Pramāṇa · Search · About · API

Pamcasaga 24

Paṃcāsaga 24

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

24.1

" tahā paḍimāo-daṃsaṇavayasāmāiyāio
ekkārasa, āisaddāu aṇiccāivārasabhāvaṇāo gheppaṃti, tattha paḍimāo imāodaṃsaṇavayasāmāiyaposahapaḍimā abaṃbhasaccitte | āraṃbhapesauddidvavajae samaṇabhūe ya

24.1-2

eie imo attho-daṃsaṇatti-' khūyagaṃ suttaṃ 'tikkāuṃ daṃsaṇapaḍimā, evamannatthavi, tattha daṃsaṇaṃ-saṃmaddaṃsaṇa tassa paḍimāpainnā daṃsaṇapaḍimā, emā puṇa saṃkākaṃkhāisaṃmattaiyāravirahiyā rāyābhiyogaimavāgāraviravijiyā, accaṃtaṃ pasasasaṃvegāḍaligāṇugayā jahaṭṭhiyadaṃsaṇāyāraparipālaṇabbhuvagamarūvā nāyavvā, bhaṇiyaṃ ca-" saṃkādadosavirahiya sammaddaṃsaṇajuo
u jo jaṃtu | sesaguṇavippamukko esā khalu hoi paḍhamā u

24.1-3

" sesaguṇā-aṇuvayaguṇavayāiyā tehi vippamukko tti,
bhaṇiyaṃ ca dasāsuyakkhaṃdhe-" tassa ṇaṃ bahuī sīlavayaguṇaveramaṇapaccakkhāṇaposahopavāsāiṃ no sammaṃ paḍuvviyāī bhavaṃti" tattha
sīlaṃ-sāmāiyaṃ desāvagāsiyaṃ posahovavāso atihisaṃvibhāgo ya, vayāṇi-paṃcāṇuvayāṇi, guṇā iti tinni guṇavayāṇi,
veramaṇāṇi-rāgāiviraīvisesā, paccakkhāṇāṇi namokkārasahiāīṇi, posaho cauvviho āhārāi 4 | iha ca paḍimāpaḍi
vaṃtāṇaṃ abheyāu katthai paḍimāgahaṇaṃ katthaya paḍimārbaṃtagahaṇaṃ nāyavvaṃ | kālamāṇaṃ ca eīe uvāsagadasābhippāeṇa ego
māso 1 | vayatti vayapaḍimā, eīe sarūvamidaṃ-" daṃsaṇapaḍimājutto pālaṃto'ṇuvae niraiyāre | aṇukaṃpāguṇajuo jīvo
iha hoi vayapaḍimā

24.1-4

" kiṃca-" baṃdhāi asakiriyā saṃtesu imesu paṃcevai na pāyaṃ | aṇukaṃpadhammamavaṇāḍyā u paivai
viseseṇaṃ

24.1-5

" pāyogahaṇāu pamāpāiṇā hojjāvi, viseseṇaṃti daṃsaṇapaḍimāvekkhāe vayamettāvekkhāe vā ajhusaeṇa,
evamiha māsadugamāṇeṇaṃ bīyā paḍimatti 2 | sāmāiyaṃti sāmāiyapaḍimā, eyāe sarūvaṃmidaṃ " varadaṃsaṇavaujutto sāmaiyaṃ
kuṇai jo u saṃjhāsu | ukkoseṇa timāsā esā sāmāiyapaḍimā

24.1-6

" 3 | posahaṃti posahapaḍimā tassarūvaṃmimaṃ" puvvoiyapaḍimajutto pālai jo posahaṃ tu saṃpunnaṃ | aṭṭhamicauddasāsu cauro māse cautthesā

24.1-7

" āisaddāo punnimāmāvasāu gheppaṃti 4 | paḍimaṃti paḍimāpaḍimā-kāussaggapaḍimā ityarthaḥ tassarūvaṃmimaṃ-" sammattapuvvayaguṇavayasikkhāvayavaṃ thiro ya pāṇī ya | aṭṭhamicauddasīsuṃ paḍimaṃ ṭhāegarāīyaṃ

24.1-8

" sammaṃti-samattaṃ gherotti avicalasatto, anno hi
tattirāgo hoi, jao sā rāie cauppahāisu kīrati, tattha uvasaggā bhavaṃtīti, aṭṭhamīcauddasīgahaṇaṃ uvalakkhaṇaṃ, teṇa
posahadivasesutti daṭṭavvaṃ, tathā ca dasāsuttaṃ-" se ṇaṃ cāuddasamuddiṭṭhapunnimāsiṇīsu paḍipunnaṃ posahaṃ pālitā se ṇaṃ egarāiyaṃ uvāsagapaḍimaṃ mammaṃ aṇupālittā bhavati " sesadiṇesu puṇa-" asiṇāṇaviyaḍabhoī mauliyaḍo diyaha baṃbhayārī ya | rāī
parimāṇakaḍo paḍimāvajesu diyahesu

