Pramāṇa · Search · About · API

Vidhimargaprapa 72

Vidhimārgaprapā 72

Language
Sanskrit

72.1

ekādaśaḥ sargaḥ
itaśca mathurāpuryāṃ, yadunāmā nṛpo'bhavat | bṛhadrathāṅgajò bhūribhūpānte harivaṃśabhūḥ

72.2

śūro jātastataḥ śauri-suvīrau tasya cā''tmajau | śūraḥ śauriṃ nṛpaṃ kṛtvā, vrate pravavṛte kṛtī

72.3

suvīraṃ svapade nyasya, śauriḥ sodaravatsalaḥ | svayaṃ kuśārtadeśeṣu, cakre śauripuraṃ puram

72.4

śaurerandhakavṛṣṇyādyā, babhūvuḥ kila sūnavaḥ | suvīrasya mahāvīrā, bhojavṛṣṇyādayaḥ punaḥ

72.5

bhūpamandhakavṛṣṇiṃ tat, kṛtvā śauridharādhipaḥ | supratiṣṭhānmuneḥ prāpya, vrataṃ nirvṛtimāsadat

72.6

suvīrastanujaṃ rājye, bhojavṛṣṇiṃ vidhāya ca | vidadhe sindhuṣu svasmai, sauvīraṃ nāma pattanam

72.7

mathurāmbhojasūryasya, bhojavṛṣṇermahībhujaḥ | jāgradugraguṇagrāma, ugrasenaḥ suto'bhavat

72.8

āsannandhakavṛṣṇestu, subhadrāyāṃ sutā daśa | samudravijayo jiṣṇurakṣobhyaḥ kṣobhitadvipan

72.9

stimitaḥ śamitārātiḥ, sāgaraḥ sāgaropamaḥ | himavān himavatkīrtiracalo'calaniścayaḥ

72.10

dharaṇo dharaṇībhūṣā, pūraṇaḥ śatrucūraṇaḥ | abhicandro vitandrātmā, vasudevaśca viśvajit

72.11

viśeṣakam
samudravijayaṃ nyasya, svapade'ndhakavṛṣṇinā | supratiṣṭhānmunereva, pravrajya prāpi nirvṛtiḥ

72.12

rājye nyasyograsenaṃ ca, bhojavṛṣṇirmahābhujaḥ | supratiṣṭhasya pādānte, dāntātmā vratamagrahīt

72.13

kaṃsena tu subhadrākhyarasāvikrayisūnunā | paṭhato vasudevasya, maitrī śauripure'bhavat

72.14

tataścikrīḍatuḥ kaṃsa-vasudevau sadaiva tau | mithaścaitanyavatkāyapraticchāyanimāvubhau

72.15

samudravijayasyorvībhṛto'nyedyuḥ samājuṣaḥ | arddhacakri jarāsandharājādeśaḥ samāyayau

72.16

asmaddruhyo'sti vaitāḍhyataṭe siṃharatho nṛpaḥ | enaṃ baddhoddhatakrodhaṃ, yaḥ kaścana samānayet

72.17

iṣṭo dīyeta deśo'smai, tathā jīvayaśāḥ sutā | rājādiṣṭaṃ tadityetanmene mānavapuṅgavaḥ

72.18

samudravijayapād rājādeśārthaikasamarthadhīḥ | yayāce svayamādeśaṃ, vasudevaḥ pratijñayā

72.19

narendrādeśataḥ kaṃsasārathiḥ sārasainikaḥ | vīro jagāma vaitāḍhyamadvaitāḍhyaparākramaḥ

72.20

atho siṃharatho yuddhaduḥsahaḥ sahasā'bhyagāt | vasudevaṃ prati javāt, kiriḥ kesariṇaṃ yathā

72.21

atha yuddhaprabandhena, bhagne sainyasamuccaye | vasudevaḥ samaṃ siṃharathena yuyudhe svayam

72.22

tataḥ parighamudyamya, kaṃsastaṃ sahasā dvipam | āhatya vasudevasya, puro baddhamaḍhaukayat

72.23

athaitya daityavikrāntaḥ, krāntasiṃharatho rathāt | samudravijayasyāṃhrī, vasudevo'namanmudā

72.24

vasudevamathāvādīnnṛpastubhyaṃ pradāsyati | rājā tuṣṭo jarāsandhastāṃ jīvayaśasaṃ sutām

72.25

pati-tātakulocchittyai, sā tu jñātamidaṃ mayā | kroṣṭukijñānivacasā, tat tattyāge matiṃ kuru

72.26

dhyātvā'tha vasudevo'pi, jagāda nṛpatiṃ prati | yuddhe kaṃsena baddho'yaṃ, tad yaśo'syaiva dīyatām

72.86

dṛṣṭena cārudattena, sa gṛhe jagṛhe mudā | tato vivādīkṣāyāṃ, pṛṣṭe gotrādike'hasat

72.87

vaṇikaputrīyamiti mā, hāsīḥ pṛṣṭe kule sati | caritaṃ śravyamastyasyāstamityūce tadā vaṇik

72.88

atha tāṃ pariṇīyāsau, śyāmālya-vijayāhvaye | paryaṇaiṣīd yaśogrīva-sugrīvatanaye api

72.89

atha gandharvasenāyā, vṛttaṃ kathayituṃ vaṇik | aparedyuḥ samārebhe, vasudevaṃ prati smitaḥ

72.90

purā'haṃ jīvatoḥ pitroḥ, subhadrā-bhānusañjayoḥ | agāṃ suhṛjjanaiḥ sākaṃ, helayā sindhurodhasi

72.91

tatra strī-puṃsayoḥ pādaprativimbānusārataḥ | sañcarannahamadrākṣaṃ, satalpaṃ kadalīgṛham

72.92

taruṇaṃ taruṇā sākaṃ, kīlitaṃ tatra dṛṣṭavān | oṣadhīmūlikāstisrastathā tatsaṅgakośagāḥ

72.93

tābhirapyuparinyastapatrījñānaprabhāvataḥ | niṣkīlapravaṇe muktamūrcchaṃ ca tamahaṃ vyadhām

72.94

athonmīlitanetrābjaḥ, prāptasañjño'vadat sa mām
kiṃ niṣkāraṇabandhoste, vidadhāmi kila priyam ?

72.95

ahaṃ vaitāḍhyakoṭīre, nagare śivamandire | mahendravikramakṣmāpasuto'mitagatiḥ śrutaḥ

72.96

sutāṃ hiraṇyarognastyamātulasya tapasyataḥ | yathārthanāmānamahaṃ, vyavahaṃ sukumārikām

72.97

abhilāṣī mayā tasyāṃ, sakhā dhūmaśikhābhidhaḥ | jñātaḥ sa tu na dākṣiṇyānmukto mitraṃ hi dustyajam

72.98

sahā''yātena tat tena, cchalād viśvastaghātinā
kīlito'smi drume'muṣmin, hṛtvā ca dayitāṃ gataḥ

72.99

tat tavāhaṃ jīvitavyādāturmāturivādhunā | anṛṇaḥ karuṇāsāra !, bhaviṣyāmi bhave katham ?

72.100

atha tvaddarśanenaiva, kṛtakṛtyo'smi sarvathā | ityukte sa mayā maitryaṃ, pratipadya khamudyayau

72.101

mātulasyātha sarvārthanāmno mitravatīṃ sutām | anucchenotsavenāhaṃ, pitṛbhyāṃ pariṇāyitaḥ

72.102

kalāsaktamatho muktabhogaṃ matvā pitaiva mām | līlālalitagoṣṭhīṣu, pramodanidhiṣu nyadhāt

72.103

ahaṃ kaliṅgasenāyāstanayāmabhajaṃ tataḥ | veśyāṃ vasantasenākhyāṃ, pramodamadhupadminīm

72.104

varṣairdvādaśabhiḥ svarṇakoṭīḥ ṣoḍaśa tadgṛhe | bhuktavān nirdhanībhūtastat tayā'haṃ bahiṣkṛtaḥ

72.105

gato gṛhaṃ mṛtau matvā, pitarau duḥkhitaściram | tat kāntābhūṣaṇānyeva, nīvīṃ racitavānaham

72.106

mātulena sahośīravatai'haṃ nagare gataḥ | krītaḥ karpāsarāśiśca, dagdhaḥ so'pi kṛśānunā

72.107

mātulenāpi nirbhāgya, iti mukto'parāṃ diśam | gacchan pathi mṛte vāhe, padātiścalito'smyaham

72.108

tat priyaṅgupure kaṣṭād, gatastatra sthirīkṛtaḥ | nāmnā surendradattena, pitṛmitreṇa sammadāt

