Biha Kappa v2.p13
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p13
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p13
prakāśakīya
mujhe yaha likhate hue atyaṃta harṣa ho rahā hai ki 'jaina viśva bhāratī' dvārā āgama-prakāśana ke kṣetra meṃ jo kārya huā hai, vaha abhūtapūrva tathā mūrdhanya vidvānoṃ dvārā stutya aura bahumūlya batāyā gayā hai|
hama battīsa āgamoṃ kā pāṭhāntara śabdasūcī tathā 'jāva' kī pūrti se saṃyukta susaṃpādita mūlapāṭha prakāśita kara cuke haiṃ| usake sātha-sātha āgama-graṃthoṃ kā mūlapāṭha, saṃskṛta chāyā, hindī anuvāda prācīnatama vyākhyā-sāmagrī ke ādhāra para prastuta huā hai| usameṃ sūkṣma ūhāpoha ke sātha vistṛta maulika ṭippaṇa tathā aneka pariśiṣṭoṃ se maṃḍita saṃskaraṇoṃ ko bhī sammilita kiyā gayā hai| isa śrṛṃkhalā meṃ dasaveāliyaṃ, uttarādhyayana, sūyagaḍo, ṭhāṇaṃ, naṃdī, samavāo ādi aneka āgama graṃtha prakāśita ho cuke haiṃ aura viśāla graṃtha bhagavaī ke cāra khaṃḍa prakāśita hokara janatā ke sāmane ā cuke haiṃ|
bhāṣya likhane kī paramparā bahuta prācīna rahī hai| ācāryaśrī mahāprajña ne saṃskṛta meṃ 'āyāro' kā bhāṣya likhakara bhāṣyajagat meṃ eka nūtana kārya kiyā hai| vaha kārya bhāṣya paramparā ko akṣuṇṇa banāne kā śramasādhya prayatna hai| ācārāṃga bhī mūlapāṭhasahita hindī aura aṃgrejī meṃ prakāśita ho cukā hai|
__ prastuta graṃtha 'bṛhatkalpabhāṣyam' āgama vyākhyā sāhitya kī bahumūlya dharohara hai| chedasūtroṃ meṃ yaha bṛhatkāya graṃtha hai| isameṃ 6490 gāthāeṃ guṃphita haiṃ| bahuśruta vācanā-pramukha ācāryaśrī tulasī evaṃ ācāryaśrī mahāprajña ke netṛtva meṃ āgamasaṃpādana kā bhagīratha kārya ho rahā hai| āgama sāhitya ke isa mahān abhikrama meṃ āgama manīṣī muniśrī dulaharājajī prāraṃbha se hī jur̤e rahe haiṃ| ve śraddheya ācāryaśrī mahāprajña ke aṃtevāsī bahuśruta saṃta haiṃ| unhoṃne isa viśāla graṃtha kā saṃpādana evaṃ anuvāda kiyā hai| muniśrī ne isa graṃtha kī niṣpatti meṃ jo śrama kiyā hai vaha graṃtha ke avalokana se svayaṃ spaṣṭa hogā| isase pūrva muniśrī dvārā saṃpādita/anūdita sānuvāda vyavahārabhāṣya bhī prakāśita ho cukā hai|
prastuta graṃtha kī viśālatā dekhate hue ise do khaṇḍoṃ meṃ vibhakta kiyā hai| pahale khaṇḍa meṃ saṃpādakīya, bhūmikā tathā pīṭhikā sahita prathama do uddeśaka samāviṣṭa haiṃ| dūsare khaṇḍa meṃ tīsare uddeśaka se chaṭṭhā uddeśaka tathā cāra pariśiṣṭa saṃlagna haiṃ|
isa graṃtha kī bhūmikā mahāśramaṇī sādhvīpramukhāśrī kanakaprabhājī ne apane bahumūlya samaya kā niyojana kara. likhī hai| saṃpādana meṃ muni rājendrakumārajī, muni jitendrakumārajī sahayogī rahe haiṃ| unhoṃne ise susajjita karane meṃ anavarata śrama kiyā hai| isakī kaṃpojiṃga meṃ sarvottama priṇṭa eṇḍa ārṭa ke śrīkiśana jaina evaṃ śrīpramoda prasāda kā yoga rahā hai|
aise susampādita āgama graṃtha ko prakāśita karane kā saubhāgya jaina viśva bhāratī ko prāpta huā hai| āśā hai pūrva prakāśanoṃ kī taraha yaha prakāśana bhī vidvajjanoṃ kī dṛṣṭi meṃ atyaṃta upayogī siddha hogā|
1 navambara 2007 udayapura (rāja.)
surendra corar̤iyā adhyakṣa, jaina viśva bhāratī, lāḍanūṃ