Vidhimargaprapa 7
Vidhimārgaprapā 7
- Language
- Sanskrit
7.1
hoi bale viya jīyaṃ, jīe vi pahāṇayaṃ tu vinnāṇaṃ
vinnāṇe sammattaṃ, sammatte sīlasaṃpattī
sīle khāiyabhāvo, khāiyabhāveṇa kevalaṃ nāṇaṃ
kevalie paḍipunne, patte paramakkhare mokkhe
pannarasaṃgo eso samāsao mokkhasāhaṇovāo
itthaṃ vahū pattaṃ te yevaṃ saṃpāviyavvaṃ ti
to taha kāyavvaṃ te jaha taṃ pāvesi thovakāleṇaṃ
sīlassa nattha'sajjhaṃ jaṃyaṃmi taṃ pāviyaṃ tumae-tti
sammattārovaṇavihī samatto
7.3
dāuṃ bhaṇai–‘icchākāreṇa tumbhe amhaṃ sammattasāmāiya-suyasāmāiyasuttaṃ uccārāveha’ tti | gurū bhaṇai–
‘uccārāvemo’ | tao navakāratigaṃ bhaṇittu bāratigaṃ daṃḍagaṃ bhaṇāvei | jahā–‘ahaṃ ṇaṃ bhaṃte tumhāṇaṃ samīpe
micchattāo paḍikkamāmi; sammattaṃ uvasaṃpajjāmi | no me kappai ajjappabhii annatithie vā, annatithiyadevayāṇi vā, annatithiyapariggahiyāṇi arahaṃtaceiyāṇi vā; vaṃdittae vā, namaṃsittae vā, puvvi aṇālattaeṇaṃ ālavittae vā, saṃlavittae vā; tesiṃ asaṇaṃ vā, pāṇaṃ vā, khāimaṃ vā, sāimaṃ vā, dāuṃ vā
aṇuppayāuṃ vā, tesiṃ gaṃdhamallāiṃ peseuṃ vā, nannattha rāyābhiogeṇaṃ, gaṇābhiogeṇaṃ, balābhiogeṇaṃ, devayābhiogeṇaṃ, guruniggaheṇaṃ, vittīkaṃtāreṇaṃ;–taṃ ca cauvvihaṃ, taṃ jahā–davvao, khettao, kālao, bhāvao
tattha davvao–daṃsaṇadavvāiṃ ahigicca; khittao jāva bharahammi majjhimakhaṃḍe; kālao jāva jīvāe; bhāvao
jāva chaleṇaṃ na chalijjāmi, jāva sannivāeṇaṃ na mujjāmi, jāva keṇai ummāyavaseṇa eso me daṃsaṇapālaṇapariṇāmo na parivaḍai; tāva me eso daṃsaṇābhigaho tti’ || tao sīsassa sire vāse khivei | tao nisijjovaviṭṭho gurū sakalīkaraṇarakkhāmuddāpuvvayaṃ akkhae abhimaṃtiya uvariṃ paṇava(oṃ)–bhuvaṇesara(hrīṃ)–lacchī(śrīṃ)–arahaṃtabīyāiṃ hattheṇa lihittā, loguttamāṇa pāe sugaṃdhe khivittā, saṃghassa dei
paṃcaparamiṭṭhimuddā, surahī-sohagga-garuḍavajjā ya
bhuggarakarā ya sattao eyā akkhayapayāṇaṃ mi || [2]
§ 2. tao khamāsamaṇaṃ dāuṃ sāvao bhaṇai–‘icchākāreṇa tumbhe amhaṃ sammattasāmāiya-suyasāmāiyaṃ
āroveha’ | gurū bhaṇai–‘ārovemo’ | puṇo vaṃdiūṇa sīso bhaṇai–‘saṃdisaha kiṃ bhaṇāmo ?’ | gurū bhaṇai
‘vaṃdittā paveyaha’ | puṇo vaṃdiūṇa sīso bhaṇai–‘icchākāreṇa tumbhehiṃ amhaṃ sammattasāmāiya-suyasāmāiyaṃ āroviyaṃ !’ | evaṃ paṇhe kae gurū bhaṇai–‘āroviyaṃ’
7.20
khamāsamaṇāṇaṃ; hattheṇaṃ, sutteṇaṃ, attheṇaṃ,
tadubhaeṇaṃ sammaṃ dhāraṇīyaṃ ciraṃ pālaṇīyaṃ | sīso bhaṇai–‘icchāmo aṇusaṭṭhiṃ’ | puṇo vaṃdiya bhaṇai–
‘tumhāṇaṃ paveiyaṃ; saṃdisaha sāhūṇaṃ paveemi’ | gurū bhaṇai–‘paveyaha’ | tao khamāsamaṇaṃ dāuṃ namokāraṃ