72.109

dravyalakṣaṃ gṛhītvā'haṃ, vaṇigbhyastat kalāntarāt | abdhau gatāgatairāṣṭa, svarṇakoṭīrupārjayam

72.110

svadeśe calito bhagne, pote'tha phalakagrahāt | udumbarāvatīvelātīre'gāṃ saptame'hani

72.111

atha rājapuropāntavane dinakarābhidham | tridaṇḍinaṃ praṇamyāhaṃ, puraḥ śrānto niviṣṭavān

72.56

dvipaṃ madamihāyātaṃ, vaśīkurvannasau vaśī | khagā'rcimāli-pavanañjayābhyāṃ sahasā hataḥ

72.57

udyāne kuñjarāvarte, nītasyāsya mudā dadau | khecaro'śanivegākhyaḥ, śyāmāṃ nāma nijātmajām

72.58

ayaṃ tayā pravīṇātmā, vīṇāvādyena toṣitaḥ | dadau varaṃ tayā'yāci, saṅgā'pyavirahastataḥ

72.59

aviyogastvayā'yāci, kutaḥ sutanu ! kathyatām ? | ityukte vasudevena, sā babhāṣe mṛgekṣaṇā

72.60

pure kinnaragītākhye, vaitāḍhyagirimūrdhaṇe | rājā jvalanavego'bhūdarcimālinnṛpātmajaḥ

72.61

nāmnā cā'śanivego'sti, khagastadanujo balī | āste jvalanavegasya, sūnuraṅgārakaḥ punaḥ

72.62

etasyāśanivegasya, sutā'hamamavaṃ vimo ! | vratī jvalanavego'bhūt, kṛtvā matpitaraṃ nṛpam

72.63

tadaṅgārakavīreṇa, vidyā-balavilobhinā | jitvā matpitaraṃ rājyamidamadbhutamādade

72.64

aṣṭāpade'nyadā'śrūyātaṃ, matpituścāraṇarṣiṇā | jalāvarte gajaṃ jetā, rājyadaste bhaviṣyati

72.65

tadādi tatra muktābhyāṃ, khagābhyāṃ tvaṃ jitadvipaḥ | hato'si rājyalobhena, dattā tubhyamahaṃ punaḥ

72.66

strīyutaṃ yaḥ khagaṃ hanti, sa vidyābhirvimucyate | ityācāraḥ sadaivāsti, samaye vyomacāriṇām

72.67

tat krūro'ṅgārakastubhyaṃ, mā kārṣīt priya ! vipriyam | aviyogastadetena, kāraṇena mayā vṛtaḥ

72.68

pratipadya giraṃ sadyastadīyāmiti dhṛṣṇibhūḥ | tatrāvatasthe saukhyena, samaṃ dayitayā tayā

72.69

suptaḥ sa cānyadā rātrau, vīro vanitayā samam | aṅgārakeṇāpahṛto, vasudevaḥ prabuddhavān

72.70

ko me harteti vimṛśan, dadarśa nijavallabhām | śyāmāmaṅgārakeṇaiva, khaḍgasaddhiṃ vitanvatīm

72.71

aṅgārakeṇa sā śyāmā, khaṅgenrā''śu dvikhaṇḍitā
dve śyāme yudhyamāne tad, vasudevo vyalokayat

72.72

atha māyāmimāṃ matvā, vārṣṇeyo'ṅgārakaṃ ruṣā | jaghāna muṣṭinā mūrdhni, keśarīva karīśvaram

72.73

udgātapātarugṇena, vimukto'ṅgārakeṇa saḥ | cyutaścampāpurīpārśve, sarovarapayo'ntarā

72.74

tan tīrtvā''śu sarattīre, vāsupūjyālayaṃ gataḥ | jinaṃ natvā sahaikena, dvijena puri jagmivān

72.75

yūno vīṇājuṣaḥ prekṣya, hetuṃ papraccha sa dvijāt | atho kathayituṃ tasmai, prārebhe dvijakuñjaraḥ

72.76

iha gandharvasenā'sti, cārudattavaṇiksutā | sā prāha sa patiḥ syānme, yo māṃ jayati vīṇayā

72.77

vīṇācāryo yaśogrīva-sugrīvāviha tiṣṭhataḥ | vīṇābhyāsaṃ tadabhyāse, tanvantyete tadicchayā