24.1-9

" viyaḍe-payaḍe mottuṃ sīlaṃ jassa so viyaḍabhoī cauvvihāhārarāibhoyaṇavajjagotti
vuttaṃ hotti, mauliyaḍotti mukkalakaccho, sāḍagassa dovi aṃcalā heṭṭhā karetiṃti vuttaṃ hoti | jāva paḍimā paṃcamāsiyā na
samappati tāva divasao baṃbhayārī ratti parimāṇaṃ kareti, egaṃ do tinni vā vāre apposahio, posahio rattiṃpi baṃbhayārī,
kāussagge ṭhio puṇarevaṃ ciṃteti-" jhāyai paḍimāe ṭhio tilogapujje jiṇe jiyakasāe | niyadosapakkhīyaṃ annaṃ vā paṃca jā
māsā

24.1-10

" niyadosapakkhīyaṃti appaṇijjarāgāisūsaṇapaḍivakkhaṃ kāmaniṃdādikaṃ, annaṃti jiṇāvakkhāe avaraṃti 5
abaṃbhaṃti abaṃbhacajjaṇapaḍimā tassarūvaṃmimaṃ-" puvvoiyaguṇajutto visesao vijayamohaṇijjo ya | vajjai abaṃbhamegaṃtao u
"uddiṭṭhakaḍaṃ mattaṃpi vajjai, kimu ya sesamāraṃbhaṃ| so hoi u churamuṃḍo chiddaliṃ vā dhārae ko vi || 1||" uddiṭṭhakaḍaṃti tannimittasaṃpādiyaṃ, chidhalī--siddhā, jahā parikhvāyamāṇaṃ, tathā--" jaṃ niddiyamatthajāyaṃ puṭṭho niyaehi navariṃ so tattha| jai jāṇai to
sāhai aha navi to vei na vi jāṇe

24.1-11

" eīe bhāvattho-teṇa kiṃci davvajāyaṃ nikkhivāvayaṃ, taṃ ca se puṭṭhāe na jāṇaṃti,
saṃsāio vā se atthi, tāhe pucchiti kahiṃ kayaṃ taṃ davviyaṃ ?, jai na kaheti to vitticcheuaṃtarāiyadadosā, aciyaṃtaṃ saṃkāī
vā tesiṃ hojjā-nūnaṃ esa giṇihaukāmo khavvayaṃ vā ṇeṇa, tamhā jai jāṇai to kaheti, aha ṇa jāṇai to bhaṇati-ahaṃpi ṇa
yāṇāmi, 'eyāu do māsāu mottuṃ annaṃ na kiṃpi tassa gharakiccaṃ kāuṃ kappatitti| tahā--"jaipajjujjāvāsanaparo suhumapayatthesu
nivattachiccho| puvvoiyaguṇajutto dasa māsā kālamāse (ṇe) ṇaṃ

24.1-12

" 10| samaṇabhūe yatti samaṇabhūyapaḍimā, casaddaṃ
samuccaye tassarūvamidaṃ--"khuramuṃḍo līeṇa va rayaharaṇaṃ uggahaṃ ca ghettūṇa| samaṇabbhūo viharai, dhammaṃ kāeṇa phāsaṃto || 1||"
rayaharaṇaṃ-pasiṃddhaṃ, uggahaṃ yatti paḍiggāhagaṃ, uvalakkhaṇaṃ ca eyaṃ sesasavvasamaṇovagaraṇassa, tao tamādāya samaṇabhūo-sāhūsariso sayalasāhusāmāyārīsevaṇao viharai-gihāo nikkhamittā gāmāīsu hiṃḍai ta(ja) hā sāhū, dhammaṃti carittadhammaṃ
samiiguttimāiyaṃ kāeṇa-sarīreṇa, na maṇorahametteṇa phāsaṃto-pāleto, tathā savvaṃ teṇa pariccattaṃ māyāiyasayaṇagaṇavaggapejjabaṃdhaṇaṃ
mottūṇaṃ, evaṃ ca se kappati niyasayaṇasaṃnivesaṃ āgaṃtuṃ, tatthagayassa nāyao jaivi siṇehāo appesamaṇīyaṃvi bhaktāi kareṃti, āyareṇa ya nimaṃtaṃti, aṇuvattaṇīyā ya te pāeṇa bhavaṃti, tahāvi taṃ na geṇhati, bhaṇiyaṃ ca--" mamakāreḍavvocchinne vaccai saṃnāyapaṭṭi
duṃḍuṃje| tatthavi jaheva sāhū geṇhai phāsuṃ tu āhāraṃ ||1||" phāsuṃti-aceyaṇaṃ, uvalakkhaṇattao esaṇīyaṃ ca| tathā-"puvāutaṃ
dharmakadharmakakappai, pacchāuttaṃ tu na khalu eyassa | oyaṇabhilaṃgarukkhāi savamāhārajāyaṃ tu