paḍhaṃto payāhiṇaṃ karei | ‘guruguṇehiṃ vaḍḍhāhi; nitthārapāragā hohi’–tti bhaṇaṃto gurū saṃgho ya vāsakkhae khivei
evaṃ jāva tinni vārā | tao vaṃdittā bhaṇai–‘tumhāṇaṃ paveiyaṃ, sāhūṇaṃ paveiyaṃ; saṃdisaha kāussaggaṃ karemi’
gurū āha–‘kareha’ | tao khamāsamaṇapuvvaṃ ‘sammattasāmāiya-suyasāmāiyathirīkaraṇatthaṃ karemi kāussaggaṃ’ti
sattāvīsussāsaṃ kāussaggaṃ kāuṃ cauvīsatthayaṃ ca bhaṇiya guruṃ tipayāhiṇī karei | tao gurū laggavelāe–
iya micchāo viramiya sammaṃ uvagamma bhaṇai gurupurao
arahaṃto nissaṃgo mama devo dakkhiṇā ‡sāhū || [3]
ii bāratiyaṃ bhaṇāvei | viṇeo vi tattha diṇe egāsaṇagāi jahasatti tavaṃ karei | tao khamāsamaṇaṃ dāuṃ
bhaṇai–‘icchākāreṇa tumbhe amhaṃ dhammovaesaṃ deha’ | tao gurū desaṇaṃ karei
bhūesu jaṃgamattaṃ, tatto paṃciṃdiyattamakkosaṃ
tesu viya māṇusattaṃ, maṇusatte ārio deso || [4]
dese kulaṃ pahāṇaṃ, kule pahāṇe ya jāimukkosā
tīe vi rūvasamiddhī, rūve ya balaṃ pahāṇayaraṃ || [5]
dharimaṃ, cauppaḍa-jīrāimejjaṃ, rayaṇa-vatthāiparichijjaṃ | evaṃ caubihaṃ pi dhaṇaṃ gahaṇakkhaṇe savvayā vā ittiyapamāṇaṃ, ittio dhaṇṇasaṃgaho, ittiyāī halāī khettāī carī vā, kisiniyamo vā | ittiyāī haṭṭagharāī | ruppakaṇagesu ṭaṃkayapamāṇaṃ tolayapamāṇaṃ gaddiyāṇagapamāṇaṃ vā | cauppaya-tiriyāṇaṃ pamāṇaṃ jahājomaṃ niyamo
vā | dupae dāsarūvāṇaṃ, sagaḍāīṇaṃ ca pamāṇaṃ | kuviyaṃ ittiyamollaṃ uvakkhara-thālāi; bhaṇiyapamāṇāo
ahiyaṃ dhammavae dāhaṃ | eso niyamo maha sapariggahāvekkhāe | bhāi-sayaṇāīṇaṃ tu rakkhaṇa-vavaharaṇaṃ 5
mukkalaṃ aṅgāṇagāi ya | tahā, amuganagarāo cauddisiṃ joyaṇasayāī, uḍḍuṃ joyaṇadugāi, ahoṭṭisiṃ
purisapamāṇaṃ dhaṇuhamāṇaṃ vā | duvihativiheṇaṃ maṃsaṃ, egavihaṃ majja-makkhaṇaṃ, annattha osahāikajjeṇa mahuṃ
ca vajjemi | sāmanneṇaṃ vā maṃsāi niyamemi | appauliya-duppauliya-tucchaphalesu jayaṇā | evaṃ paṃcuṃbarivāiṃgaṇa-puṃpuṭṭaya-annāyaphala-sagorasavidala-pupphioyaṇāiṃ | vaḍiya-tīmaṇāinikkhittaaddayāi muttuṃ
aṇaṃtakāyaṃ ca | asaṇa-khāime nisi na jime, pāṇa-sāimesu jayaṇā | atthāṇayāṇaṃ niyamo parimāṇaṃ 10
vā | asaṇe seiyā-serāipamāṇaṃ | bhoyaṇe nhāṇe ya nehakarisa dugāi | saccittadavva-vigaī-ogāhimapāṇagameya-sālaṇayaukkaḍadavāṇaṃ parimāṇaṃ | pāṇe egāighaḍā, ucchulayāṇaṃ, cibbhaḍāi-gaṇiyaphalāṇaṃ ca
borāi-mejjaphalāṇaṃ, dakkhāi-tolimaphalāṇaṃ saṃkhā-maṇa-māṇagāiparimāṇaṃ jahāsaṃkhaṃ kāyavvaṃ | saṃpatti
gucchāṇaṃ paṇṇāṇaṃ puppha-phalāṇaṃ ca saṃkhā | kapūra-elāisu rūvayaparimāṇaṃ | tiyaḍuya-tihalāisu palāiparimāṇaṃ | dhovattiya-sīoḍhaṇavajjaṃ ittiyamulyāo ittiyāo tiyalīo | phullāṇaṃ tuṅgara-causarāi- 15
