Biha Kappa v1.p270
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p270
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p270.1
=bṛhatkalpabhāṣyam rājā ādi mithyātva ko prāpta ho jāte haiṃ tathā vaha ācārya, pūrī kareṃge' jo isa kathana kā pratiṣedha karate haiṃ unako cāra kula, gaṇa aura saṃgha kī virādhanā kara sakatā hai| gurukamāsa kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| 1935.aṇabbhuṭṭhāṇe gurugā, tattha vi āṇāiṇo bhave dosā| yadi vahāṃ paścātkṛta ādi na hoṃ aura vahāṃ yadi koī vaidya kā micchatta so va anno, gilāṇamādīvirāhaṇayā|| pratiṣedha karatā hai ki 'hama āpako majjanādi nahīṃ de pāeṃge'yadi ācārya nahīṃ uṭhate haiṃ to cāra guruka kā usako bhī caturguruka aura ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| isase vaidya 1941.juttaṃ sayaṃ na dāuṃ, anne dite vi ū nivāriṃti| mithyātva ko prāpta ho sakatā hai tathā glāna ādi kī na karijja tassa kiriyaṃ, avappaogaṃ va se dijjā| virādhanā hotī hai| vaidya socatā hai-'ye muni niṣkaṃcana hai| ye yadi kucha bhī na 1936.gīyatthe āṇayaṇaṃ, puvviṃ udvittu hoi abhilāvo| deṃ to yaha yukta hai, kintu jo dūsare dete hoṃ, unako nivārita
v1.p270.2
gilāṇassa dāvaṇaṃ dhovaṇaṃ ca cunnāigaṃdhe ya|| karanā upayukta nahīṃ hai|' isa prakāra vaha vaidya pradviṣṭa hokara vaidya ko lāne ke lie gītārtha muni jāeṃ| vaidya ke āne se usa glāna kī cikitsā nahīṃ karatā athavā vaha apaprayoga pūrva hī ācārya āsana se uṭhakara khar̤e ho jāeṃ| ācārya vaidya karatā hai, jisase glāna kī avasthā aura adhika kharāba ho se bāta kareṃ| vaidya ko dikhāne se pūrva glāna ke śarīra aura jātī hai| upakaraṇoṃ ko dhokara śucībhūta kara, vahāṃ yadi durgaṃdha ho to 1942.dāhāmo tti ya gurugā, tattha vi āṇāiṇo bhave dosā| vahāṃ koī sugaṃdhita cūrṇa cāroṃ ora bikhera denā cāhie| saṃkā va sūyaehi, hiya naḍhe teṇae vā vi|| 1937. caupādā tegicchā, ko bhesajjāī dāhiī tubbhaṃ| yadi gṛhasthoṃ ke abhāva meṃ sādhu vaidya ko yaha kahe ki 'hama tahiyaṃ ca puvvapattā, bhaṇaṃti pacchākaḍāda'mhe|| tumako saba kucha deṃge' to sādhuoṃ ko prāyaścitta svarūpa cikitsā catuṣpādā hotī hai-rogī, paricāraka, vaidya aura ___cāra gurumāsa aura ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| tathā kisī bheṣaja| vaidya rogī ke sātha āe vyaktiyoṃ ko pūchatā hai-tuma gṛhastha kā hiraṇya-suvarṇa naṣṭa ho gayā yā usakā apaharaṇa logoṃ meṃ se glāna ko yogya auṣadhi kauna degā? taba vahāṃ kara liyā gayā ho to muniyoṃ para hī śaṃkā hotī hai ki āe hue paścātkṛta ādi loga kahate haiṃ hama deṃge| saṃbhavataḥ inhoṃne ne hī yaha liyā ho? athavā sūcaka1938.koī majjaṇagavihiṃ, sayaṇaṃ āhāra uvahi kevaḍie| ārakṣika rājā ke pāsa śikāyata karate haiṃ ki ye śramaṇa
v1.p270.3
gīyatthehi ya jayaṇā, ajayaṇa gurugā ya āṇāī|| cora haiṃ (kyoṃki inhoṃne vaidya ko svarṇa ādi dene kā vādā koī koī vaidya kahatā hai-maiṃ cikitsā karūṃgā kintu kiyā hai|) mujhe majjanagavidhi-tailābhyaṃgaādi prakriyāpūrvaka snāna karane 1943.paḍiseha ajayaṇāe, dosā jayaṇā imehiṃ ṭhāṇehiṃ| kī suvidhā tathā mere lie śayana, bhojana, vastra tathā rupayoṃ bhikkhaṇa iḍḍī biiyapada rahiya jaṃ bhāṇihisi juttaṃ|| kī vyavasthā kauna karegā? paścātkṛta vyakti yaha saba vaidya ko ayatanāpūrvaka pratiṣedha karane para cāra gurumāsa svīkāra kare| unake abhāva meṃ gītārtha yatanāpūrvaka saba kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| ina sthānoṃ svīkāra kara leṃ| yadi ayatanāpūrvaka niṣedha yā svīkāra se yatanā karanī cāhie| ve vaidya se kahe-hama bhikṣā karake kiyā jātā hai to cāra gurukamāsa kā prāyaścitta tathā deṃge| hama dhanavānoṃ se lākara deṃge| apavādapada meṃ hameṃ yadi ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| kabhī svarṇa lānā par̤e to usameṃ se kucha deṃge| 'rahita' arthāt 1939.eyassa nāma dāhiha, ko majjaṇagāi dāhiī majjhaṃ| paścātkṛta rahita hone para aise kahate haiṃ-vaidya tuma jo kahate te ceva ṇaṃ bhaṇaṃtī, jaṃ icchasi amhe taṃ savvaṃ|| ho, usakī pūrti hama yathāśakti kareṃge athavā jaise upayukta isī rogī ke nāmollekhapūrvaka jo-jo auṣadhiyāṃ haiṃ, ve hogā vaisā kareṃge|' sārī inheṃ deṃ| mujhe majjanavidhi kauna degā? taba ve paścātkṛta 1944.ahiraṇṇaga ttha bhagavaṃ! sakkhī ṭhāveha je mamaṃ deti| ādi kahate haiṃ tuma jo cāhoge vaha hama saba deṃge|
v1.p270.4
dhaṃtaṃ pi duddhakaṃkhī, na labhai duddhaṃ adheṇūto|| 1940.jaṃ ettha amhe savvaṃ, paḍisehe guruga dosa āṇādī| taba vaidya kaha sakatā hai-bhagavan ! āpa ahiraṇyaka haiṃ, ___eesiṃ asaīe, paḍisehe guruga āṇādī|| ataḥ āpa sākṣī kī sthāpanā kareṃ, jisase maiṃ āpase na jo yaha kahate haiṃ ki 'hama āpakī sārī āvaśyakatāeṃ milane para usase prāpta kara sakū| koī vyakti atyaṃta dugdha kā 1. keviḍayā tti rūpakāḥ| (vṛ. pṛ. 565)| 2. dhaṃtaṃ-ti deśīvacanāt atiśayena| (vṛ. pṛ. 566)