24.1-13

” puvvaṃ-tadāgamaṇakālāo paḍhamaṃ āuttaṃraṃdhaṇathālimāimu pakkhittaṃ puvvāuttaṃ, āyānimittameva raṃdheumāḍhattaṃti bhaṇiyaṃ hoti | oyaṇaṃ-kūro bhilaṃgū-khavo makharābhihāṇavidalunnapāgaviseso, tahā-so bhikkhaṃ hiṃḍaṃto na dhammalabheti, tassa ṇaṃ gāhāvaikulaṃ piṃḍavāyapaḍiyāe aṇupaviṭṭhassa kappai
evaṃ vuttae-samaṇovāsagassa paḍimāpaḍivannassa bhikkhaṃ dalayaha, taṃ ceyārūveṇaṃ vihāreṇaṃ viharamāṇaṃ koi pāsettā vaejjā, ke
āuso ! tumaṃti vṛttavvaṃ siyā, sa āha-samaṇovāsae paḍimāpaḍivannae ahamaṃsīti vattavvaṃ siyā | “ evaṃ ukkoseṇaṃ ekkārasa
māsa jāva vihareti | egāhādiyareṇaṃ, evaṃ savattha pāenaṃ ||1||” evaṃti khuramuṃḍae chattasirae vā gahiyārabhaṃḍaganevatthe
“je ime samaṇāṇaṃ niggaṃthāṇaṃ dhamme taṃ sammaṃ kāeṇa phāsemāṇe” iccāi samayamaṃṇiyapagāreṇa ukkoseṇaṃ ekkārasa māse māsakappāiṇā vihāreṇaṃ vihareti, iyareṇaṃti-jahanneṇaṃ egāhāditi egāhorattaṃāi, tathā cāha-“seṇaṃ eyārūveṇaṃ vihāreṇaṃ viharamāṇe
jahanneṇaṃ egāhaṃ vā duyāhaṃ vā tiyāhaṃ vā jāva ukkoseṇaṃ ekkārasa māsa” tti, puvvapaḍimāsuvi egāhāiyaṃ jahannaṃ kālamāṇaṃ daṭṭavvaṃ,
ata evāha-evaṃ savattha pāeṇaṃti, prāyograhaṇāt aṃtomuhuttaiṃsabhavo daṃsio, eyaṃ puṇa egāhāiyaṃ savvapaḍimāṇaṃ jahannaṃ kālamāṇaṃ
paḍimāpaḍivannassa maraṇe saṃjamagahaṇe vā ṇāyavvaṃti | ettha ya uvarimāsu sattasu paḍimāsu āvassagasuttīe mayaṃtaramavi
atthi, tahāhi-“ rāibhattaparinnāeṃti paṃcamī 5, sacittāhāraparinnāeṃti chaṭṭhī 6, diyā baṃbhayārī rāo parimāṇakaṃḍetti
sattamī 7, diyāvi rāovi baṃbhayārī asiṇāṇae vosaṭṭhakesamaṃsuromanahetti aṭṭhamī 8, sāraṃbhaparinnāeṃti navamī 9, pesāraṃbhaparinnāeṃti dasamī 10, uddiṭṭhabhattavivajjae samaṇabhūe, tassa ṇaṃ evaṃ bhavai savāo pāṇāivāyāo veramaṇaṃ jāva savāo
rāhamoyaṇāo veramaṇaṃ, khuramuṃḍae vā luṃcakesae vā acelae vā egasāḍie vā iccāi 'ekkārasamī 11 " | " bhāveūṇattāṇaṃ
uvei pavvajameva so pacchā | ahavā gihatthabhāvaṃ uciyattaṃ appaṇo ṇāuṃ

24.1-14

"
kiṃ kāraṇaṃ paḍimāhiṃ appā bhāvijati ?; ucyate- "gahaṇaṃ pavvajāe jao ajoggāṇa ṇiyamao'ṇattho | tā tuliūṇa'ppāṇaṃ dhīrā evaṃ pavajaṃti

