Viyahapannatti v5.p97

v5.p97

kiṃ viggahagaisamāvannayā aviggahagaisamāvannagā?, goyamā! viggahagaisamāvannagāviaviggahagaisamāvannagāvi|
neraiyāṇaṃbhaṃte! kiṃ viggahagatisamāvanyāaviggahagatisamāvannagā?, goyamā! savvevi tāva hojjā aviggahagatisamāvannagā | ahavā aviggahagatisamāvannagāya viggahagatisamāvanne ya 2 ahāva aviggahagatisamāvannagā ya viggahagaisamāvannagā ya3|
evaṃ jīvegiṃdiyavajjo tiyabhaṃgo|
vṛ. 'viggahagaisamāvannae'tti vigraho-vakraṃ tapradhānā gatirvigrahagati, tatra yadā vakreṇa gacchati tadā vigrahagatisamāpanna ucyate, avigrahagatisamāpannastu ṛjugatikaḥ sthitovā, vigrahagatiniṣedha-mātrāśrayaṇāt, yadicāvigrahagatisamāpanna ṛjugatika evocyatetadā nārakādipadeṣu sarvadevāvigrahagatikānāṃyadbahutvaṃvakṣyati tannasyād, ekādīnāmapi teṣūtpādaśravaṇāt, ṭīkākāreṇa tu kenāpyabhiprāyeṇāvigrahagatisamāpanna ṛjugatika eva vyākhyāta iti|
'jīvāṇaṃbhaṃte!' ityādipraśnaḥ, tatrajīvānāmānantyāta pratisamayaṃ vigrahagatimatāṃtaniṣedhavatāṃ ca bahūnāṃ bhāvādāha-'viggahagaī'ityādi | nārakāṇāṃ tvalpatvena vigrahagatimatāṃ kadācidasambhavātsambhave'picaikādīnāmapiteṣāṃ bhāvād vigrahagatipratiṣedhavatāṃcasadaiva bahūnāṃ bhāvāt āha-'savvevi tāva hojja aviggahe'tyādi vikalpatrayam, asurādiṣu etadevātideśata āha'eva'mityādijīvānāṃ nirviśeṣāṇāmekendriyāṇāṃcoktayuktyā vigrahagatisamāpannattve tatpratiṣedhe ca bahutvameveti na bhaṅgatrayaṃ, tadanyeṣu tu trayameveti, 'tiyabhaṃgo'tti trikarūpo bhaṅgastrikabhaṅgo, bhaṅgatrayamityarthaḥ | gatyadhikārācyavanasūtram
mū. (82) deve ṇaṃ bhaṃte ! mahiḍḍie mahajjuīe mahabbale mahāyase mahāsukkhe mahānubhāve aviukkaṃtiyaṃcayamāṇe kiṃcivikālaṃhirivattiyaṃdugaṃchāvatiyaṃparisahavattiyaṃ āhāraṃ no āhārei, aheṇaṃ āhārei, āhārijjamāṇe āhāvirie pariṇāmijjamāṇe pariṇāmie pahīṇe ya āue bhavai jattha uvavajai tamāuyaṃ paḍisaṃveei, taṃjahā
tirikkhajoṇiyāuyaṃvā maṇussāuyaṃvā?, haṃtāgoyamā! deveṇaṃmahiḍḍīejāvamaṇussāuyaṃvā|
vṛ.'mahiḍḍie'ttimaharddhikovimānaparivārādyapekṣayā mahajjuie'ttimahādyutikaḥ śarīrābharaṇādyapekṣayā 'mahabbale'tti mahābalaḥ śārīraprāṇāpekṣayā 'mahāyase'tti mahāyaśāḥ bṛhatprakhyāti mahesa-kkhe'ttimaheśo-maheśvara ityākhyā-abhidhānaṃ yasyāsau maheśākhyaḥ ‘mahāsokkhe'tti kacit 'mahānu-bhāve'tti mahānubhāvaḥ' viśiṣṭavaikriyādikaraṇācintyasāmaya aviukkaṃtiyaṃcayamāṇe"tti cyava-mānatā kilotpattisamaye'pyucyataityata āha-vyutkrānti-utpattistaniṣedhādavyutkrāntikam, athavā vyavakrānti-maraṇaṃtanniṣedhādavyavakrāntikaṃtadyathā bhavatyevaṃcyavamānojīvamāno, jīvanneva maraṇakāla ityarthaḥ, 'aviukkaṃtiyaṃcayaṃcayamāṇe'ttikaciḥ śyate, tatraca 'cayaṃ śarīraṃ cayamāṇe'tti tyajja na kiñcivi kālaṃ'ti kiyantamapi kālaṃ yāvannāhārayediti yogaḥ, kutaḥ? ityāha
____ 'hīpratyayaṃ lajjānimittaṃ, sa hi cyavanasamaye'nukrānta eva paśyatyutpattisthānamātmanaḥ, dṛṣṭvā ca taddevabhavavisaśaṃ puruṣaparibhujyamānīstrīgarbhāśayarūpaṃ jiheti, hriyā ca nāhārayati, tathā 'jugupsāpratyayaṃ kutsānimittaṃ, śukrāderutpattikāraṇasya kutsāhetutvāt, parīsahavattiyaṃti