72.78

māse māse parīkṣā syānna ko'piṃ ca jayatyamṛm | vasudevo niśamyeti, vidyāvikṛtarūpakṛt

72.79

vipraveṣadharo gatvā, sugrīvaṃ pratyado'vadat | vīṇāyāṃ tava śiṣyo'smi, cārudattasutākṛte

72.80

sopahāsamupādhyāyaḥ, sthāpayāmāsa taṃ tataḥ | ahāmayajjanān so'pi, mūrkhatvamiva darśayan

72.81

athā''jagāma māsānte, cārudattasya nandanī | vīṇābhyāsakṛtāṃ yūnāṃ, parīkṣāṃ kartumātmanā

72.82

upādhyāyena śiṣyaiśca, cārucīradharannṛdā | vasudevaḥ prahāsāya, sthāpitaḥ prauḍhaviṣṭare

72.83

te yuvāno'tha sarve'pi, vīṇayā vijitāmnayā | vādāya vasudevo'tha, tairuce parihāsiniḥ

72.84

athā''bhāya nijaṃ rūpaṃ, camatkārakaraṃ nṛṇām | vīṇāḥ pragṛhya yūnāṃ ca, tasyā vīṇāṃ kare'gradīt

72.85

geyo viṣṇukumārasya, trivikramaparākramaḥ | gandharvasenayetyukte, sa cakre sarvamapyadaḥ

72.151

getaścāṣṭāpade dṛṣṭo'paśyamekākinīṃ priyām | tataḥ śrutaṃ mayā vairī, yad bhītaḥ prapalāyitaḥ

72.152

dayitāṃ tāmupādāya, tato yātaḥ puraṃ nijam | nītaḥ pitrā tato rājyabhārodvāre dhurīṇatām

72.153

vidyādharaśramaṇayorhiraṇya-svarṇakūṭayoḥ | sakāśe svayamagrāhi, tātena vratamadbhutam

72.154

jajñe manoramākukṣau, sutaḥ siṃhayaśā mama | varāhagrīvanāmā'nyo, mānyo darpavatāmapi

72.155

sutā gandharvaseneti, jātā vijayasenayā | sarvagāndharvasarvasvasaṅketaikaniketanam

72.156

dattvā ca sutayo rājyaṃ, yauvarājyaṃ ca tanmayā
vidyāḥ sampādya ca prāpi, pitṛgurvantike, vratam

72.157

dvīpo'yaṃ kumbhakaṇṭhākhyaḥ, kṣāravāridhimadhyagaḥ | giriḥ karkoṭakaścāyaṃ, kathamatrā''gato bhavān ?

72.158

ityasmin pṛcchati khyātaṃ, sarvaṃ svacaritaṃ mayā | athāsya nandanau prāptau, khecarau taṃ ca nematuḥ

72.159

namyatāṃ cārudatto'yamityuktau tena tau natau | taidaitya ca suraiḥ ko'pi, māṃ natvā'tha muniṃ nataḥ

72.160

khecarābhyāṃ tadā pṛṣṭastaṃ vandanaviparyayam | ayaṃ vaimānikaḥ prāha, pramodabharapūritaḥ

72.161

pūrvajanmanmahaṃ chāgaṣṭaṅkaṇe rudremāritaḥ | etasmād prāptasarvajñadharmaḥ saudharmamāsadam

72.162

dharmāryastato'yaṃ me, tenā''dau vandito mayā | cārudattaḥ kṛpārāśiriti nollaṅghitaḥ kramaḥ

72.163

tau khagau pratibodhyeti, sa devaḥ prāha māṃ prati | vada pratyupakāraṃ te, kīdṛśaṃ karavāṇyaham ?

72.164

mayoktaṃ samaye tūrṇaṃmetanmamatha so'gamat | agṛhe khecarābhyāṃ ca, tābhyāṃ nijapuraṃ prati

72.165

tacciraṃ satkṛtastābhyāṃ, tajjananya ca tasthivān | svasā gandharvaseneyamanyedyurdarśitā ca me

72.166

niveditaṃ ca yat tātaḥ, pravrajannidamabravīt | cārudatto'sti me mitraṃ, bhūcaro jīvitapradaḥ

72.167

utkūlito'smi tenāhaṃ, pradakāraṇabandhunā | tasya gandharvaseneyamarpaṇīyā kathañcana