24.1-15

" jai vi tulaṇaṃ viṇāvi kesiṃci sattavisesāṇaṃ sammaṃ pavvajā saṃbhavati tahāvi sāmanneṇaṃ esa
kamo ṇāyasaṃgautti, tathā cāha- " jutto puṇa esa kamo oheṇaṃ saṃpayaṃ viseseṇaṃ |' jamhā asubho kālo duccaro saṃjamo
ettha

24.1-16

" tao ya evaṃ vaṭṭamāṇassa eso'vi sāvagavannao sammaṃ ghaḍai, jahā"ahigayajīvājīve uvaladdhapunnapāve āsavasaṃvaranijjarakiriyāhigaraṇabaṃdhamokkhakusale asahije devāsuranāgasuvannajakkharakkhasakiṃpurisagarulagaṃdhavamahoragāiehiṃ devagaṇehiṃ niggaṃthāo pāvayaṇāo aṇaikkamaṇije niggaṃthe pāvayaṇe nissaṃkie nikkaṃkhie nivvitigicche laddhaṭṭhe gahiyaṭṭhe pucchiyaṭṭhe viṇicchiyaṭṭhe aṭṭhimiṃjapemmāṇurāgaratte ayamāuso ! niggaṃthe pāvayaṇe aṭṭe ayaṃ
paramaṭṭhe sese aṇaṭṭhe, cāuddasamuddiṭṭhapuṇṇimāsiṇīsu paḍipuṇṇaṃ posahaṃ saṃmaṃ aṇupālemāṇe ūsiyaphalihe avaṃguyaduvāre viyatteṃtaura (para) gharappavese samaṇe niggaṃthe phāsuesaṇijeṇaṃ asaṇapāṇakhāimasāimeṇaṃ vatthapaḍiggahakaṃbalapāyapuṃchaṇeṇaṃ osahabhesajeṇaṃ
pāḍihāriyapīḍhaphalagasejāsaṃthāraeṇa ya paḍilābhemāṇe bahūhiṃ sīlavvayaguṇaveramaṇapaccakkhāṇaposahovavāsehi ya appāṇaṃ bhāvemāṇe
viharai ", esa sāvagavannao sugama eva, navaraṃ āsavā-pāṇāivāyāiyā, saṃvarā-pāṇāivāyaviramaṇāiyā, nijjarā-kammuṇo
desakkhavaṇaṃ, kiriyā--kāiyāiyā, adhikaraṇāni-khaggainnivattanasaṃjoyaṇāṇi, baṃdho-aṭṭhiṇava kammagahaṇaṃ, mokkho-kammuṇo
tiesu evameva paveso jeṇa, ṇa tahāvihapayoyaṇaṃ viṇā paragharaṃ pavisaitti bhaṇiyaṃ hoi, pāyapuṃchaṇaṃti rayoharaṇaṃ, osahabhesajjeṇaṃti osahaṃ-egadavvasarūvaṃ, bhesajjaṃ-aṇegadavvasamudāyarūvaṃ, pāḍihāriyaṃ nāma jaṃ kajjasammattīe paccappiṇijjai, pīḍha-āsaṇaṃ,
phalagaṃ-avaṭṭaṃbhaṇakaṭṭhaṃ, sejjā-vasahī, ahavā jattha pasāriyapāehiṃ suvvai sā sejjā, saṃthāro lahutaraṃ sayaṇameva, sīlavvayāṇiaṇuvvayāṇi guṇā-guṇavvayāṇi viramaṇāṇi-rāgāiṃviraipagārā paccakkhāṇāṇi--namokkārasahiyāīṇi posahovavāso-aṭṭhamimāipavesu āhārāipariccāyotti | “ evaṃ ca vihariūṇa dikkhābhāvaṃmi varaṇamohāo | pattaṃmi caramakāle karejja kālaṃ jahā
vihiṇā

24.2

sāvagadhammahigārevi ettha jaigoyaraṃpi taṃ bhaṇimo | tavmaṇaṇā iyaro vi hu visesao sāhiyo hoi

