
2.6.15.86_90
nirvīryatāṃ vai jātaḥ puruṣa āśāste'paśutāṃ gauḥ .. 15 ..
2.6.15.86_91
gāyatrī puronuvākyā bhavati . triṣṭugyājyā .. 16 ..
2.6.15.86_92
vaiṣṇavaṃ trikapālameke samāmananti .. 17 ..
2.6.15.86_93
āgnāvaiṣṇavamekādaśakapālaṃ nirvapedyasyā( dya)nyama(syā)gniṣu yājayeyuryo vā yajeta .. 18 ..
2.6.15.86_94
raudraṃ vāstumayaṃ caruṃ nirvapedyatra paśupatiḥ paśūñchamayeta .. 19 ..
etayā niṣādasthapatiṃ yājayet .. 15.4.20 ..
2.6.15.86_95
kṛṣṇājinaṃ vā kūṭaṃ vā'karṇo vā gardabho dakṣiṇā. hariṇo vā hariṇapṛṇākā vā śyāmākapātro vā. dve vākyāmbū śūrpe śayyāṃ vā . sā hi tasyeṣṭiḥ .. 21 ..
2.6.15.86_96
yo brahmacārī striyamupeyātsa gardabhaṃ paśumālabheta .. 22 ..
2.6.15.86_97
bhūmāvekakapālaṃ paśupuroḍāśam̐ śrapayati .. 23 ..
2.6.15.86_98
apsvavadānaiścareyuḥ .. 24 ..
2.6.15.86_99
nairṛtaḥ prājāpatyo vā . rakṣodevata ityekeṣām . yamadevata ityekeṣām .. 25 ..
2.6.15.86_100
yasya haviḥ kṣāyati taṃ yajñaṃ nirṛtirgṛhṇāti yadā taddhaviḥ saṃtiṣṭheta . atha tadeva haviḥ punarnirvapet .. 26..
2.6.15.86_101
yajño yajñasya prāyaścittiryaducchiṣṭam̐ syāt .. tena sam̐sthāpayet . yaṃ dviṣyāttasmai tāṃ dakṣiṇāṃ dadyāt . tameva nirṛtyā grāhayati .. 27 ..
2.6.15.86_102
yathākathā ca kṣāyetprāyaścittameva syāt .. 28 ..
2.6.15.86_103
yadi vā'vadānebhyo na prabhavet .. 29 ..
2.6.15.86_104
yadyaprattadaivatam̐ havirvyāpadyetāthānyattadaivatam̐ havirabhyudāharet .. 15.4.30 ..
2.6.15.86_105
tatra srugādānaprabhṛtayo mantrā āvarteran .. 31 ..
2.6.15.86_106
(yāvadante vā vyāpadyeta .. 32 ..
2.6.15.86_107
yadi tu prattadaivatamājyena śeṣam̐ sam̐sthāpayet .. 33 ..
2.6.15.86_108
yasya sarvāṇi havīm̐ṣi .. (kha0 14).. naśyeyurvā duṣyeyurvā'pahareyurvā''jyena devatāḥ pratisaṃkhyāya yajeta .. 34 ..
2.6.15.86_109
athānyāmiṣṭimanulbaṇāṃ tanvīta . yajño hi yajñasya prāyaścittiḥ .. 35..
2.6.15.86_110
apo vyāpannam̐ havirabhyavaharatīti vijñāyate .. 36 ..
2.6.15.86_111
yadāryāṇāmabhojanīyaṃ syānna tena yajeta ..37..
2.6.15.86_112
yaddhavirduḥśṛtaṃ yamadevatyaṃ tadyamameva gacchatīti sam̐sthāpya tadanvāhāryapacane catuḥśarāvamodanaṃ paktvā caturo brāhmaṇānbhojayet .. 38 ..
2.6.15.86_113
teṣāṃ bhārgava ekaḥ prāśitṝṇām̐ syāttebhyaḥ samāno varo deyaḥ . sā prāyaścittiḥ .. 39 ..
2.6.15.86_114
yo'dakṣiṇena yajñena yajeta . sa yajñaḥ prakṣāmo'nāyu(ru)rvarā pratiṣṭhitā deyā sā prāyaścittiḥ .. 15.4.40..
2.6.15.86_115
yadyādiṣṭāṃ dakṣiṇāmantariyādurvarāṃ dadyātsā prāyaścittiḥ .. 41 ..
2.6.15.86_116
yadyabhāgāṃ devatāmāvāhayedājyenaināṃ yathoḍhāṃ yajeta . purastādvā sviṣṭakṛtaḥ .. 42 ..
2.6.15.86_117
yadi bhāginīṃ nā''vāhayedyadopasmarettadupotthāya manasā''vāhayedyadvo devā atipāda(ta)yānītyāhutiṃ juhuyāt ..43..
2.6.15.86_118
yasya havyaṃ niruptam̐ skandedājyaṃ vā gṛhītaṃ citraṃ deyam . varo deya ityekeṣām ..44..
2.6.15.86_119
yasyai devatāyai gṛhītamahutam̐ skandedyadasya gṛhe puṣkalam̐ syāttaddadyāt .. 45 ..
2.6.15.86_120
yadyāhutī viparihareyurmano jyotirjuṣatāmityāhutiṃ juhuyāt .. (kha0 15).. 46..
2.6.15.86_121
yasya devate avadāne vā yājyānuvākye vā viparihareyustvaṃ no agne sa tvaṃ no agna ityetābhyām̐ saṃtatiṃ juhuyāt . sarvatrāntarite viparīte ca .. 47..
First 200 of 1,189 passages. Read on
Linked texts (9)
- Vaikhānasaśrautasūtra — Vikhanas, Sanskrit
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- Kauthuma (Svādhyāya Maṇḍala edition, Pāraḍī) — Sanskrit
- Ārṣeyakalpa — Maśaka Gārgya, Sanskrit
- Gopathabrāhmaṇa (ed. Gaastra 1919) — Sanskrit
- Vaitānaśrautasūtra — Sanskrit
- Pañcaviṃśabrāhmaṇa — Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit
- Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit