Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p307

Bhagavatīvṛtti v5.p307

Language
Sanskrit

v5.p307

duḥkhasya ceti || jīvādhikārādevedamāha
mū. (321) jīve ṇaṃ bhaṃte! jīve 2 jīve ?, goyamā ! jīve tāva niyamā jīve jīvevi niyamā jīve |
jīve ṇaṃ bhaṃte! neraie neraie jīve ?, goyamā ! neraie tāva niyamā jīve puṇa siya neraie siya aneraie, jīve ṇaṃ bhaṃte! asurakumāre asurakumāre jīve ?, goyamā ! asurakumāre tāva niyamā jīve jīve puṇa siya asurakumāre siya no asurakumāre, evaṃ daṃḍao bhāniyavvo jāva vemāniyāṇaṃ |
jīvati bhaṃte! jīve jīve jīvati ?, goyamā ! jīvati tāva niyamā jīve jīve puṇa siya jīvati siya no jīvati, jīvati bhaṃte! neraie 2 jīvati ?, goyamā ! neraie tāva niyamā jīvati 2 puṇa siya neraie siya aneraie, evaṃ daṃḍao neyavvo jāva vemāniyāṇaṃ |
bhavasiddhīe ṇaṃ bhaṃte! neraie 2 bhavasiddhīe ?, goyamā ! bhavasiddhīe siya neraie siya aneraie neraies viya siya bhavasiddhīe siya abhavasiddhīe, evaṃ daṃḍao jāva vemāniyāṇaṃ ||
vṛ. 'jīve ṇaṃ bhaṃte ! jīve jīve jīve ?' iha ekena jīvaśabdena jīva eva gṛhyate dvitīyenaca caitanyamityataḥ praśnaḥ, uttaraṃ punarjīvacaitanyayoḥ paraspareṇāvinābhūtatvājjīvaścaitanyeva caitanyamapi jīva evetyevamarthaḥmavagantavyaṃ, nārakādiṣu padeṣu punarjīvatvamavyabhicāri jīveṣu tu nārakāditvaṃ vyabhicārītyata āha |
'jīve ṇaṃ bhaṃte! neraie’ityādi | jīvādhikārādevāha - 'jīvati bhaṃte! jīve jīve jīvai' tti, jīvati prāṇān dhārayati yaḥ sa jīvaḥ uta yo jīvaḥ sa jīvati ? iti praśnaḥ, uttaraṃ tu yo jīvati satāvanniyamājjīvaḥ, ajīvasyāyuḥ karmmābhāvena jīvanābhāvāt, jīvastu syājjīvati syānna jīvati, siddhasya jīvanabhāvāditi, nārakādistu niyamājjīvati, saṃsāriṇaḥ sarvasya prāṇadhāraṇadharmakatvāt jīvatīti punaḥ syānnārakādiḥ syādanārakādiriti, prāṇadhāraṇasya sarveṣāṃ sadbhāvāditi jīvādhikārāttadgatamevānyatīrthiḥkavaktavyatāmāha–
mū. (322) annautthiyā ṇaṃ bhaṃte! evamāikkhaṃti jāva parūveṃti evaṃ khalu savve pāṇā bhūyā jīvā sattā egaṃtadukkhaṃ veyaṇaṃ veyaṃti, se kahameyaṃ bhaṃte! evaṃ ?, goyamā ! jannaṃ te annautthiyā jāva micchaṃ te evamāhaṃsu, ahaṃ puṇa goyamā ! evamāikkhāmi jāva parūvemi atthegaiyā pāṇā bhūyā jīvā sattā egaṃtadukkhaṃ veyaṇaṃ veyaṃti āhacca sāyaṃ |
atthegatiyā pāṇā bhūyā jīvā sattā egaṃtasāyaṃ veyaṇaṃ veyaṃti āhacca assāyaṃ veyaṇaṃ veyaṃti, atthegaiyā pāṇā bhūyā jīvā sattā vemāyāe veyaṇaṃ veyaṃti āhacca sāyamasāyaṃ |
sekeṇaṭṭeṇaṃ0 ?, goyamā ! neraiyāegaṃtadukkhaṃveyaṇaṃ āhacca sāyaṃ, bhavaṇavaivāṇamaṃtarajoisavemāniyā egaṃtasāyaṃ vedaṇaṃ veyaṃti āhacca asāyaṃ, puḍhavikkāiyā jāva maṇussā vemāyāe veyaṇaṃ veyaṃti āhacca sāyamasāyaṃ, se teṇaṭṭeṇaṃ0 ||
vṛ. ‘annautthiyā’ityādi, ‘āhacca sāyaṃ' ti kadācitsātāṃ vedanāṃ, katham ? iti ceducyate“uvavāeṇa va sāyaṃ neraio devakammuṇā vāvi” | 'āhañcca asāyaṃti devā āhananapriyaviprayogādiṣvasātāṃ vedanāṃ vedayantīti, 'vemāyāe 'tti vividhayā mātrayā kadācitsātāṃ kadācidasātāmityarthaḥ

Linked texts (1)