Biha Kappa v2.p131.1

v2.p131.1

= 459
tīsarā uddeśaka = aṃtargata ātī haiṃ| mānasika upayoga sabhī samitiyoṃ meṃ vidyamāna rahatā hai| 4454.vayasamito cciya jāyai,
esaṇauvaoge puṇa,
soyāī māṇasā na vaī|| jaba muni kalpanīya āhāra ādi kī yācanā karatā hai to vaha vāgasamita hī hai, manogupta nahīṃ hai| jaba vaha śrotra ādi ke dvārā eṣaṇā meṃ upayoga karatā hai taba usake manogupti hotī hai| usa samaya vāgasamiti nahīṃ hotī| 4455.jā vi ya ṭhiyassa ceṭṭhā, hatthādīṇaṃ tu bhaṃgiyāīsu||
sā vi ya iriyāsamitī, na kevalaṃ caṃkamaṃtassa|| kevala caṃkramaṇa karane vāle ke hī īryāsamiti nahīṃ hotī| kintu jo baiṭhā hai, usakī bhaṃgabahulaśruta meṃ jo hātha ādi kī ceṣṭāeṃ hotī haiṃ vaha bhī īryāsamiti ke aṃtargata ātī haiṃ| 4456.vāyāī saṭṭhāṇaṃ, vayaṃti kuviyā u sanniroheṇaṃ|
lāghavamaggipaḍuttaṃ, parissamajato ya caṃkamato|| eka sthāna para baiṭhe rahane se saṃnniruddha vāyu ādi dhātueṃ kupita hokara svasthāna se calita ho jātī haiṃ| caṃkramaṇa se ve apane sthāna para ā jātī haiṃ| śarīra meṃ lāghavapana ātā hai, jaṭharāgni pradīpta hotī hai tathā vyākhyāna ādi se utpanna pariśrama para vijaya prāpta hotī hai| 4457.caṃkamaṇe puṇa bhaiyaṃ, mā palimaṃtho gurūvidinnammi|
paṇivāyavaṃdaṇaṃ puṇa, kāūṇa saī jahājogaṃ|| guru ke caṃkramaṇa karate samaya śiṣya ko abhyutthāna karanā cāhie yā nahīṃ, yaha vikalpanīya hai| sūtrārtha kā parimaṃtha na ho isalie ācārya yadi abhyutthāna na karane kī anujñā de de to abhyutthāna karane kī āvaśyakatā nahīṃ hai| paraṃtu eka bāra abhyutthāna karake, guru ko praṇipāta-vaṃdanā karane ke paścāt yathāyogya apanā kārya kare| 4458.aimuddhamidaṃ vuccai, jaṃ caṃkamaṇe vi hoi uṭṭhāṇaṃ|
__ evamakārijjaṃtā, bhaddagabhoī va mā kujjā||
yaha atyaṃta aprabuddhajanocita vacana hai ki ācārya caṃkramaṇa karate hoṃ to bhī śiṣya ko abhyutthāna karanā cāhie| ācārya kahate haiṃ-vatsa! yadi isa prakāra na karāyā | 1. dekheṃ kathā pariśiṣṭa, naṃ. 96|| 2. ācārya, upādhyāya pravartaka, sthavira aura gacchāvachedī-ye pāṃca 'paṃjara'
kahalāte haiṃ| inakī parataṃtratā, inakī sāraṇā, preraṇā paṃjara kahalātī hai| jo inakī preraṇā nahīṃ mānatā vaha paṃjarabhagna hotā hai|