Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p220

Bhagavatīvṛtti v5.p220

Language
Sanskrit

v5.p220

kāpotī kāpotī taijasīṃ taijasī padmāṃ padmāśuklāṃ prāpya tadrūpatvādinā pariṇamatīti vācyaṃ, atha kiyaddūramayamuddeśako vācyaḥ ? ityāha- 'jāve' tyādi | mū. (213)
pariṇāmavannarasagaṃdhasuddha apasatthasaṃkaliṭhṭhaṇhā | gatipariṇāmapadesogāhavaggaṇāṭhāṇamappabahuṃ ||
vṛ. 'pariṇāme' tyādidvāragāthoktadvāraparisamāptiṃ yāvadityarthaḥ, tatra pariṇāmo darśita eva, tathā 'vanna'tti kṛṣṇādileśyānāṃ varṇo vācyaḥ, sacaivam- 'kaṇhalesā ṇaṃ bhaṃte e kerisiyā vantreṇaṃ pannatte ? ' tyadi, uttaraṃ tu kṛṣṇaleśyā kṛṣṇā jīmūtādivat nīlaleśyā nīlā bhṛṅgādivat kāpotī kāpotavarṇā khadirasārādivat taijasī lohitā śaśakaraktādivat padmā pītā campakādivat śuklā 2 śaṅkhādivaditi |
tathā 'rasa'tti rasastāsāṃ vācyaḥ, tatra kṛṣṇā tiktarasā nimbādivat nīlā kaṭukarasā nāgaravat kāpotī kaṣāyarasā apakvabadaravat tejoleśyā amlamadhurāpakvāmrādiphalavat padmaleśyā kaṭukaṣāyamadhurarasā candraprabhāsurādivat śuklaleśyā madhurarasā guḍādivat, 'gaṃdha'tti leśyānāṃ gandho vācyaḥ, tatrādyāstisro durabhigandhāḥ antyāstu taditarāḥ 'suddha' tti antyāḥ śuddhā ādyāstvitarāḥ ‘appasattha’tti ādyā apraśastā antyāstu praśastāḥ 'saṃkiliṭṭha' tti ādyāḥ saṅkliṣṭā antyāstvitarāḥ 'uṇha' tti antyā uṣṇāḥ snigdhāśca ādyāstu śītā rūkṣāśca 'gati' tti ādyā durgatihetavo'ntyastu sugatihetavaḥ 'pariṇāma' tti leśyānāṃ katividhaḥ pariṇāmaḥ ? iti vācyaṃ |
tatrāsau jaghanyamadhyamotkṛṣṭabhedāttridhā utpātādibhedādvā tridheti 'paesa' tti āsāṃ pradeśā vācyāstatra pratyekamanantapradeśikā etā iti 'ogāha' tti avagāhanā āsāṃ vācyā tatraitā asaṅghayātapradeśāvagāḍhāḥ ‘vaggaṇa’ttivargaṇā āsāṃvācyāḥ, tatra vargaṇāḥ kṛṣṇaleśyā - diyogyadravyavargaṇāḥ, tāścānantā audārikādivargaṇāvat, 'ṭhāṇa'tti tāratamyena vicitrādhyavasāyanibandhanāni kṛṣṇādidravyavṛndāni tāni cāsaṅkeyayāni adhyavasāyasyānānāmasaṅkhyātatvāditi, 'appabahu' ti leśyāsthānānāmalpabahutvaṃ vācyaṃ taccaivam- 'eesi ṇaṃ bhaṃte! kaṇhalessāṭhāṇāṇaṃ jāva sukkalesāṭhāṇāṇa ya jahannagāṇaṃ davvaṭṭayāe 3 kayarerahiṃto appā vā 4 |
goyamā ! savvatthovā jahannagā kāulessāṭhāṇā davvaṭṭayāe jahannagā nīlalessāṭhāṇā davvaṭṭayāe asaṃkhejjaguṇā jahannagā kaṇhalesāṭhāṇā davvaṭṭayāe asaṃkhejjaguṇā jahannagā teulesāṭhāṇā davvaṭṭayāe asaṃkhejjaguṇā jahannagā pamhalesāṭhāṇā davvaṭṭayāe asaṃkhejjaguṇā jahannagā sukkalessāṭhāṇā davvaṭhṭhayāe asaṃkhejjaguṇā' ityādīni ||
mū. (214) sevaṃ bhaṃte! sevaṃ bhaṃte! tti ||
śatakaṃ - 4 uddeśakaḥ-10 samāptaḥ
svataḥ subodhe'pi śate turīye, vyākhyā mayā kācidiyaṃ viddabdhā | dugdhe sadā svādutame svabhāvāt, kṣepo na yuktaḥ kimu śarkarāyāḥ | śatakaṃ - 4 samāptam muni dīparatnasāgareṇa saṃśodhitā sampāditā abhayadevasūri viracitā bhagavatī aṅgasūtre caturthaḥ śatakasya ṭīkā parisamāptā |

Linked texts (1)