Biha Kappa v1.p93.2
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p93.2
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p93.2
23
yadyapi śakaṭa, gaṃtrī ādi viṣama vastueṃ haiṃ kucha bar̤ī hotī haiṃ aura kucha choṭī, phira bhī sabhī janapadoṃ meṃ, samaya ke anusāra śakaṭavarttanī śakaṭamārga kā eka hī pramāṇa hotā hai| sarvatra juo kā pramāṇa cāra hātha hai| śakaṭavarttanī kī bhāṃti hī nirukta, nikṣepa ādi kī nirūpaṇā bhī sabhī ahaṃtoṃ kī samāna hotī hai|
206. jai vi ya vatthū hīṇā, pubbillarahehiṃ saṃpayarahāṇaṃ |
taha vi jugammi jugammī, sahatthacauhatthagā akkhā || yadyapi pūrvatara vastu rathoṃ se vartamānakāla ke ratha hīna haiṃ phira bhī pratyeka yuga meṃ svahasta se caturhastaka june hote haiṃ| 207 purimehiṃ jaha vi hīṇā, iṃdiyamāṇā u saṃpayanarāṇaṃ |
taha viyasi uvalabddhī, khittavibhāgeṇa tullā u || yadyapi pūrvakāla ke manuṣyoṃ se vartamāna ke puruṣoṃ kī indriyāṃ hīna pramāṇavālī haiṃ, phira bhī ātmāṃgula ke ādhāra para kṣetravibhāga se inakī tulya upalabdhi hai | 208. aṇupubbī parivāḍī, kamo ya nāyo ṭhiī ya majjāyā|
ho vihāṇaṃ ca tahā, vihīऍ egaḍiyā huti || vidhi śabda ke ye ekārthika haiṃ- ānupūrvī, paripāṭī, krama, nyāya, sthiti, maryādā aura vidhāna
209. suttattho khalu paḍhamo, biio nijjuttimīsio bhaṇio|
taio ya niravaseso, esa vihī bhaṇiya aṇuyoge || anuyoga kī yaha vidhi kahī gaī hai
pahalī paripāṭī meṃ sūtra kā artha kahanā cāhie| dūsarī paripāṭī meṃ niyuktimiśrita usakā kathana karanā cāhie| (ye donoṃ adhyayana kī parisamāpti paryanta kathanīya haiṃ|) tīsarī paripāṭī meṃ saṃpūrṇa anuyoga kā kathana karanā cāhie arthāt pada, padārtha, cālanā, pratyavasthāna ādi se vistṛta kathana karanā cāhie| (yaha anuyoga kī vidhi grahaṇa - dhāraṇā samartha śiṣyoṃ ke prati hai| )
sattamae ||
210. mūyaṃ huṃkāraṃ vā, bāḍhakkāra paḍipuccha vīmaṃsā | tatto pasaṃgapārāyaṇaṃ ca pariṇi maṃdamati ke lie anuyoga kī vidhi yaha hai(1) śiṣya guru kī vācanā ko mūka hokara sune, maunabhāva se sune |
(2) phira huṃkāra de, vaṃdanā kareṃ|
(3) bār̤hakāra kare- aisī hī hai yaha yaha praśaṃsā kare| (4) pratipṛcchā kare-bhaṃte! yaha kaise ? (5) vimarśa kare pramāṇa kī jijñāsā kare|
(6) śiṣya upadiṣṭa viṣaya kā pārāyaṇa kara letā hai| (7) sātaveṃ meṃ vaha pariniṣṭhā arthāt guru kī bhāṃti vyākhyā karane meṃ sakṣama ho jātā hai|