24.1-17

maraṇaṃ ca hoi saparakkamāṇa aparakkamāṇa ya taddeva | ekkekkaṃpi ya duvihaṃ nivāghāe ya vāghāe ||3||” tattha vāghāo jahā-acchabhalleṇa kannā oḍḍā ya khaiyā, rogeṇa vā vāghāo havai, so vāghāo duviho-kālasaho hoi iyaro ya | kālasaho nāma jattha
cireṇa marai, jahā-puṇṇogaseṇa ukko taṃ ukkakālamatikkamma vīsairattāisu marai, iyaro nāma taddivasameva mariukāmo bhattaṃ
paccakkhāi, nivāghāe puṇa esa vihī pāeṇa bhattapaccakkhāṇassa gaṇanisiraṇaṃ kāyavvaṃ, tato paragaṇe gaṃtuṃ bhattapaccakkhāṇaṃ kāyavvaṃ, kiṃ
kāraṇaṃ tavokkilantā saṃlihiyasarīrā paragaṇaṃ gacchaṃti ?, bhannai-āyariyassa sīsāṇaṃ āyariyāṇurāgeṇa geyaṇaṃ kaṃdaṇāīṇi
daṭṭuṃ souṃ ca kāruṇamuppajjejjā, evaṃ ca jhāṇavāghāo hojjā, tahā-“sagaṇe āṇāhāṇī appattiyaṃ hoi evamāīyaṃ | paragaṇe gurukulavāso appattiyavajjio hoi

24.1-18

” āṇāhāṇitti ṭhaviyagaṇaharasmāṇaṃ keī akaraṃmāṇe daṭṭūṇa appattiyaṃ uppajjaṃti
iyāṇiṃ saṃlehaṇā“saṃlehaṇā u tivihā ukkosā majjhimā jahannā ya | bārasa vāsukkosā sesapamāṇaṃ uvari vocchaṃ

24.8

” tatthukkosiyā
cattāri varisāṇi vicittaṃ tavaṃ kāuṃ pāraṇae savigaiṃ vā nivigaiṃ vā bhuṃjai, vicittaṃ nāma kayāi cautthaṃ kayāi chaṭuṃ kayāi
aṭṭhamaṃ, evaṃ dasamaduvālasāīṇivi, annāṇi cattāri varisāṇi vicittaṃ ceva tavaṃ kāuṃ pāraṇae nivīyaṃ niddhapaṇīyavajjiaṃ
bhuṃjai 8, annāṇi donni varisāṇi cautthatavaṃ kāuṃ āyāmeṇa pārei 10, egārasamassa varisassa āillā chammāsā chaṭuṃ tavaṃ
kāuṃ āyāmeṇaṃ parimiyaṃ bhuṃjai, anne ya chammāsā aṭṭhamadasamāivigiṭṭhatavaṃ kāuṃ mā khippameva marihiṃttikāuṃ pāraṇae
jahicchāe āyaṃbilaṃ bhuṃjai 11, annaṃ egaṃ varisaṃ koḍīsahiyaṃ kāuṃ paḍhamae pāraṇae āyaṃbilaṃ bhuṃjai, bīe pāraṇae nivīyaṃ
bhuṃjai, taie āyaṃbilaṃ, cautthe nivīyaṃ, evaṃ egaṃtariyaṃ pāraṇaesu bhuṃjai, koḍisahiyaṃ nāma paḍhamadivase abhattaṭṭhaṃ bīyadivase
puṇo abhattaṭṭhaṃ kāuṃ pārei, evaṃ ca cautthaṃ koḍīsahiyaṃ, evaṃ chaṭṭhamāikoḍīsahiyāṇivi, ahavā-egaṃ cautthaṃ kāuṃ pārei, taiyadivase puṇo abhattaṭṭhaṃ kāuṃ cautthadiṇe pārei evaṃ ca cautthaṃ koḍīsahiyaṃ, evaṃ chaṭṭhamāi koḍīsahiyaṃpi bhāṇiyavvaṃ, pāraṇaevi
jahāsattīe ekkekkaṃ kavabaṃ hāvei jā ekkeṇa pārei, taovi ekkekkasitthaṃ avaṇei, jāva ekkasitthaṃ āhārei 12, bārasamavarisassa ya aṃtimasu causu māsesu ekkekkaṃmi pāraṇae egaṃtariyaṃ tellugaṃḍūsaṃ ciraṃ dharittā khelamallae chāre chuminnā vayaṇaṃ dhovei,
kiṃ kāraṇaṃ tellugaṃḍūsaṃ dharei ?, mā vāeṇa muhaṃmi saṃmilie maraṇakāle namokkāraṃ na sakkehi kāuṃti | “ ukkosagā u esā
saṃlehaṇāsu jahakkamaṃ māsaddhamāsasaṃkhāe kāyavvo, ata evāha-emeva ya māsapakkhehiṃti-“ etto egaghareṇaṃ saṃleheṇaṃ khavettu appāṇaṃ
parikkhā jahā—“uvaṇīyaṃ jo kucchai taṃtualuddha paḍicchaṃti

24.9

” āyarieṇavi so parikkhiyavvo jahā—“ajjo ! saṃlehio kiṃ
kao u na kautti ? eva uḍḍhayaṃmi | maṃtuṃ aṃguli dāve pecchaha tā kiṃ kao na kao

24.10

na hu te davamaṃtehiṃ, pucche pāmami taṃ
kisa(kisatte te) | kīma te aṃgulī bhaggā ?, bhāvaṃ saṃlihamāuraṃ !