72.168

pariṇeṣyatyamūṃ martyo, vasudevaḥ kulājitām | ityuktaṃ jñāninā'smābhyaṃ, tataḥ kāryaṃ tathaiva tat

72.169

svaputrīṃ tadvahatsotāṃ, śrutvā'rhannapi tadvacaḥ | enāmādāya sadyo'pi, gṛhāyotkaṇṭhito'bhavam

72.160-2

ihāntare samāyāsīd, devo'sāvajajīvajaḥ | tena tābhyāṃ khagābhyāṃ ca, saha so'hamihā''ptavān

72.161-2

sa devo bhūri dattvā me, hema-ratnādikaṃ tataḥ | jagāma traidivaṃ dhāma, vaitāḍhyaṃ khecarau ca tau

72.162-2

sarvāthī mātulaḥ śīlagehaṃ mitravatī ca sā | veśyā vasantasenā ca, baddhaveṇirmayekṣitā

72.163-2

utpattiriyametasyā, nāsau vīra ! vaṇiksutā | śrutveti vasudevastāmupayeme ramāmamam

72.164-2

rathyā cātha virathyā ca, cchalena ca balena ca
kalla़ājayeta cānekadeśoddeśān paribhraman

72.165-2

bhūpānāṃ khecarāṇāṃ ca, dvijānāṃ vaṇijāmapi | kanyāḥ saundarya-saubhāgya-lāvaṇyādiguṇāspadam

72.166-2

sa kadāpyanurodhena, kadāpi haṭhataḥ punaḥ | kadāpi kautukenaiva, paritaḥ pariṇītavān

72.167-2

viśepakam
sukośalābhidhāṃ putrīṃ, kośalasya khaṭeśituḥ | kośala़āyāṃ puri prāptaḥ, sa kadācidudūhavān

72.168-2

suptaḥ śrānto ravānte'sau, kenāpyaṅguṣṭhacālanāt | utthāpito bahirgatvā, ko'yamevamacintayat

72.169-2

atho pravan padopānte, kumāreṇopalakṣitaḥ | khejaro'nucaro'sau me, candrahāsa iti kṣamam

72.112

utkolidaṃḍiṇḍinā bhadra !, dravyārthīva vibhāvyase | darśayiṣyāmi tat te'haṃ, rasakūpaṃ kṛpārasāt

72.113

ityuktvo'smin pracalite, pṛṣṭhe lagno'hamunmudaḥ | vyālavyākulopāntāṃ, gaṃtastaṃ girastaṭīma

72.114

krānte bahuśilāyantrerdvārirmudrāsya mantrataḥ | tatrāviśad bile so'tha, durgapātālanāmani

72.115

anvagāmahamapyenaṃ, lobhapāśairniyantritaḥ | bhrāntastamasi kaṣṭena, rasakūpaṃ vyalokayam

72.116

tasminnalābuhasto'haṃ, kṣiptaḥ kūpe rasecchayā | yoginā sahasā rajjubaddhamañcikayā kramāt

72.117

taddhetuḥpuruṣaprānte, mekhalopari susthitaḥ | dṛṣṭvā rasaṃ namo'rhadbhya, iti yāvadahaṃ bruve

72.118

tāvat kenāpi tatrāhaṃ, vyaktamukto mahātmanā | sadhārmika ! mahābhāga !, rasaṃ māṃsma svayaṃ grahīḥ

72.119

raso'rdhamahamapyatra, vaṇik kṣiptastridaṇḍinā | kāṅkṣan dhanamadhonāmaṃ, bhakṣito'smi rasena caṃ

72.120

tanmāṃ viśa rasaṃ dāsye, tubhyaṃ me tumbamarpaya | tadarpitaṃ mayā so'pi, bhṛtvā marma samarpayat

72.121

tadrajjucalanāt buddhvā, tridaṇḍī mañcikāṃ tadā | tatumbaṃ yācate dvārāsannaṃ māṃ na tu karṣati

72.122

ayaṃ drohīti matvā tat, kṣiptaḥ kūpe mayā rasaḥ
muktastenāpyahaṃ kopānmekhalāyāṃ tato'patam

72.123

taduktaṃ vaṇijā sām̐dhu, rasāntaḥ patito na yat | mā ca śocīryadāryāṃti, godhā rasapipāsayā

72.124

kūpe'smin rasamāpīya, vrajantyāḥ pucchamādarāt | sarvathaivāvalambethāḥ, samyag dharmamivāturaḥ

