Biha Kappa v1.p69
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p69
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p69
viṣayānukramaṇikā= gāthā saṃkhyā viṣaya 3556
aneka śayyātara vasati hone para unase śayyādika
grahaṇa saṃbaṃdhī carcāeṃ| 3557-3562 eka vasati ke pitā-putra donoṃ ke svāmī hone para,
unase piṃḍādika grahaṇa karane kī yatanāeṃ aura
lagane vāle doṣoṃ kā svarūpa| 3563-3567 śayyātara ke deśāntara jāne para usakī aneka
patniyoṃ vālī vasati se piṃḍādi grahaṇa saṃbaṃdhī
yatanāeṃ aura doṣoṃ kā varṇana| 3568 deśāntara jāne kā icchuka koī vyakti yadi gāṃva
ke bāhara rahatā hai usase piṃḍādika grahaṇa karane kī
kalpanīya-akalpanīya vidhi| 3569-3573 deśāntara ke lie prasthita vaṇik se piṃḍādika
grahaṇa saṃbaṃdhī yatanāeṃ aura unakā saṃkhar̤ī,
aṭavī ādi padoṃ dvārā nirūpaṇa| 3574-3578 mahattara, anumahattara lalitāsana, kaṭuka aura
daṃḍapati se parigṛhīta goṣṭhiyoṃ kā varṇana| unase saṃbaṃdhita vasati, piṃḍa ādi grahaṇa karane kī
yatanāeṃ ādi| 3579-3581 śayyātara ke gokula se dūdha ādi grahaṇa karane kī
kalpanīya vidhi| 3582-3584 apavāda pada meṃ aneka śayyātara hone para eka
śayyātara kī sthāpanā| śeṣa śayyātaroṃ kā bhaktapāna kalpanīya|
sūtra 14 3585 saṃsṛṣṭa piṃḍa grahaṇa kī varjanā| 3586 vānavyaṃtara ko bali car̤hāne ke lie kie hue bhakta
kā grahaṇa-agrahaṇa doṣakārī| 3587 'saṃkhar̤ī' ke prakāra| usameṃ śayyātara kā bhojana
miśrita na ho to usakā grahaṇa kalpanīya| 3588-3591 bhadraka aura prānta śayyātara kā ciṃtana| 3592 prānta śayyātara ke piṃḍa ko grahaṇa na karane kā
pariṇāma| 3593-3595 anya bhojana se saṃsṛṣṭa śayyātara ke piṃḍa ko
grahaṇa karane ke aneka doṣoṃ kā varṇana|
sūtra 15,16 3596 śayyātara ke vāṭaka se bāhara niṣkāsita asaṃsṛṣṭa
piṃḍa lene meṃ doṣa| 3597 sāgārika dṛṣṭa kā parihāra karane ke kāraṇa| 3598 saṃsṛṣṭa piṃḍa kā grahaṇa anujñāta kaba aura kaise?
gāthā saṃkhyā viṣaya 3599 prasaṃga ādi doṣa kaba nahīṃ ? 3600-3602 sāgārika piṃḍa kī kalpanīyatā kaba aura kaise?
sūtra 17 3603-3605 asaṃsṛṣṭa ko saṃsṛṣṭa karane meṃ prāyaścitta kā
vidhāna tathā saṃyama aura ātmavirādhanā ādi
doṣa| 3606 saṃyata bhājana meṃ ḍālā huā dravya kā apaharaṇa hone
para karmabaṃdha viṣayaka mata-matāntara| karmabaṃdha kaba
taka? usakā samādhāna| 3607 saṃyata dvārā spṛṣṭa bhojana se hone vāle doṣa| 3608 saṃsṛṣṭa bhojana karāne, anumodanā karane se lagane
vāle doṣa| 3609,3610 lokottara maryādā aura laukika maryādā kā
atikramaṇa hone para athavā svayaṃ karane tathā dūsaroṃ
se karavāne para prāyaścitta| 3611
eka dravya ko dūsare meṃ prakṣipta karane para kalaha ādi
doṣoṃ kī utpatti| 3612 svayaṃ saṃyatī saṃsṛṣṭapiṃḍa kaba kara sakatī haiṃ ? 3613 saṃsṛṣṭa kisase karāyā jāe? usakī prajñāpanā| 3614,3615 gītārtha-agītārtha muniyoṃ ke kauna sā sāgārika
piṃḍa grahaṇīya ? saṃsṛṣṭa karāne kā hetu|
sūtra 18,19 3616 āhṛta sāgārika piṃḍa kā pratipādana| 3617-3624 āhṛtikā kā artha tathā dravya, kṣetra, kāla aura
bhāva se usakā svarūpa tathā avāntara bheda| 3625 pahale aura cauthe bhaṃga ke ādhāra para kucha ācāryoṃ
kī sāgārika dvārā aparigṛhīta āhṛtikā ke
grahaṇa ke kalpanīyatā kī puṣṭi| 3626 kucheka ācāryoṃ kī prarūpaṇā-jo āhṛtaka
śayyātara ke ghara se niṣkāsita hai, dūsaroṃ ke hātha
meṃ hai, vaha kalpanīya hai| 3627-3630 ācārya dvārā sūtra meṃ vidhi, vāraṇā aura vidhi se
nirūpaṇa tathā pūrvāpara viruddha aura pāraṃparika artha
se yukta pramāṇa sūtra kī saṃgati kā nirdeśa| 3631
agītārtha sāgārika āhṛtikā piṃḍa kā grahaṇa
kyoṃ karate hai ? 3632-3634 āhṛtikā kaba aura kaise kalpanīya hotī hai?
usakā varṇana|