24.11

iṃdiyāṇi kasāe ya, gārave ya kise kuru | na ceyaṃ
te pasaṃsāmo, kisaṃ sāhu sarīragaṃ

24.12

tahā bhattaṃ paccakkhāiukāmeṇa pavvajāiiyāro āloeyavvo, tahāhi—“ āyariyapāyamūlaṃ
gaṃtūṇaṃ sai parakkame tāhe | savveṇa attasohī kāyavvā esa uvaeso

24.13

jaha sukusalovi vejjo annassa kahei appaṇo vāhiṃ
vejjassa u so souṃ to parikammaṃ samārabhai

24.14

jāṇeteṇavi evaṃ pacchittavihiṃmappaṇā niuṇaṃ | tahavi ya pāgaḍatathyaṃ
vigaḍeyavvaṃ bhave niyamā

24.15

chattīsuguṇasamannāgaeṇa teṇavi avassa kāyavvā | parasakkhiyā visohī mukkuvi vavahārakusaleṇaṃ

24.16

tamhā “āyārāīguṇajuttāṇaṃ gurūgaṃ guṇabhāvio | kāūṇaṃ vaṃdaṇāiyaṃ āloejja viyakkhaṇo

24.17

sugurūgaṃ
alābhaṃmi āloejjāḍavavāyao | saṃviggapakkhiyayāṇaṃ tu gīyatthāṇaṃ tu aṃtie

24.18

tayabhāvammi āloe siddhe kāūṇa
māṇase | ārāhaṇā sasallāṇaṃ jao natthiti āgamo

24.19

lajjāe gāraveṇa ya bahusuyamaeṇa vāvi duccariyaṃ | je na kahiṃti
gurūgaṃ nahu te ārāhagā hoṃti

24.20

gāravaṃpakanibuḍḍā aiyāraṃ je parassa na kahaṃti | daṃsaṇanāṇacaritta sasallumaraṇaṃ havei
tesiṃ

24.21

āloyaṇaṃ adāuṃ sai atthaṃmivi vaḍḍappaṇā dāuṃ | jeviya kareṃti sohiṃ te vi sasallā muṇeyavvā

24.22

eyaṃ
sasallumaraṇaṃ mariūṇa mahābhae durataṃmi | suiraṃ bhamaṃti jīvā dīhe saṃsārakaṃtāre

24.23

navi taṃ satthaṃ va visaṃ va duppautto va
kuṇai veyālo | jaṃtaṃ va duppauttaṃ sappo va pamāio kuddho

24.24

jaṃ kuṇai bhāvasallaṃ aṇuddhiyaṃ uttamaṭṭhakālami | dullahabohīyattaṃ aṇaṃtasaṃsāriyattaṃ ca

24.25

āloiyaṃmi ime guṇā bhavaṃti-“lahuyā tahāījaṇaṇaṃ appaparanivatti ajjavaṃ sohī
dukkarakaraṇaṃ viṇao(āṇā) nisallattaṃ ca sohiguṇā

24.26

aiyārabhāroyāraṇeṇa lahuo bhavai, aṇāloie sasallomitti sarīramaṇodāhassa āloie pasamāu palhādo sīibhūo bhavai, sesaṃ sugamaṃ, kahaṃ puṇa āloeyavvaṃ ? jaha-“bālo jaṃpaṃto kajjamakajjaṃ
ca ujjuyaṃ bhaṇai | taṃ taha āloejjā māyāmayavippamukko u

24.27

uppannā 2 māyā aṇumaggao nihaṃtavvā | āloyaṇaniṃdaṇagarihaṇāhiṃ na puṇo ya bī(kā)yaṃti

24.28

nāṇanimittaṃ āseviyaṃ tu vitahaṃ parūviyaṃ vāvi | veyāvacceyavaṇaṃ vā davvaṃ gahiyaṃ
akappaṃ tu

24.29

nāṇanimittaṃ addhāṇamei ome'vi acchaī tadaṭṭhā | nāṇaṃti āgamissaṃ kuṇai parikkamaṇaṃ dehe

24.30

paḍisevai vigaio mejja davvaṃ va esai pibai | vāyaṃtassa u kiriyā kayā u jahasatti jayaṇāe

24.31

evameva daṃsaṇami
vi saddahaṇā navari tattha nāṇattaṃ | esaṇaitthīdoso vayaṃti caraṇāsiyā sevā

