Biha Kappa v1.p425
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p425
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p425
dūsarā uddeśaka
355 3466.gāuya duguṇāduguṇaṃ, battīsaṃ joyaṇāī carimapadaṃ| gāṃva ke madhya meṃ devakula ādi haiṃ| ve prātaḥkāla
cattāri cha cca lahu guru, chedo mūlaṃ taha dugaṃ ca|| janasaṃkula hote haiṃ| munigaṇa āe| dina meṃ bāhara ṭhahare| saṃdhyā eka gavyūti se prāraṃbha kara dviguṇa se dviguṇa kī vṛddhi velā meṃ gāṃva meṃ āe aura pradīpa vālī vasati meṃ ṭhahare| vahāṃ karate hue battīsa yojana paryanta yaha caramapada ke prāyaścitta rahane se jo śaikṣa saṃbaṃdhī doṣa hote haiṃ una sabakā āgār̤ha taka jātā hai| jaise yadi eka gavyūti taka dahana hotā hai to kāraṇa meṃ parihāra karanā cāhie| caturlaghu, arddhayojana taka caturguru, yojana taka ṣaḍlaghu, do 3473.annāe tusiṇīyā, nāe daṭṭhaṇa karaṇa saviulaṃ| yojana kā ṣaḍguru, cāra yojana cheda, āṭha yojana mūla, solaha bāhiṃ deula saddo, samāgayāṇaṃ kharaṃṭo ya|| yojana anavasthāpya, battīsa yojana pārāṃcika|
yadi pramādavaśa āga laga jāe aura kisī ko jñāta na ho 3467.addhāṇaniggayāī, tikkhutto maggiūṇa asaīe| ki yahāṃ sādhu haiṃ, to sādhu maunabhāva se palāyana kara jāeṃ|
gīyatthā jayaṇāe, vasaṃti to dīvasālāe|| yadi jñāta ho jāe to jora se bole| athavā devakula se bāhara adhvanirgata ādi muni gāṃva meṃ pahuṃcakara tīna bāra śuddha nikala kara cillāe| jo loga ekatrita hoṃ unake sāmane vasati kī mārgaṇā karate haiṃ| yadi prāpta na ho to gītārtha muni kharaṃṭanā kare ki kisī ne āga lagā dī| hamāre upakaraṇa bhī yatanāpūrvaka pradīpaśālā meṃ ṭhahara jāte haiṃ|
jala gae| 3468.te tattha sanniviṭṭhā, gahiyā saṃthāragā vihīpuvvaṃ |
uvassae asaṇāi-padaṃ jāgaramāṇa vasaṃtī, sapakkhajayaṇāe gītatthā|| vahāṃ rahate hue sādhu vidhipūrvaka apane saṃstāraka kareṃ|
uvassagassa aṃto vagaḍāe piṃḍae vā gītārtha muni svapakṣayatanā karate hue jāgate rahe|
loyae vā khīre vā dahiṃ vā navaṇīe vā 3469.paḍimājhāmaṇa orubhaṇa liṃpaṇā dīvagassa orubhaṇaṃ|
sappiṃ vā telle vā phāṇie vā pūve vā osakkaṇa ussakaṇa, chukkāraṇa vāraṇokaṭṭhī|| pratimā ke jalane kī āśaṃkā se pratimā kā anyatra
sakkalī vā sihariṇī vā 'ukkhiṇṇāṇi saṃkramaṇa kara denā cāhie| yadi yaha na ho sake to staṃbha kā
vā vikkhiṇṇāṇi vā' viikiṇṇāṇi vā liṃpana kiyā jāe, pradīpa ko anyatra rakhā jāe| yadi pradīpa vippaiṇṇāṇi vā, no kappai niggaṃthāṇa vā ko haṭāyā na jā sake to usakī vartikā kā avasarpaṇa
niggaṃthīṇa vā ahālaṃdamavi vatthae|| utsarpaṇa kiyā jāe| śvāna, gāya ādi kā chukkāra kare,
__ (sūtra 8) praveśa na karane de, daṃḍe ādi se unakā vāraṇa kare yā vartikā kā apakarṣaṇa kare|
3474.dehovahīṇa ḍāho, tadannasaṃghaṭṭaṇāya jotimmi| 3470.sakaladīve vattiṃ, uvvatte pīlae va mā ḍanjhe|
saṃgāla caraṇaḍāho, eso piṃḍassuvagghāo|| rūeṇa va taṃ neha, ghettūṇa divā vigiṃciṃti|| pūrva sūtra meṃ yaha pratipādita hai ki śaikṣa yā anya arthāt śrṛṃkhalādīpa ko haṭāyā nahīṃ jā sakatā, isalie usakī śvāna, gāya ādi ke dvārā jyoti kā saṃghaṭṭana hone para śarīra vartikā kā udvartana kare yā niṣpīḍana kare jisase ki pradīpa yā upadhi kā dāha ho jātā hai| prastuta sūtra meṃ piṃḍa ādi jale nahīṃ| rūī se pradīpavartī taila lekara dina meṃ usakā yukta upāśraya meṃ ṭhaharane para piṃḍa ke prati sarāga hone ke kāraṇa pariṣṭhāpana kara de|
caraṇa-cāritra kā dāha ho jātā hai| isa piṃḍasūtra kā pūrva sūtra 3471.heṭṭhā taṇāṇa sohaṇa, osakka'bhisakka annahiṃ nayaṇaṃ| ke sātha upodghāta-saṃbaṃdha hai|
āgāḍhe kāraṇammi, osakka'hisakkaṇaṃ kujjā|| 3475.piṃḍo jaṃ saṃpannaṃ, piṃḍagejjhaṃ va piṃḍāvigaī vā| pradīpa ke nīce jo tṛṇa hoṃ unakā śodhana kare, pradīpa kā
jaṃ tu sabhāvā luttaṃ, taṃ jāṇasu loyagaṃ nāma|| avasarpaṇa yā abhisarpaṇa yā anyatra saṃkramaṇa kare| āgār̤ha jo aśana ādi saṃpanna hai ṣaḍarasayukta hai, vaha hai piṃḍa| jo kāraṇa hone para gītārtha svayaṃ pradīpa kā avasarpaṇa yā | piṃḍarūpa meṃ grāhya hotā hai vaha hai piṃḍa athavā piṃḍa vikṛti abhisarpaṇa svayaṃ karate haiṃ|
arthāt saghanagur̤a ādi piṃḍa hai| jo svabhāvataḥ lusa hai-āhāra 3472.majjhe va deulāī, bāhiṃ va ṭhiyāṇa hoi atigamaṇaṃ| ādi ke guṇoṃ se yukta haiṃ, ve locaka kahalāte haiṃ, jaise-dahī,
je tattha sehadosā, te iha āgāḍhe jayaṇāe|| dūdha, navanīta, ghṛta, taila ādi|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit