Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p441

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p441

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p441

dūsarā uddeśaka
kisane aura kyoṃ dūsare dravya meṃ prakṣipta kiyā? isa prakāra kahane para rakṣapāla kahatā hai yatiyoṃ ne yaha vrajya milāyā hai| isa para pūrvokta udakasparśana bartanoṃ ko dhonā, bhaṃḍana ādi doṣa hote haiṃ| jo bhadraka hote haiṃ ve use pavitra mānakara ghara le jāte haiṃ| logoṃ ko na kahane para rakṣapāla ke sātha hī kalaha ādi karane laga jāte haiṃ|
3612.adbāṇaṇiggayādī, pavisaṃtā vā vi ahava omammi | aṇumodana kārāvaṇa, pabhuṇikkhaṃtassa vā karaṇaṃ || adhvanirgata vihāra kara āe hue athavā aśiva kṣetra se āe hue athavā adhva meṃ praveśa karane ke icchuka athavā maudarya meṃ saṃsṛṣṭa piṃḍa kā anumodana karate hue yā karāte hue yā prabhu ke niṣkramaṇa karane para svayaṃ bhī saṃsṛṣṭapiṃḍa kara sakate haiṃ|
3613. purāṇa sāmaṃ va mahattaraṃ vā,
aṇṇaṃ va māheti tahiṃ ca chor̤a| sāgārio vā vi vigovito jo,
sa piṃḍamaṇṇesa tu saṃdadhāti || saṃsṛṣṭa kisase karāe ? pahale paścātkṛta se, usake abhāva meṃ śrāvaka se, paścāt mahattara se athavā anya jo pramāṇabhūta ho usase anyapiṃḍoṃ meṃ sāmārika piṃḍa ko milāne ke lie prajñāpanā karate haiṃ| athavā jo śayyātara vikovida hai vaha svayaṃ hī anyapiṃḍoṃ meṃ svayaṃ ke piṃḍa ko milā detā hai|
3614. sammissiyaṃ vā vi amissiyaṃ vā,
giṇhaṃti gītā itarehiṃ missaṃ | kāreṃta'diṭṭaṃ ca'vigovitesū,
dihaṃ ca tappacyayakāri gītā || yadi gaccha meṃ sabhī gītārtha hoṃ to ve sammiśrita yā amiśrita sāgārika piṃḍa grahaṇa karate haiṃ| yadi gaccha agītārtha muniyoṃ se yukta hotā hai to miśra - saṃsṛṣṭa lete haiṃ, asaṃsṛṣṭa nahīṃ| akovida agītārtha saṃta na dekhe isa prakāra ve saṃsṛṣṭa karāte haiṃ unameṃ pratyaya hotā hai taba pratyayakārī gītārthaṃ unake dekhate hue saṃsṛṣṭa karāte haiṃ| 3615. jo ujjio āsi pabhū va puvvaṃ,
tappakkhio rāya-gaṇaccio vā | savīrio pakkhivatī imaṃ tu.
vonūṇa kiṃ acchai esa vīsuṃ| pahale isa gāṃva kā adhipati ūrjita-śaktiśālī thā| vaha tatpākṣika gāṃva kā hitaiṣī tathā rājagaṇāṃcita - rājasammata thā| aisā śaktiśālī vaha sāgārikapiṃḍa ko anyapiṃḍa meṃ

371 prakṣipta kara detā hai, yaha vacana kahakara ki yaha piṃḍa pṛthaka kyoṃ par̤ā hai|
sāgāriyassa āhaḍiyā sāgārieṇa paḍimgāhiyā, tamhā dāvae no se kappai paḍiggāhittae |
(sūtra 18) sāgāriyassa āhaḍiyā sāgārieṇa apaḍimgāhiyā, tamhā dāvae evaṃ se kappar̤a paḍimgāhittae |
(sūtra 19)
3616. nīhaḍasāgaripiṃḍassa vivakkho āhaḍo aha u jogo | nīḍasutte puṇaravi, jogo saṃdao nāma || pūrvasūtra meṃ nirhṛtasāgārika piṃḍa ke viṣaya meṃ kahā gayā thā prastuta sūtra meṃ usake vipakṣa āhata kā pratipādana hai| yaha prastuta sūtra ke sātha yoga hai tathā isa sūtra ke paścāt punaḥ niītasūtra hogā| yaha sanvaṣṭaka yoga hai arthāt ādi meṃ nirhṛtasūtra, madhya meṃ āhṛtasūtra aura anta meṃ punaḥ nirhṛtasūtra | 3617. āiḍiyā u abhigharā,
kulaputtaga bhagiṇi maṭṭigālite|
davve khette kāle,
bhāvammi ya hoha āhaḍiyā || āhṛtikā kā artha hai-abhighara arthāt dūsare ke gṛha se prāpta hone vālā viśeṣa khādyadravya | eka kulaputra ne usī gāṃva meṃ byāhī huī apanī bahana ke lie kucha miṭhāī bhejī| bahana usa samaya mṛttikā kā lepa kara rahī thī| usake hātha mṛttikā se lipta the| usane miṭhāī eka ora rakhavā dī| isa āhṛtikā ke cāra prakāra haiṃ- dravyāhatikā kṣetrādvatikā, kālāhatikā aura bhāvāhṛtikā |
·
3618. āesa visese, sati kāle bhagiṇi saṃbharittāṇaṃ | bhajjiṃ bhajjāhatthe, kulao peseti bhagiṇīe || kulaputra ne prācūrṇaka ke lie viśeṣa khādyadravya banāe | bhojana ke samaya apanī bahana kī smṛti hone para usane apanī bhāryā ke hātha se bharjikā praheṇaka apanī bahina ke nimitta bhejā| yaha āhṛtikā hai|
(isake cāra vikalpa hote haiṃ
1. dravyataḥ svīkṛta bhāvataḥ nahīṃ| 2. bhāvataḥ svīkṛta dravyataḥ nahīṃ |

Linked texts (1)