Viyahapannatti v5.p232

v5.p232

'puṭṭhāī suṇeha' ityādi tu prathamaśate āhāradhikāravadavaseyamiti | 'āragāyāīti ārādbhāgasthitānindriyagocaramāgatānityarthaḥ 'pāragayāiṃ tiindriyaviṣayātparato'vasthitāniti, 'savvadūramūlamanaṃtiyaṃti sarvathā dūraṃ-viprakṛṣṭaṃ mūlaṃ ca-nikaṭaṃ sarvadūramūlaṃ tadyogācchabdo'pi sarvadūramūlo'tastam atyarthaṃ dūravarttinamatyantāsannaṃ cetyarthaḥantikam-āsannaṃ tanniṣedhādanantikam, najo'lpārthaḥtvānnātyantamantikamadūrāsannamityarthaḥ, tadyogācchabdo'pyanantiko'tastam, athavā 'savva'tti anena 'savvao samaṃtā' ityupalakṣitaṃ, dūramūlaṃ'tianādikamitihṛdayam, 'anaṃtiyaṃti anantikamityarthaḥ, 'miyaṃpi'tti parimāṇavad garbhajamanuṣyajīvadravyādi, 'amiyaṃpi'tti anantamasaṅkhayeyaṃ vā vanaspatipṛthivījīvadravyādi ‘savvaṃ jāṇai'ityādi dravyādyapekṣayoktam |
atha kasmāt sarvaṃ jānāti kevalītyādhucyate ? ityata āha-'anaṃte'ityādi, anantaṃ jñānamanantārthaḥviṣayatvāt, tathā 'nibbuḍe nāṇe kevalissa'tti 'nivṛtaṃ' nirāvaraṇaṃjñānaṃ kevalinaḥ kṣāyikatvāt śuddhamityarthaḥ, vācanāntare tu 'nibbuḍe vitimire visuddhe'tiviśeṣaṇatrayaṃ jñānadarśanayorabhidhīyate, tatra ca 'nirvṛta' niṣṭhāgataṃ 'vitimiraṃ' kṣīṇāvaraṇamata eva viśuddhamiti
atha punarapichadmasthamanuṣyamevāśrityāha
mū. (226) chaumatthe ṇaṃ bhaṃte ! maṇusse haseja vā ussuyāeja vā ?, haṃtā saheja vā ussuyāeja vā, jahā ṇaṃ bhaṃte ! chaumatthe maṇuse haseja jāva ussu0 tahāṇaṃ kevalīvi haseja vā ussuyāeja vā?, goyamā! no iṇaḍhe samaḍhe, se keṇaṭeṇaṃ bhaṃte ! jāva no ṇaṃtahā kevalī haseja vā jāva ussuyāeja vā?, goyamā ! jannaṃ jīvā carittamohaniñjassa kammassa udaeṇaṃ hasaṃti vā ussuyāyaṃti vā seṇaṃkevalissa natthi, seteṇaṭṭeṇaṃjāva noṇaṃtahā kevalī haseja vā ussuyāeja vā| . jīveṇaṃbhaṃte! hasamāṇe vā ussuyamāṇevā kaikammapayaḍīo baṃdhai?, goyamā! sattavihabaṃdhae vā aṭṭavihabaṃdhae vā, evaṃ jāva vemānie, pohattiehiṃ jīvegiṃdiyavajo tiya bhaṃgo|
chaumatthe ṇaṃ bhaṃte! maṇūse nidāeja vā payalāeja vā!, haṃtā nidāeja vā payalāeja vā, jahā haseja vā tahā navaraṃ darisaṇāvaranijassa kammassa udaeṇaṃ nidāyaṃti vā payalāyati vā, seṇaṃ kevalisa natthi, annaṃ taṃ ceva |
jīve ṇaṃ bhaṃte ! niddāyamāṇe vā payalāyamāṇe vā kati kammapayaḍīo baṃdhai ?, goyamā ! sattavihabaṃdhae vā aṭṭhavihabaṃdhae vā, evaṃ jāva vemānie, pohattiesujīvegiṃdiyavajo tiyabhaṃgo
vṛ. 'chaumatthe'tyādi, 'ussuyāejatti anutsuka utsuko bhavedutsukāyeta, viṣayādānaṃ pratyautsukyaṃ kuryādityarthaḥ, “janajīvattiyasmāt kāraṇājīvaḥ ‘seṇaṃ kevalissa natthi'ttitatpunacāritramohanīyaṃ karma kevalino nāstītyarthaḥ, “evaṃ jāva vemānie'tti, evamiti jīvābhilāpavannārakādirdaṇḍako vācyo yāvadvaimānika iti |
sa caivam-'neraie ṇaṃ bhaṃte ! hasamāṇe vā ussuyamāṇe vā kai kammapayaḍīo baṃdhai ?, goyamā! sattavihabaṃdhae vā aṭṭhavihabaṃdhae vā' ityādi, iha ca pṛthivyādīnāṃ hāsaḥ prāgbhavikatatpariṇāmādavaseya iti, 'pohattiehiṃ ti pṛthaktvasūtreṣu-bahuvacanasūtreṣu jīvāṇaṃ bhaṃte! hasamāṇā vā ussuyamāṇā vā kai kammapayaḍīo baṃdhati?, goyamā ! sattavihabaṃdhagāviaṭṭavihabaṃdhagāvi' ityādiṣu jīvegidie'tyādijīvapadamekendriyapadānicapṛthivyādīni varjayitvā'nyeṣvekonaviṃśatī