72.125

yugmam
namaskāraṃ ca me dehi, paralokādhvaśambalam | kṛte mayā'tha tatrokte, paralokaṃ jagāma saḥ

72.126

tadrasaprasanaprāptagodhāpucchamahādaham | niḥsūno mūrcchitaḥ prāptasañjño'raṇye tato'bhamam

72.127

aṭavīmahiṣeṇā''sannādā''rūḍho mahāśilām | tatrājagarasaṃruddhastato'haṃ drutamatrasam

72.128

tan prayāto'ṭavīprāntagrāme rogeṇa pīḍitaḥ | ahaṃ mātulamamitreṇa, rudradattena pālitaḥ

72.129

gṛhītvollakarka svarṇabhūmau tena sahā'calam | iṣuvegavartī tīrtvā, girikūṭaṃ vilaṅghya ca

72.130

kramād vetravanaṃ gatvā, deśaṃ ṭaṅkaṇamāgatau | tataḥ krītacchāgārūḍhāvuttīrṇo vajramedinīm

72.131

yugmam
rudradatto'vadat panthā, naivātaḥ pādacāriṇām | bhastre kurvañchago hatvā, vahirantarviparyayāt

72.132

tadantarasthitāvāṃvāṃ, bhāruṇḍairāmiṣagramāt | utpādyāmbhānidhau svarṇamahīṃ neṣyāvahe javāt

72.133

śrutvetyathāvadaṃ durgapathasagrgandhavāndhavo | chāgāvimau tataḥ kāryāḥ, pāpe mātula ! mā'tulam

72.134

naitau tvadīyāvityuktvā, svaṃ sa chāgaṃ kṣudhā'vadhīt | madajo manmukhaṃ dīnamukhastena vyalokayat

72.135

tanmayoktaṃ tava trāṇe, nāhamīśastathāpi te | dharmo'stu mandirā jainaḥ, paralokaviśuddhaye

72.136

mayā diṣṭaṃ tato dharmaṃ, manamā pratipadya maḥ | matpradattaṃ namaskāraṃ, mudā śṛṇvan hato'munā

72.137

tadgatrāntargatāyāvāṃ, bhāruṇḍābhyāṃ churojupau | hatau tato'nyamāruṣṭamudre'haṃ sarasi cyutaḥ

72.138

śastrīdorṇājinastīrṇasarāsnatrāṭavīmaṭan | ārūḍhaḥ śailamanamaṃ, kāyotsargasthitaṃ munim

72.139

dharmalābhaṃ tato dattvā, munirevamuvāca mām | cārudatta ! kathaṃ prāptaḥ, pathi svaṃ khecarocite !

72.140

mahātman ! khecaraḥ so'haṃ, yaḥ purā mocitastvayā
tvāmāpṛcchaya gato'nveṣṭuṃ, tadā dārāpahāriṇam

72.200

adṛśye'tha marāle'smin, vilalāpa kumārikā
āstāṃ taddarśanaṃ tāvat, tatkathākathako'pyagāt

72.201

hā ! dhātardarśito'sau me, kutaḥ sitavihaṅgamaḥ ? | darśito vā tato'kasmāt, kasmādapahṛtastvayā ?

72.202

vilapantyāmidaṃ tasyāṃ, citraścitrapaṭo'grataḥ | papāta ca nabhodeśāduccacāra ca bhāratī

72.203

ahaṃ sa haṃsastaccitrapaṭaṃ tvatpurato'mucam | asyānusārataḥ so'yamupalakṣyaḥ svayaṃvare

72.204

anurāgaṃ tavevāhaṃ, tasyāpyādhātumāturaḥ | yāsyāmi na yataḥ kāpi, sandhiḥ santapta-śītayoḥ

72.205

ityuktvā tatra tūrṇīke, sā te citragataṃ vapuḥ | dadhyau yatnanibaddhasya, jīvitasyeva yāmikam

72.206

tat tvayā deva ! yātavyaṃ, tatra tasyāḥ svayaṃvare | vijitānaṅgasaṅgo'stu, bhavattoranurūpayoḥ

72.207

etaccaitaścamatkāri, niśamya vacanaṃ tadā | jagāda vasudevo'pi, mitra ! haṃso bhṛśaṃ na saḥ

72.208

samayugmābhipajñāya, smarastaṃ prāhiṇod vidhum | athavā mama tasyāśca, mūrttaṃ puṇyamiva vyadhāt

72.209

candropīḍa ! tvayā ceyaṃ, jñātā mitra ! kathaṃ kathā ? | haṃsībhūya svayaṃ vā tvaṃ, matkṛte kṛtavānidam ?

72.210

ityukte smayamāno'yaṃ, kumāreṇopalakṣitaḥ | āliṅgitaśca bāhubhyāṃ, tādātmyamiva tanvatā

72.211

samaṃ tenātha niścitya, svayaṃvaragatiṃ kṛtī | taṃ ca prahitya palyaṅke, niviṣṭo nītavān niśām

72.212

sukośalāmathā''pṛcchadya, māturutkaṇṭhito yayau | peḍhālanagaropānte, lakṣmīramaṇakānane

72.213

vāksudhāsyandacandreṇa, hariścandreṇa satkṛtaḥ | sainyamāvāsayat tatra, vasudevo vanāvanī

72.214

purā puro namivibhorlakṣmī reme'tra rāsakaiḥ | lakṣmīramaṇamityetad, vanaṃ matveti so'dhikam

72.215

pramodapeśalastatra, vane namijinālaye | pūjayitvā jinādhīśān, vavande pulakāṅkitaḥ

72.216

yugmam
atho jitaḥ purasyāsya, dhanāḍhyairiva sandhaye | avatārad vimānena, dhanado'smin vane divaḥ

72.217

pūjayitvā ca natvā ca, sa bhaktyā'smin vane jinān
hastāgrasaṃjñayā''hvāsīd, vismito vṛṣṇinandanam

72.218

asau maharddhiko devastīrthakṛdbhaktibhāk punaḥ | mānanīya iti dhyāyan, vasudevo mudā yayau

72.219

tamāyāntamathālokya, puro lāvaṇyasāgaram | rūpe purandarasyāpi, dhanado nirmado'bhavat

72.220

athādiśeti jalpantaṃ, purastaṃ dhanado'bhyadhāt | dūtyaṃ kanakavatyāṃ me'nyatkṛtyaṃ kṛtin ! kuru

72.221

varaṇīyastvayā śrīdo'vatīrṇastvatkṛte divaḥ | svayaṃ dehena gaccha dyāṃ, mānuṣye'pi surībhava

72.222

sā vācyeti drutaṃ gaccha, kanyāntaḥpuramātmanā | yāmikairmantrabhāveṇa, tvamadṛśyo gamiṣyasi

72.223

śikṣāṃ dhanapateritthaṃ; prāpya dhīro viśuddhadhīḥ | spṛhaṇīyāṃ suraiḥ kanyāṃ, dhanyāṃ dhyāyanmudā'calat

72.224

sāmānyajanamānena, veṣamākalayantrayam | yayau kanyāgṛhotsaṅgaṃ, rakṣākṛdbhiralakṣitaḥ

72.225

tamakasmāt puro vīkṣya, rājaputrī savismayā | abhyutthānaṃ vyadhādantarmuditā parikampinī

72.226

dadhyau kinu mamānūtaiḥ, puṇyaireva virañcinā | citraṃ paṭagataṃ jīva nyāsenodbhūtameva tat ?

72.227

athaināmāha vīro'sau, sudhāsodarayā girā | anaṅgamapi kandarpaṃ, kurvan sāṅgamivānataḥ

72.170

tataḥ sagauravaṃ gauravavacasā tamuvāca saḥ | kumāra ! pramadāmodasadyovidyotimānasaḥ

72.171

kena prayojanena tvaṃ, kutaḥ sthānādihāgataḥ 1 | etāvatyāṃ tamasvinyāṃ, tathyamitthaṃ nivedaya

72.172

athāvadadayaṃ vidyādharaḥ pramadadurdharaḥ | śṛṇu deva ! kathāmekāṃ, kautūhalaniketanam

72.173

peḍhālapuramastyasti, puraṃ bhūkhaṇḍabhūṣaṇam | smarasya khuralīvābhūd, yallolākṣīkaṭākṣitaiḥ

72.174

hariścandro'muhaddantihariścandrojvalāśayaḥ | tatrāsti bhūmibhuḥ kīrtikusumārāmamālikaḥ

72.175

lakṣmīvatīti tasyāsti, rūpalakṣmīvatī priyā | nīre yadāsyadāsyāya, tat tapastapyate'mbujaiḥ

