Biha Kappa v1.p25
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p25
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p25
saṃpādakīya
jaina paraṃparā meṃ mukhyarūpa se cāra bhāṣya pracalita haiṃ-daśāśrutaskaṃdha, bṛhatkalpa, vyavahāra aura niśītha| inakā nipa̭haṇa pūrvo se huā, isalie inakā bahuta mahattva hai| inake ni!haṇakartā bhadrabāhu 'prathama' māne jāte haiṃ| niśītha ke nirgṛhaṇa ke viṣaya meṃ mataikya nahīṃ hai|
kucha varṣa pūrva vyavahāra bhāṣya kā saṃpādita pāṭha ke sātha, bīsa-pacīsa pariśiṣṭoṃ se yukta, padānukrama tathā bhūmikā se saṃyukta saṃskaraṇa prastuta kiyā thā| tatpaścāt jalagāṃva maryādā-mahotsava para vyavahārabhāṣya kā sānuvāda saṃskaraṇa janatā ke samakṣa āyā|
ācāryapravara ne rājasthāna se ahiṃsā-yātrā ke lie prasthāna kiyā| usa yātrā ke daurāna gujarāta, mahārāṣṭra, madhyapradeśa kī yātrā kara rahe the| ācāryapravara usa yātrā ke madhya mahārāṣṭra ke caupar̤ā gāṃva meṃ padhāre| vahāṃ vivekānanda hāī skūla meṃ virājanā huā| madhyāhna meṃ ācāryaśrī ne apane hāthoṃ se bṛhatkalpabhāṣya kā anuvāda prāraṃbha karate hue prathama śloka kā anuvāda apanī hastalipi se likhā aura phira mujhe nirdiṣṭa karate hae pharamāyā-aba tuma isa anuvāda ko āge bar̤hāo aura pūrā karo| maiṃne usī dina se yātrā meṃ bhī isa kārya ko āge bar̤hāyā| vaha dina thā 5 pharavarī 2004| yātrā calatī rahī| yātrā meṃ hama bīkānera saṃbhāga meṃ āe| vahāṃ udāsara meṃ maiṃne isa bṛhadkāya graṃtha kā anuvāda saṃpanna kara diyā| isa graṃtha meṃ 6490 gāthāeṃ haiṃ|
isake bhāṣya ke praṇayitā saṃghadāsagaṇī māne jāte haiṃ| ṭīkākāra
isakī ṭīkā ke do racayitā haiṃ-mahān ṭīkākāra ācārya malayagiri aura ācārya kṣemakīrti sūrī| ācārya malayagiri ne prāraṃbhika 606 gāthāoṃ kī ṭīkā likhī| phira usase virata ho gae| ācārya kṣemakīrti ne use āge bar̤hāyā aura pūre bhāṣya kī ṭīkā saṃpanna kī| ṭīkā praśasta aura vistṛta hai| ācārya malayagiri ne ise bīca meṃ kyoṃ chor̤ā, yaha anveṣaṇīya hai| ācārya kṣemakīrti ne likhā
'śrīmalayagiriprabhavo, yāṃ kartumupākrāmanta matimaṃtaḥ|
sā kalpaśāstraṭīkā mayā'nusaṃdhīyate'lpadhiyā|' bṛhatkalpa para laghubhāṣya aura cūrṇi bhī hai|
niśīthabhāṣya aura prastuta bhāṣya kī aneka-aneka gāthāeṃ samāna haiṃ| ṭīkāsaṃyukta bhāṣya kā prakāśana ___muni puṇyavijayajī ne ṭīkāyukta pūre graṃtha ko chaha bhāgoṃ meṃ prakāśita kiyā hai| usa saṃskaraṇa meṃ pāṭhāntaroṃ kā ullekha bhī hai| 80 pṛṣṭhoṃ meṃ padānukrama diyā huā hai, parantu vaha itanā śuddha nahīṃ hai| yatra-tatra truṭiyāṃ dṛggocara hotī haiṃ| hamane padānukrama ko nae sire se taiyāra kiyā hai|
isa graṃtha ke anuvāda kārya meṃ mujhe do varṣa aura dasa māha lage| isa avadhi meṃ yātrā niraṃtara calatī rahī| pratidina vihāra aura nae-nae gāṃvoṃ meṃ nivāsa| pūre yātrākāla meṃ anukūla sthāna milate yā nahīṃ bhī milate, parantu kārya niraṃtara calatā rahatā|