24.32

evamādi, “je tāva saṃbharejjā aiyārā
te taheva āloe | je puṇa na saṃbharejjā oheṇaṃ te samāloe

24.33

je me jāṇaṃti jiṇā avarāhā tesu tesu ṭhāṇesu | te'haṃ
āloemi uvaṭṭio savvabhāveṇaṃ

24.34

evaṃpi hu viyaḍaṃto visuddhabhāvapariṇāmasaṃjutto | ārāhao u bhaṇito gāravamāyāhi
parimukko

24.35

” kerisae puṇa ṭhāṇe paccakkhāyavvaṃ ?, jattha gaṃdhaviyā saṃgīyaṃ kariti sikkhaṃti vā tattha na ṭhāyavvaṃ, temi
samīve vā, jao tattha jhāṇavāghāo bhavai, nidāṇaṃ vā karejjā, tahā hatthisālāe vā tilapīlaṇasālāe vā kuṃbhakārasālāe vā rayagasālāe vā na ṭhāyavvaṃ, jao eyāsu kammaṃ karaṃtā akaraṃtā ya gāyaṃti kaṃdappaṃ ca karaṃti, rāyasaṃdamaṇapahe vā na ṭhāyavvaṃti, niyāṇakaraṇadosāutti, evaṃ cāragacaṭṭamālarukkhālayāīṇivi jhāṇavāghāyaheūṇi vibhāsiyavvāṇi, tahā
paṃcaṇhaṃ iṃdiyāṇaṃ jattha iṭṭāṇidvanisayā na saṃbhavaṃti tattha cāusālāīsu duve vasahīo ghettuṃ egattha bhattapaccakkhāyao
ṭhavijjai egattha sesagacchillā, kiṃ kāraṇaṃ ?, mā amaṇāiṇaṃ gaṃdheṇaṃ bhattapaccakkhāyagassa abhilāso hohī, jao- " muttabhogī
purā jovi gīyattho vi ya bhāvio | saṃte sāhāragaṃdhesu so vi khippaṃ tu khubbhai

24.36

nijjavagā gāhā- "pāsatthosannakusīlaṭhāṇaparivajjiāu nijjavagā | piyadhammā bhavabhīruguṇasaṃpannā apariṃtatā

24.38

guṇasaṃpannā nāma je vippariṇayaṃti puṇo
pannavaṃti tahātahā samāhiṃ ca uppāīṃti, kiṃ tassa te kareṃti ? kevaiyā vā bhavaṃti ?, bhannati je taṃ uvacaṃti pariyaṭṭaṃti ya te cattāri,
je abbhaṃtaradāramūle tevi 4, saṃthārakārayā 4, tassa dhammakahaṃtagā 4, vāhuṇo 4, aggao je acchaṃti te 4, bhattaṃ joggaṃ je
āṇaṃti te 4, pāṇayaṃ je āṇaṃti 4, uccāraparidvavagā 4, pāsavaṇaparidvavagā 4, bāhiṃ dhammakahiṇo 4, causuvi disāsu māhassimallā 4, ee bārasa caukayā aḍayālīsaṃ (48) bhavaṃti, "jo jārisao kālo bharaheravaesu hoi vāsesu | te tārisayā taiyā
aḍayālīsaṃ tu nijjavagā ||37||" ee aḍayālīaṃ ekkekkaparihāṇīe parihāyamāṇā jāva donni siddhā taiyao bhattapaccakkhāyato
ceva, eesiṃ doṇhaṃ jaṇāṇaṃ ego bhattapāṇayassa vaccai bīu bhattapaccakkhāṇissa pāse acchai | tahā bhattapaccakkhāyagassa carimakāle āhāro dāyavvo, tahāhi- "tassa ya carimāhāro iṭṭo dāyavvo taṇhacheyaṭṭhā | savvassa carimakāle aīva taṇhā samujjo(pajjai)

24.39

vigaio savvaoyaṇa aṭṭhārasasaṃjaṇā ya pāṇaṃ ca | aṇupuvvīvihārīṇaṃ ca samāhikāmāṇa uvahariuṃ

24.40

ko puṇa guṇo
bhavai ? carimāhāreṇa dinneṇa bhaṃte !, "taṇhā cheyaṃmi kae na tassa tahiṃyaṃ pavattae bhāvo | carimaṃ ca esa bhuṃjai saddhājaṇaṇaṃ duyakkhevi

