Biha Kappa v1.p419
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p419
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p419
dūsarā uddeśaka
śaikṣa yadi muni ko vikaṭapāna karate hue dekha letā hai to vaha uḍḍāha karatā hai athavā vaha vipariṇata ho jātā hai| vikaṭapāna karane vālā muni vikaṭabhājana ko grahaṇa karate hue yā rakhate hue usa bhājana ko tor̤a detā hai, usake cheda kara detā hai athavā usake ṭukar̤e kara detā hai ye sārī kriyāeṃ ho sakatī haiṃ|
3411. āmaṃ ti abbhuvagae, bhikkha viyārāiniggayamiesu |
bhāi gurū sāgāriya, kahi majjaṃ jāṇaṇaḍāe || vikaṭapūrita upāśraya meṃ yadi śayyātara rahane kī anujñā detā hai taba ācārya apane agītārtha muniyoṃ ke bhikṣā ke lie yā vicārabhūmī meṃ nirgata ho jāne para, madya kahāṃ hai ? yaha jānane ke lie ācārya sāgārika se kahate haiṃ3412. goḍīṇaṃ piṭṭīṇaṃ, vaṃsīṇaṃ ceva phalasurāṇaṃ ca | di mae sannicayā anne dekhe kuṭuṃbīṇaṃ || diṭṭha hamane anya deśa meṃ eka kauṭumbika ke ghara para gaur̤īna-guḍaniṣpanna madirā, paiṣṭī-vrīhī ādi dhānya se niṣpanna madirā, vāṃśī-vaṃśakarīra se niṣpanna madirā, phalasurā-phaloṃ se niṣpanna madirā ādi ina madirāoṃ kā saṃcaya dekhā hai|
( itanā kahane mātra se vaha sāmārika ācārya ko kahatā hai - mere pāsa bhī vividha madirāoṃ kā mahān saṃcaya hai| āpa usako bhī dekheṃ|)
3413. gahiyammi vi jā jayaṇā, gelane adhava teṇa gaṃdheṇaṃ | sāgāriyādigahaṇaṃ, ṇeyavvaṃ liṃgabheyāī || śaikṣa ke dvārā vikaṭa pīne para jo yatanā karanī hai usakā kathana karanā cāhie| glāna ke lie athavā usa vikaṭa ke gaṃdha se jo adhyupapanna ho gayā ho, usake lie sāgārika se yā śrāvaka se vikaṭa kā grahaṇa karanā cāhie| yadi svaliṃga se prāpta na ho to liṃgabheda ādi kara use prāpta karanā cāhie|
3414. pīyaṃ jayā hojja'vigovieṇaṃ,
tatthā''ṇaittāṇa rasaṃ chubhaṃti | bhinne u goṇādipae kareṃti,
tesiṃ pavesassa u saṃbhavammi || yadi koī akovida maṃdabuddhivālā śaikṣa vikaṭa pī letā hai taba gītārtha muni usa vikaṭabhājana meṃ ikṣurasa ādi ḍālakara use punaḥ bhara dete haiṃ| yadi pātra ṭūṭa-phūṭa jātā hai to ve muni upāśraya ke prāṃgaṇa meṃ gāya-baila ādi ke praveśa karate hue tathā bāhara jāte hue ke pairoṃ kā citrāṃkana kara dete haiṃ| yadi vahāṃ gāya-baila ādi kā praveśa saṃbhava ho sakatā ho to
349
gṛhasvāmī māna letā hai ki gāya ādi se hī vikaṭabhājana ṭūṭā-phūṭā hai| 3415. baṃdhittu pīe jayaṇā ṭhaveṃti,
muddā jahā cidvaha akkhuyā se| ūṇammi didrummi bhāṃti puṭṭhā,
nūṇaṃ parissaṃdati bhāṇameyaṃ || vikaṭabhājana se vikaṭamaya pīkara usako punaḥ lākha se sthagita kara dete haiṃ, jisase ki bhājana kī mudrā yathāvat raha sake| gṛhasvāmī usa bhājana ko apūrṇa dekhakara muniyoṃ se pūchatā hai| muni kahate haiṃ - yaha bhājana jharatā hai| 3416. savvammi pīe ahavā bahummi,
saṃjogapāḍhī va ṭhayaṃti annaṃ |
annaṃ va maggittu chuhaṃti tatthā, kīyaṃkayaṃ vā gihiliṃgamāī || sārā madya yā bahuta sārā madya pī lene para 'saṃyogapāṭhī' muni ( usa vikaṭa kī niṣpatti kā jñātā) dūsarī madirā niṣpanna kara usameṃ ḍāla detā hai| yadi saṃyogapāṭhī na ho to dūsarā madya lākara usameṃ nikṣipta kara dete haiṃ| usake prāpta na hone para krītakṛta athavā liṃga parivartana arthāt gṛhaliṃga se prāpta kara usakī pūrti kare | 3417.tabbhāviyaṭṭhā va gilāṇae vā,
purāṇa sāgāriya sāvae vā |
vīsaṃbhaṇīāṇa kulāṇa'bhāvā,
giṇhaṃti ruvassa vivajjaeṇaṃ || koī muni prāraṃbha se hī usa vikaṭa se bhāvita rahā hai aura koī glāna usa vikaṭa ke binā svastha nahīṃ ho sakatā to unake lie paścātkṛta yā sāgārika yā śrāvaka se athavā viśvasanīyakuloṃ se usa vikaṭa ko grahaṇa karanā cāhie| ina sabake abhāva meṃ rūpa kā viparyaya kara arthāt liṃga ko chor̤akara vikaṭa prāpta karanā cāhie| 3418. accāraṃ vā vi samikkhiūṇaṃ,
svappaṃ tao gheta dalita tarasa | annaṃ rasaṃ vāvi tahiṃ chubhaṃtī,
saṃgaṃ ca se taṃ havayaṃti tatto || yadi glāna atyaṃta ātura hai aisī samīkṣā kara śīghra hī pratiśrayavartī vikaṭabhājana se vikaṭa lekara usa glāna ko de de aura phira usa bhājana meṃ anya rasa lākara prakṣipta kara de| phira ve muni glāna ke lie isa prakāra ke vikaṭaprasaṃga kā nivāraṇa karate haiṃ|