saṃkhā niyamo vā | ābharaṇe saṃkhā suvaṇṇa-ruppa-palamāṇaṃ vā | kuṃkuma-caṃdaṇavilevaṇe palāisaṃkhā | jalaghaḍaṃdugāiṇā māse ittitthā sirinhāṇā, diṇe ya aṃgohalīo | āsaṇa-sijjāṇaṃ saṃkhā | oheṇa vā bhogaparibhogāṇaṃ iṃgālagāikrammādāṇāṇaṃ niyamo, bhāḍagāisu parimāṇaṃ vā | maṇuyāṇaṃ kayavikkayaniyamo
cauppayavikkayasaṃkhā | talārāikharakammaniyamo | vicittovariṃ lāhailomeṇaṃ tile na dhāraissaṃ | cullīsaṃdhukkhaṇa-jalaghaḍāṇayaṇasaṃkhā, khaṃḍaṇa-pīsaṇa-dalaṇāisu maṇa-kalasiyāiparimāṇaṃ
7.3-2
cauhā aṇatthadaṃḍaṃ, avajjhāṇaṃ, ceritappuravahāī
vajje vaddhāvaṇayaṃ, muttu mahaṃ gīyanāī || [12]
jūyajalakīlaṇāī caemi dakkhinnaavasae demi
no satthaggihalāī pāovaesaṃ ca kahayāvi || [13]
māse varise vā sāmāiyasaṃkhā | dunmāsiyāisu micchādukkaḍadāṇaṃ | ahorattaṃte gamaṇe jala-thalapahesu joyaṇa- 25
saṃkhā | posahe varisaṃto saṃkhā jahāsamavaṃ vā | aṭṭhami-cauddasi-caumāsiya-pajjusaṇesu jahāsatti egāsaṇāi tavaṃ, baṃbhaceraṃ, anhāṇāiyaṃ ca | kāle niyagehāgayasuvihiyāṇaṃ saṃvibhāgapuvvaṃ bhoyaṇaṃ | diṇaṃto navakāraguṇaṇasaṃkhā ya | ittiyaṃ dhammavayaṃ varisaṃto kāhaṃ | ittio ya sajjhāo māse | ee ya maha abhigahā
osaha-paravasatta-dehaasāmattha-cittaviccheya-roga-maggakaṃtāra-devayā-guru-gaṇa-rāyābhioga-aṇāmogasahasāgāra-mahattara-saghasamāhivattiyāgāre mottuṃ | majjhimakhaṃḍāo bāhiṃ savvāsavadārāṇaṃ tivihaṃ tiviheṇa 30
niyamo, virakkayasaddāhigaraṇāṇaṃ ca | ittha ya pamāṇae niyamabhaṃge sajjhāyasahassaṃ, āṃbilaṃ ca pacchittaṃ |”
§ 3. paḍivannasammattassa ya paidiṇaṃ deva-guru-pūyā-dhammasavaṇaparāyaṇassa desavirahapariṇāme jāe bārasavayāī ārovijjaṃti | tattha imo vihīgihidhamme cīvaṃdaṇa, gihivayaussaggayahavauccaraṇaṃ
jahasatti vayaggahaṇaṃ, payāhiṇussaggadesaṇayā || [10]
§ 4. puvvoliṃgiyaṃ pariggahaparimāṇaṭippaṇaṃ ca gāhāhiṃ vittehiṃ vā atthao evaṃ lihijjai-'vīrāiannayaraṃ
jiṇaṃ namittu, sammattamūlaṃ gihatthadhammaṃ paḍivajjāmi | tattha arahaṃ maha devo | tadāṇāṭhiyasāhū guruṇo
jiṇamayaṃ pamāṇaṃ | dhammatthaṃ paratitthe tava-dāṇa-nhāṇa-homāi na karemi | sallatthaeṇa vi tikālaṃ
cīvadaṇaṃ kāhaṃ
pāṇivaha-musāvāe adatta-mehuṇa-pariggahe ceva
disi-bhoga-daṃḍa-samaiya-dese taha posaha-vibhāge || [11]
vā visiṭṭhakayanevatthā mahayā vicchaḍḍeṇaṃ gurusamīvamagmama samavasaraṇaṃ vattha-nevejja-akkhaya-thālanālieravirsiṭṭhaṃ pūyāe pūiūṇa nālikeraṃ aṃjalīe karittā payāhiṇaṃ karei, causu ṭhāṇesu paṇāmapubaṃ
tao samavasaraṇapurao akkhae nālieraṃ ca muṃcai | tao duvālasāvattavaṃdaṇaṃ dāuṃ, khamāsamaṇaṃ dāūṇa
bhaṇai—‘icchākāreṇa tumbhe amhaṃ paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃdhāiuvahāṇatavaṃ ukkhivaha’ | gurū bhaṇai—
