Pramāṇa · Search · About · API

Suyagada p166

Sūtrakṛtāṅgaṭīkā p166

Language
Sanskrit

p166

nasvāminaḥ sarvajñāt sakāśāt ‘paraṃ' pradhānaṃ anyadvijñānaṃ nāsti, sarvathaivabhagavānaparajñānimyo'dhikajñāno bhavatīti bhāvaḥ | kiñcānyatamū. (376) puḍhovame dhuṇai vigayagehī, na sannihiṃ kuvvati āsupanne |
tariuṃ samudaṃ va mahābhavodhaṃ, abhayaṃkare vīra anaṃtacakkhū || vṛ. sa hi bhagavān yathā pṛthīvi sakalādhārā vartate tathā sarvasattvānāmabhayapradānataḥ sadupadeśadānādvā sattvādhāra iti, yadivā yathā pṛthvī sarvasahā evaṃ bhagavān parīṣahopasargān samyak sahata iti, tathā 'dhunāti' apanayatyaṣṭaprakāraṃ karmeti śeṣaḥ, tathā 'vigatā' pralīnā sabāhyābhyantareṣu vastuṣu 'gṛddhiḥ' gāddharyamabhilāṣo yasya sa vigatagṛddhiḥ, tathā sannidhānaṃ sannidhi
| sa ca dravyasanidhi dhanadhānyahiraṇyadvipadacatuṣpadarūpaḥ bhāvasannidhistu māyā krodhādayo vā sāmānyena kaṣāyāstamubhayarūpamapi saṃnidhiṃ na karoti bhagavān, tathā 'āśuprajñaḥ' sarvatra sadopayogāt na chadmasthavanmanasā paryālocya padārthaparicchitiṃ vidhatte, sa evambhūtaḥ taritvā samudramivāpāraṃ mahābhavaudhaṃ caturgatikaṃsaṃsārasāgaraṃbahuvyasanākulaṃ sarvottamaṃnirvāṇamāsāditavān
punarapi tameva viśinaṣṭa-'abhayaṃ' prāṇināṃ prāṇarakṣārūpaṃ svataḥ parataśca sadupadeśadānāt karotītyabhayaṃkaraḥ, tathā'ṭaprakārakarmaviśeṣeṇerayati-prerayatītivīraḥ,tathā 'anantam' aparyavasānaṃ nityaṃ jñeyānantatvādvā'nantaṃcakṣuriva cakṣu-kevalajñānaṃ yasya sa tatheti| mū. (377) kohaṃ ca māṇaṃca taheva māyaṃ, lobhaṃ cautthaṃ ajjhatthadosā|
eāṇi vaṃtā arahā mahesī, na kuvvaīṃ pāvana kāravei | vṛ. kiñcānyat-'nidānocchedena hi nidānina ucchedo bhavatīti nyāyāt saṃsārasthiteśca krodhādayaḥ kaṣāyāḥ kāraṇamata etān adhyātmadoṣāṃścaturo'pi krodhādīn kaṣāyān ‘vāntva' parityajya asau bhagavān ‘arhan' tīrthakṛt jātaḥ, tathā maharṣi, evaṃ paramārthato maharṣitvaṃ bhavati yadyadhyātmadoṣā na bhavanti, nānyatheti, tathā na svataḥ ‘pāpaṃ' sāvadhamanuṣṭhānaṃ karoti nāpyanyaiḥ kārayatīti | kiñcānyatmū. (378) kiriyākiriyaṃ veṇaiyāṇuvāyaṃ, annāṇiyāṇaṃ paḍiyaca ṭhāṇaṃ|
se savvavāyaṃ iti veyaittā, uvaṭṭhie saṃjamadīharāyaṃ || vṛ. tathā sa bhagavān kriyāvādināmakriyāvādināṃ vainayikānāmajñānikānāṃ ca 'sthānaṃ' pakṣamabhyupagatamityartha, yadivā-sthīyate'sminniti sthāna-durgatigamanādikaṃ 'pratītya' paricchidya samyagava- budhyetyarthaḥ, eteṣāṃ ca svarūpamuttaratra nyakṣeṇa vyākhyāsyāmaḥ, leśatastvidaṃ-kriyaiva paralokasādhanāyalamityevaṃ vadituṃ śīlaṃ yeṣāṃ te kriyāvādinaḥ, teṣāṃ hi dīkṣāta eva kriyārūpāyā mokṣa ityevamabhyupagamaḥ, akriyāvādinastu jñānavādinaḥ, teṣāṃ hi yathāvasthitavastuparijñānādeva mokṣaḥ, tathā coktam - ||1|| “pañcaviṃśatitattvajño, yatra tatrāśrame rataḥ|
śikhī muṇḍī jaṭī vāpi, siddhayate nātra saṃśayaḥ || tathā vinayādevamokṣa ityevaṃ gośālakamatānusāriṇo vinayena carantīti vainayikā vyavasthitāḥ, tathā'jñānamevaihikāmuṣmikāyālamityevamajñānikā vyavasthitāḥ, ityevaṃrūpa teṣāmabhyu

Linked texts (1)