Biha Kappa v1.p181

v1.p181

atyaṃta durbala ho gayā ho, usakī marammata kie jāne para bhī vaha viśīrṇa kāṣṭha punaḥ ṭhīka nahīṃ hotā|
isī prakāra
jo egadese adaḍho u poto, sīlappae so u karei kajjaṃ | jo dubbalo sīlavio vi saṃto, na taṃ tu sīleṃti visinnadāruṃ | ( kalpavṛhadabhāṣya) jo naukā kisī eka bhāga meṃ durbala ho aura usakī marammata kara dī jāe to vaha naukā kāryakara ho jātī hai| jo naukā durbala ho, jīrṇaśīrṇa kāṭha vālī ho, usakī marammata kara lene para bhī vaha kāma kī nahīṃ hotī |
(isī prakāra yadi tuma samajhate ho ki svastha hokara prāyaścita vahana karūṃgā, svādhyāya vaiyāvṛttya kara adhika lābha upārjita karūṃgā to tuma akalpanīya kī pratisevanā karo, anyathā nahīṃ|)
1031. so puṇa ālevo vā, havejja āhārimaṃ va missiyaraṃ |
puvvaṃ tu piṭṭhagahaṇaṃ, vigaraṇa jaṃ puvvachinnaṃ vā || 1032. bhāviyakulesu gahaṇaṃ, tesa'sati saliṃge geṇhaṇā'vanno | vikaraṇakaraṇāloyaṇa, amugagihe paccao gīte || vaidya dvārā nirdiṣṭa ālepa do prakāra kā hotā hai-bāhya piṃḍīrūpa aura āhārima | sarvaprathama acitta lenā cāhie| na milane para miśra usakī bhī aprāpti hone para itara arthāt sacina bhī liyā jā sakatā hai koī ālepa āhārayitavya nahīṃ hotā, sparśa se sparśanīya hotā hai, jaise padmotpala, koī nāsikā se āghrātavya hotā hai, jaise-puṣpa ādi | ālepa ādi pūrva piṣṭa lenā cāhie usake abhāva meṃ pūrvacchinna ālepa ko vikaraṇa kara arthāt anekavidha khaṃḍana kara lenā cāhie | pūrvacchinna ālepa bhāvitakuloṃ se grahaṇa kare| una kuloṃ ke abhāva meṃ anya kuloṃ se svaliṃga se grahaṇa karane para mahān avarṇa hotā hai, isalie aliṃga se grahaṇa kare| jahāṃ pralaṃba grahaṇa kiyā hai, vahīṃ unakā vikaraṇa karake guru ke pāsa lāe aura agītārtha ke pratyayanimitta se yaha kahate hue ālocanā kare amuka ke ghara meṃ gṛhasvāmī ke lie ye banāe gae haiṃ|
1033. eseva gamo niyamā, nimmaṃthīṇaṃ pi navari chanbhaṃgā| āme bhinnā'mitre, jāva u pāumuppalāīṇi || nirguthinīyoṃ ke lie bhī yahī gama-prakāra yāvat padmotpalādi (gā. 1029) taka jñātavya hai viśeṣa yaha hai ki āma, pralaṃba, bhinna, abhinna, vidhibhinna avidhibhinna ke ādhāra para chaha bhaṃga hote haiṃ|

1
kappai niggaṃthāṇa pakke tālapalaṃbe bhinne
vā abhinne vā paḍigāhittae ||
(sūtra 3)
no kappai niggaṃthāṇa pakke tālapalaṃbe abhinne paḍigāhittae |
(sūtra 4)
kappara nimgaṃthīṇaṃ pāhe tālapalaṃbe bhinne paḍigāhittae, se vi ya vihibhinne no 'ceva ṇaṃ' avihnibhinne |
111
(sūtra 5)
1034. nāma ṭhavaṇā paha, davve bhāve ya hoi nāyavvaṃ | usseimāha taṃ ciya pakkiṃdhaṇanogato pakkaṃ || pakva ke cāra nikṣepa haiṃ-nāmapakva, sthāpanāpakva, dravyapakva aura bhāvapakva | utsvedima ādi dravyapakva 'āma' kahalātā hai| ( isake cāra prakāra haiṃ- utsvedima, saṃsvedima, upaskṛta aura paryāya) iṃdhana ke saṃyoga se jo pakatā hai vaha dravyapakva mānā jātā hai|

1035. saṃjama caritajogā, ungamasohī ya bhāvapakkaṃ tu |
anno vi ya āeso, niruvakkamanīvamaraṇaṃ tu || saṃyamayoga, cāritrayoga tathā udgama ādi doṣoṃ kī śuddhi bhāvapakva hai| isa viṣaya meṃ eka anya ādeśa bhī hai-jīva kā nirupakrama āyuṣya se maranā bhāvapakva hai | 1036. pakke bhinna-bhinne, samaṇāṇa vi doso kiṃ tu samaṇīṇaṃ |
samaṇe lahuo māso, vikaḍubhamāī ya te ceva || jo pakva arthāt nirjīva hai vaha dravyatī bhinna yā abhinna ho sakatā hai| usakā grahaṇa śramaṇoṃ ke lie doṣaprada hotā hai to śramaṇiyoṃ ke lie kyoṃ nahīṃ hogā? yadi śramaṇa usako grahaṇa karate haiṃ to māsalaghu kā prāyaścitta tathā vikaṭuma panimaṃdha ādi doṣa hote haiṃ|
1037. āṇādi rasapasaṃgā, dosā te ceva je paḍhamasutte | iha puṇa suttanivāo, tatiya cautthesu bhaṃgesu || prathama sūtra kathita pakva pralaṃbagrahaṇa meṃ bhī ājñābhaṃga, rasaprasaṃga ādi doṣa hote haiṃ śiṣya kahatā hai-isa sthiti meṃ sūtra nirarthaka hai| ācārya kahate haiṃ-sūtranipāta tīsare aura cauthe bhaṃga ke prasaṃga meṃ hai| donoṃ bhaṃga bhāvataḥ bhinna se saṃbaṃdhita haiṃ|