Biha Kappa v1.p445

v1.p445

dūsarā uddeśaka
sāgāriyassa aṃsiyāo vibhattāo vocchinnāo vogaḍāo nijjūḍhāo, tamhā dāvae evaṃ se kappai paḍiggāhitta || (sūtra 23)
3643. chinnamamatto kappati,
pattegaṃ vā bhaṇito,
iyāṇi sāhāraṇaṃ bhaṇimo || yadi sāgārika ne apane mamatva ko miṭā diyā hai to usakā aṃśikāpiṃḍa lenā kalpatā hai aura yadi mamatva ko nahīṃ haṭāyā hai to vaha nahīṃ kalpatā | yaha pūrvasūtra se prastuta sūtra kā yoga-saṃbaṃdha hai| pahale pratyeka-eka-eka sāgārika ke piṃḍa ke viṣaya meṃ kahā gayā hai| aba sāgārika tathā sādhāraṇa piṃḍa ke viṣaya meṃ vidhi batalāī jā rahī hai| 3644. sāgāriyassa aṃsiya, avibhattā khetta jaṃta-bhojjesu | svīre mālākāre, sagāravi pariharati || sāgārika- śayyātara ke kṣetra, yaṃtra, bhojya, kṣīra, mālākāra saṃbaṃdhī jo aṃśikā hai, inameṃ hissā hai, vaha jaba taka avibhakta hai, use lenā nahīṃ kalpatā | sāgārika dvārā dṛṣṭa kā sarvatra parihāra kiyā jātā hai| 3645. aṃso ti va bhāgo ti va
egaṭṭhā puṃja eva avibhattā |
katabhāgo vi ṇa savvo,
vocchijjati sā avocchiṇṇā || aṃśa aura bhāga- ye donoṃ ekārthaka haiṃ| sāgārika kā bhojana jo puṃjarūpa meṃ hai, avibhakta hai, vaha avibhakta aṃśikā hai| bhāga kara dene para bhī mūlarāśi kā sārā vyavaccheda nahīṃ hotā, vaha avyavacchinna aṃśikā hai|
acchiṇṇo ṇa kappatī aha tu jogo |
3646. avvogaḍā u tujjhaṃ, mamaṃ tu vā jā ṇa tāva ṇiddisati |
tattheva acchamāṇī, hoti aṇijjūhiyā aṃsī || sabhī ke bhāga sthāpita kara die parantu jaba taka yaha nirdiṣṭa nahīṃ hotā ki yaha tumhārā hai aura yaha merā, taba taka use avyākṛta kahā jātā hai| nirdiṣṭa kara dene para bhī vahāṃ se anyatra nahīṃ le jāyā jātā taba vaha anigūḍhā aṃśikā kahalātī hai|
3647. sītāi jano pahugādigā vā,

-
sālī - phalādīṇa va ṇikkayammi,
je kappaṇijjā jatiṇo bhavaṃti |
paḍejja tellaṃ lavaṇaṃ gulo vā ||
375
śayyātara tathā anya vyaktiyoṃ kā sammilita eka kheta hai| kṣetrapūjā ke samaya śālī ādi pakāe jāte haiṃ athavā muniyoṃ ke lie vahāṃ kalpanīya pṛthak - ciuḍā ādi hote haiṃ, kheta meṃ śālī, phala ādi hote haiṃ| unako becane para taila, lavaṇa, gur̤a ādi kharīde jāte haiṃ yaha sārī kṣetraviṣayaka sāgārika kī aṃśikā hai|
3648. jaṃte raso gulo vā tellaṃ cakkammi tesu vā jaṃ tu |
vikrejnate paḍitaṃ pavattaṇaṃte ya pamayaṃ vā || śayyātara tathā anya vyaktiyoṃ kā sammilita ikṣuyaṃtra tathā tilayaṃtra hai| ikṣuyaṃtra meṃ rasa yā gur̤a hotā hai| tilayaṃtra ko cakra kahā jātā hai usameṃ tila ādi kā taila hotā hai| unake vikraya se tandula, ghṛta, vastra ādi lie jāte haiṃ| yaha yaṃtraviṣayaka aṃśikā hai|
3649. gaṇa-goḍimādi bhojjā, bhuttavyariyaṃ va tattha jaṃ kiṃci
bhāugamādīṇa pao, avibhattaṃ jaṃ va goveṇaṃ || gaṇa, goṣṭhī - jisameṃ mahattara ādi pāṃca viśiṣṭa vyakti hote haiṃ unake lie athavā anya mahājanoṃ ke lie jo bhojya hote haiṃ, vaha bhojyaviṣayaka aṃśikā hai| sāgārika ke bhāī, bhatīje kā dūdha jo sāgārika ke sātha avibhakta hai athavā gopāla ke sātha vālā dūdha jo avibhakta hai vaha kṣīra viṣayaka aṃśikā hai|
3650. pupphapaṇieṇa ārāmigāṇa paḍiyaṃ ṇa jāva u virikkaṃ | pakkhevagādi samuhaṃ adhiyattādī ya pubbuttā || phūloṃ ke vikraya se mālākāra ghī ādi kharīdatā hai vaha abhī taka sāgārika ke sātha vibhakta nahīṃ huā hai| yadi sāgārika ke sammukha usameṃ se bhakta ādi liyā jātā hai to bhadrakakṛta prakṣepaka ādi doṣa hote haiṃ aura prāntakṛta pūrvokta doṣa hote haiṃ|
3651. ahavā vimālakārassa aṃsiyaṃ avaṇayaṃti bhujjesu |
so ya sagāro tesiṃ, taṃ pi ṇa icchaṃti avibhattaṃ || athavā bhoja ādi meṃ mālākāra kī aṃśikā ko pahale hī nikāla kara alaga rakha dete haiṃ| vaha mālākāra una sādhuoṃ kā śayyātara hai to sādhu avibhakta mālākāra kī aṃśikā ko lenā nahīṃ cāhate| 3652. gelaṇṇamāīsu u kāraṇesū,
mā'dippasaṃgo ṇa ya savve gītā | giṇhaṃti puṃjā avireḍiyāto,
tassa'ṇṇato vā vi vireḍiyāo| apavādapada meṃ glānatva, avamaudarya ādi kāraṇoṃ meṃ sarvaprathama śayyātarapiṃḍa lene meṃ atiprasaṃga na ho tathā sabhī