72.176

satī sutāmasūtausau, sarasīva sarojinīm | janalocanalolālilihyamānamukhāmbujām

72.177

tasyā janmadine svarṇavarṣamutkarṣakṛd vabhau | merorupāgataṃ sevākṛte jitamiva tviṣā

72.178

pitṛbhyāṃ kautuka-prītipūritābhyāṃ sunirbharam | satyaṃ kanakavatyeṣā, nāmato'pi tataḥ kṛtā

72.179

tat prapede krameṇāsau, kalābhyāsaśamaṃ vayaḥ | ratiprāṇapriyo'pyāsīd, yasmin vāsāya saspṛhaḥ

72.180

candramūrtiriva svacchā, raveriva guroriyam | prāpya kañcit kaloddeśaṃ, prapede sakalāḥ kalāḥ

72.181

tadbhūṣastanayārūpānurūpamanirūpayan | pravaraṃ sa varaṃ kañcit, samāreme svayaṃvaram

72.182

svayaṃvaradine māsamātrāsanne ca sā svayam | gavākṣe'kṣṇīva gehasya, tasthau tāreva kanyakā

72.183

atrāntare purastasyā, gatiśikṣāmatiḥ kila | hāreṇa hasyamāno'pi, haṃsaḥ ko'pi divo'patat

72.184

kalyāṇakiṅkiṇīkāntabhūṣaṇānujñātakṛtiḥ | sa tayā''ropitaḥ pāṇau, marālaḥ kamalatviṣi

72.185

athāsau śaśvadambhojamarandasvādahṛdyayā | camatkṛtikṛtā martyabhāṣayā tāmabhāṣata

72.186

yadi te kutukaṃ kiñciccitte tanvi ! tadadbhutā | saṃvadantī sudhāsyandaiḥ, kiṃvadantī niśamyatām

72.187

athāvadadiyaṃ tāvat, tvaṃ vaktetyadbhutaṃ mahat | sā kathā'pyadbhutā haṃsa !, bhavipyatyāśu tad vada

72.188

haṃso'pyāha mude vārtā, sudhākṛtasudhārasā | praviśantī śrutau devi !, śrūyatāṃ sāvadhānayā

72.189

ekadā'smi gato devi !, kośalāyāṃ puri bhraman | dūrādadarśi tat tejo, mayā jitaravicchavi

72.190

kimetaditi sambhrānto, yāvad draṣṭumadho'patam | tāvadagre naraḥ kāntipūritāmbaragahvaraḥ

72.191

sutā ca khecarasyaikṣi, kośalasya sukośalā | atirūpayutā'pyeṣā, dīnaśrīstasya sannidhau

72.192

yugmam
tanmayā'cinti satyasminnanaṅgo na manobhavaḥ | anaṅgā tu ratirhedyā, yadasya na samīpagā

72.193

dhanyeyaṃ medinī yasyāṃ, vīro'yaṃ mukuṭāyate | asāvapūrṇapuṇyastu, līratnaṃ yatra nāhitam

72.194

anurūpapriyāhīnamenamālokayan muhuḥ | śocan nirmāṇametasya, gaganāṅgaṇamabhyagām

72.195

dhyāyattastadidānīṃ me, hṛdi tajjanma niṣphalam | sadyaḥ saphalatāṃ nītaṃ, devi ! tvaddarśanāmṛtaiḥ

72.196

jāne yadi samīpe'sya, paśyāmi bhavatīmaham | mandārapādapasyānte, kalpavallīmibodgatām

72.197

ityākarṇya marālaṃ sā, jagāda madanāturā | daśanadyutidugdhena, snapayantī muhurmuhuḥ

72.198

amārgeṇaiva karṇena, manaḥsadmani me'viśat | dṛśā ghaṇṭāpathenaiva, kadā'sau sañcariṣyate ?

72.199

vārtāyāmasamāptāyāmityuḍḍīya sitacchadaḥ | sahasaivonmukhastasyā, dṛśā saha khamudyayau

72.266

yasye tamasi śaiaurṇāśmaveśmārlīraśmibhassite | janā dinādi jānanti, vāpīpadmotsnireciḥ

72.257

yasyo vasaṃsu lokeṣu, ratnasambhārahāriṣu | ratnaukaraḥ parīkṣepamakārṣīt parikhāmiṣāt

First 200 of 730 passages. Read on

Linked texts (3)