‘ukkhivāmo’ | tao ‘icchaṃ’ti bhaṇittā, vaṃdiya bhaṇai—‘icchākāreṇa tumbhe amhaṃ paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃ- 5
dhāiuvahāṇatavaukkhivaṇatthaṃ kāussaggaṃ karāveha’ | gurū bhaṇai—‘kareha’ | sīso ‘icchaṃ’ti bhaṇiya,
khamāsamaṇaṃ dāuṃ bhaṇai—‘paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃdhāiuvahāṇatavaukkhivaṇatthaṃ karemi kāussaggaṃ | annattha1
ūsasieṇa’miccāi | tattha navakāraṃ ujjoyagaraṃ vā ciṃtei | tao namokkāreṇa pārittā, namokkāraṃ
ujjoyagaraṃ vā bhaṇiya, khamāsamaṇaṃ dāuṃ, bhaṇai—‘icchākāreṇa tumbhe amhaṃ paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃdhāiuvahāṇaṃtavaukkhivaṇatthaṃ ceiyāiṃ vaṃdāveha’ | gurū bhaṇai—‘vaṃdāvemo’ | sīso bhaṇai—‘icchaṃ’ti | tao gurū tassu- 10
ttamaṃge vāse khivei, vāratinniyaṃ satta vā | tao gurū cauvihasaṃghasahio bahuṃtiyāhiṃ thuīhiṃ ceie
vaṃdāvei | saṃtināha-suyadevayāpamuha-jāva-sāsaṇadevayāe kāussagge karittā, tāsiṃ ceva thuīo dāuṃ, sāsaṇadevayāe kāussaggaṃ cauro ujjoyagare ciṃtiya, namokkāreṇa pāriya, thuīṃ dāuṃ, cauvīsatthayaṃ kahittā,
navakāratiyaṃ kahiya, vaisiūṇa, sakatthayaṃ kahiya, paṃcaparameṭṭhithavaṃ bhaṇei | tao gurū loguttamāṇaṃ māesu
vāse chuhiya, samavasaraṇaṃmi savadevayāṇaṃ saraṇaṃ kariya, vāse khivei | tao vaddhamāṇavijjāiṇā akkhae 15
vāse ya abhimaṃtiya cauvihasaṃghassa dāūṇa, gurū sīsaṃ duvālasāvattavaṃdaṇaṃ dāviya, bhaṇāvei—‘icchākāreṇa
tumbhe amhaṃ paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃdhāiuvahāṇatavaṃ uddisaha’ | gurū bhaṇai—‘uddisāmo’ | sīso ‘icchaṃ’
iti bhaṇiya, vaṃdiya, bhaṇai—‘saṃdisaha kiṃ bhaṇāmo’ | gurū bhaṇai—‘vaṃdittā paveyaha’ | sīso ‘icchaṃ’ti
bhaṇiya, khamāsamaṇeṇaṃ vaṃdiya, bhaṇai—‘icchākāreṇa tumbhehiṃ amhaṃ paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃdhāiuvahāṇatavo
uddiṭhṭho ?’ | tao gurū vāse khivaṃto āha—‘uddiṭhṭho’
7.25
khamāsamaṇāṇaṃ | hattheṇaṃ sutteṇaṃ attheṇaṃ tadubhaeṇaṃ 20
sammaṃ jogo kāyavvo | sīso bhaṇai—‘icchāmo aṇusaṭṭhiṃ’ | tao vaṃdiya bhaṇai—‘tumhāṇaṃ paveiyaṃ; saṃdisaha
sāhūṇaṃ paveemi’ | gurū bhaṇai—‘paveyaha’ | tao vaṃdiya, nammokkāraṃ bhaṇaṃto payakkhiṇaṃ karei | aṇeṇa vihiṇā
anne vi do vāre payakkhiṇaṃ karei | cauviho vi saṃgho tassuttamaṃge vāse akkhae ya khivai | tao khamāsamaṇaṃ dāuṃ bhaṇai—‘tumhāṇaṃ paveiyaṃ, sāhūṇaṃ paveiyaṃ; saṃdisaha kāussaggaṃ karemi’ | gurū bhaṇai—‘kareha’
tao vaṃdiya khamāsamaṇeṇaṃ bhaṇai—‘paṃcamaṃgalamahāsuyakkhaṃdhāiuvahāṇatavauddesanimittaṃ karemi kāussaggaṃ