Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p251

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p251

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p251

pānaka kī yācanā meṃ ādhākarma kī utpatti ho sakatī hai| isī prakāra pūtikarma, miśrajāta, kṛta, bharita, utsikta ādi hote haiṃ| yaha dvāragāthā hai| vyākhyā āge| 1750.annanna davobhāsaṇa, sadesā punna bei gharasāmī|
kallaṃ ṭhavehi annaṃ, mahalla sovīriṇiṃ gehe || koī gṛhapati anyānya sādhu saṃghāṭakoṃ ko drava-pānaka kī aprāpti viṣayaka bātacīta karate hue dekhakara, pahale āne vāle muni pānaka le gae haiṃ, aisā sunakara muni kahatā hai- gṛhasvāminī! tumako puṇya hogā yadi tuma pānaka dogī| taba gṛhapati gṛhasvāminī ko kahatā hai kala tuma atyadhika kāṃjī banākara rakhanā jisase sabhī sādhuoṃ ko pānaka diyā jā sake| 1751.mā kāhisi paḍisiddho, jai būyā kuṇasu dāṇamannesiṃ|
te vuddivivajjī, na yāvi niccaṃ ahivaḍaṃti|| muni kahatā hai-sādhu ke lie banāyā huā hameṃ grahaṇa karanā nahīṃ kalpatā| aisā pratiṣedha karane para gṛhasvāmī apanī patnī ko kahatā hai ye muni nahīṃ lete, dūsare sādhuoṃ kā dāna de denā| taba muni unase kahe-ve muni bhī uddiṣṭa kā vivarjana karane vāle haiṃ| ve bhī pratidina pānaka ke lie nahīṃ āte|' 1752.amha vi hohii kajja, ghicchaṃti bahu ya annapāsaṃḍā|
patteyaṃ paḍiseho, sāhāre hoi jayaṇā u|| isa prakāra kahane para gṛhapati yaha kahe-kāṃjika hamāre kāma bhī ā jāyegī| athavā anya pāṣaṃḍī bhī usako le leṃge| vahāṃ sādhāraṇarūpa se yaha yatanā karanī cāhie hameṃ vaha lenā nahīṃ kalpatā| pratyeka nigraṃtha ke lie banā pānaka, sādhu ko lenā nahīṃ kalpatā| 1753.āhākammiya saghara
pāsaṃḍamīsae jāva kīyapūī attakaḍe| ekkekkammi ya satta u,
kae ya kārāvie ceva|| itanā kahane para bhī koī gṛhapati sāta prakāra kī sauvīriṇī kī sthāpanā kara de, jaise-(1) ādhākarmikā (2) apane lie tathā sādhu ke lie kṛta (3) apane lie tathā pāṣaṃḍiyoṃ ke lie kṛta (4) anya gṛhasthoṃ tathā pāṣaṃḍiyoṃ ke lie kṛta (5) krītakṛta (6) pūrtikarmikā (7) ātmakṛtaapane lie kṛta| pratyeka ke sāta-sāta bharaṇa-bheda hote haiṃ| pratyeka ke kṛta aura kārāpita-ye do-do bheda aura hote haiṃ| isa prakāra sāre bheda 98 hote haiṃ-(74742)| 1. dāturunnatacittasya, guṇayuktasya cārthinaḥ| durlabhaḥ khalu saṃyogaḥ, subīja-kṣetrayoriva || (vṛ. pṛ. 516)
1754.kamma ghare pāsaṃḍe, jāvaṃtiya kīya-pūi-attakaḍe|
bharaṇaṃ sattavikappaṃ, ekkekkīe u rasiṇīe|| pratyeka rasīnī-sauvīriṇī ke ye sāta-sāta bheda hote haiṃ(1) ādhākarmika
(5) krītakṛta (2) svagṛha-yatimiśra (6) pūtikarmika (3) svagṛha-pāṣaṃḍīmiśra (7) ātmārthakṛta|
(4) yāvadarthikamiśra 1755.satta tti navari nemma, uggamadosā havaṃti anne vi|
saṃjogā kāyavvā, sattahi bharaṇehiṃ rasiṇīṇaṃ || yaha sāta kī saṃkhyā nemma-upalakṣaṇa se kahī gaī hai| auddeśika ādi doṣa anya bhī ho sakate haiṃ| unake saṃyogavikalpa karane cāhie ina sātoṃ rasīniyoṃ-sauvīriṇiyoṃ ke sātha bhaṃga karane cāhie| 1756.jāvaiyā rasiṇīo, tāvaiyā ceva hoti bharaṇā vi|
___ auṇāpannaṃ bheyā, sayaggaso yāvi ṇeyavvā||
jitanī rasīniyāṃ hotī haiṃ utanī hī saṃkhyā meṃ bharaṇa hote haiṃ| isa prakāra 747-49 bheda-vikalpa hue| isī prakāra saikar̤oṃ bheda ho sakate haiṃ| 1757.mūlabharaṇaṃ tu bīyā, tahiṃ chammāsā na kappae jāva|
tinni diṇā kaḍḍiyae, cāulaudae tahā''yāme| mūlabharaṇa kā artha hai-prāsuka amlinī-sauvīriṇī meṃ rāī ādi bīja muni ke lie prakṣipta karanā, vaha chaha mahīnoṃ taka grahaṇa karanā nahīṃ kalpatā| usameṃ se rāī ādi nikāla kara taṃdula dhāvana aura avasrāvaṇa prakṣipta karane para vaha pūtikarma hone ke kāraṇa tīna dina taka nahīṃ kalpatā| 1758.emeva saghara-pāsaṃḍamīsa jāva kīya-pūi-attakaḍe|
kaya kīyakaḍe ṭhavie, taheva vatthāiṇaṃ gahaṇaṃ|| isī prakāra ādhākarmika kī bhāṃti svagṛhamiśra, pāṣaṃḍamiśra, yāvadarthikamiśra, krītakṛta, pūrtikarma tathā ātmārthakṛta
bharaṇa ko jānanā cāhie| isī prakāra śramaṇa ke lie niṣpādita vastra, krītakṛta tathā sthāpita vastra ke grahaṇa saṃbaṃdhī niyama pānaka kī taraha jānanā cāhie| 1759.jeṇa asuddhā rasiṇī,
bharaṇaṃ vubhayaṃ va tattha jā''ruvaṇā| suddhubhaya lahūsitte,
kammamajīve vi muṇibharaṇe|| jahāṃ rasinī aśuddha ho athavā bharaṇa aśuddha ho athavā donoṃ aśuddha ho vahāṃ āropaṇā prāyaścitta vaktavya hai| yadi