24.41

tti, bhattapaccakkhāyagassa nijjavagāṇa ya kahaṃ puṇa saddhājaṇaṇaṃ ?, so ciṃtei ahaṃ abbhujjayamaraṇasamuṭṭhito
patto dullahaṃ eyaṃ, nicchinnoḍahaṃ saṃsārāuṃti bhaṇiyaṃ jhāṇovagao bhavai, nijjavagāṇavi evamuvajai-kayā ṇaṃ amhevi evamabbhujayamaraṇasamuddatīraṃ pattā hohāmotti | tahā-kerisī nijjarā tassa bhavai ?, “kammamasaṃkhejjabhavaṃ khavei aṇusamayameva āutto
annayaraṃmi vi joge sajjhāyaṃmī viseseṇaṃ

24.42

” asaṃkhejjabhavaṃti jeṇa asaṃkhejjabhave saṃsāre bhamijjai, ahavā jaṃ asaṃkhejjehiṃ
bhavehiṃ baddhaṃ, annayaraṃmi vi, jogetti paḍilehaṇāivāvāre 1, evaṃ kāussagge viseseṇa 2, veyāvacce viseseṇaṃ 3, visesao uttamaṭṭhaṃmi 4, tahā-saṃthāro uttamaṭṭhaṃ bhūmisilāphalugamāi nāyavvo, bhūmīe pāhāṇasilātale vā dosuvi ajjhusiresu, tattha uḍḍhaṃayao vā uvaviṭṭho vā nisannao vā jahā samāhīe acchai, phalae vā egaṃgie, asai aṇegaṃgievi, asai kaṃbīsuvi
iyāṇi attharaṇaṃ-saṃthārapaṭṭamāī dugacīrāo bahu vāvi saṃthārao sauttarapaṭṭao pattharaṇaṃ evaṃ ussaggeṇaṃ, avāe puṇa jai
aikharaṃ nāhiyāsei tāhe kappā pattharijjaṃti, asai taṇāṇi ajjhusirāṇi, tahāvi aṇahiyāsaṃtassa kaṃbalio pāvārao vā
pattharijñai pāuṇijjai vā sīe, tūlīe vā pattharijjai, pallaṃkamāiṃsuvi pattharijjai, “saṃthārao u mauo samāhiheuṃ tu hoi
kāyavvo | tahaviya avisahamāṇo samāhiheuṃ udāharaṇā

24.43

dhīrapurisapannatte sappurisanisevie aṇasaṇammi | dhannā silāyalagayā niravekkhavā nivajjaṃti

24.44

jai tāva sāvayāulagirikaṃdaravisamakaṭṭhaduggesu | sāhiṃti uttamaṭṭhaṃ dhiidhaṇiyasahāvaṇā dhīrā

24.45

kiṃ puṇa aṇagārasahāyegeṇa annonnasaṃgahabaleṇa | paralogige na sakkā sāheuṃ uttame aṭṭhe

24.46

”
paralogigetti paralogatthiyā | “jiṇavayaṇamappameyaṃ mahuraṃ kannāmayaṃ suṇateṇaṃ | makkā hu sāhu majje saṃsāramahodahiṃ tariuṃ

24.47

savve bhavaddhāe savvaṇṇū bhavakkhambhūmīsu | savvagurusavvamahiyā savve meruṃ[siṃgaṃ]mi abhisittā

24.48

savvahiṃni laddhīhiṃ
savevi parīsahe parāittā | savevi ya titthayarā pāovagayā u siddhigayā

24.49

avasesā aṇagārā tīyapaḍuppannaṇāgayā
save | keī pāovagayā paccakkhāṇigiṇi keī

24.50

savāo ajjāo savevi ya paḍhamasaṃghayaṇavajjā | save ya dumavirayā
paccakkhāṇeṇa u maraṃti

24.51

tahā-savasuhuppabhavāo jīviyasārāu savajaṇiyāu | āhārāo rayaṇaṃ na vijjaī uttamaṃ
loe

24.52

viggahagae ya siddhe ya muttaṃ logaṃmi jattiyā jīvā | save savāvatthaṃ āhāre hoṃti āyattā

24.53

taṃ
tārisayaṃ rayaṇaṃ sāraṃ jaṃ savalogarayaṇāṇaṃ | savaṃ pariccaittā pāovagayā paviharaṃti

24.54

tahā-nipphaṃḍiyāṇi donnivi sīsā
veḍheṇa jassa acchīṇi | na ya saṃjamāo calio meyajjo maṃdaragiriva

24.55

jo kuṃcagāvarāhe pāṇidayā kuṃcagaṃ tu
nāikkhe | jīviyamaṇapehaṃtaṃ meyajjirisiṃ namaṃsāmi

24.56

uṇhaṃmi silāvaṭṭe jaha taṃ arahaṃnaeṇa sukumālaṃ | vigghāriyaṃ
sarīraṃ aṇuciṃtejjā tamucchāhaṃ

Commentaries (1)