Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p160

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p160

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p160

atthi yā ittha kei uvassayapariyāvanne acitte pariharaṇārihe, sacceva oggahassa puvvāṇuṇṇavaṇā ciṭṭhai-ahālaṃdamavi oggahe|
(sūtra 29)
saṃtoṃ ke pratyeka bheda meṃ jo-jo doṣa pāe jāte haiṃ, ve sāre doṣa unameṃ haiṃ| 4736.sīsokaṃpaṇa hatthe,
kaṇṇa disā acchi kāyigī garihā| velā aho ya ha tti ya,
___ṇāmaṃ ti ya vāyigī garahā| 4737.aha māṇasigī garahā, sūtijjati ṇitta-vattarāgehiṃ|
dhīrattaṇeṇa ya puṇo, abhiṇaṃdai ṇeya taṃ vayaṇaṃ|| kāyikī garhā-śirokaṃpana, hastavilaṃbana, kānoṃ ko sthagita karanā, anya diśā meṃ jākara baiṭhanā, āṃkheṃ baṃda karanā, animeṣa locana rahanā, kṣaṇabhara ke lie baiṭhanā| vācikī gahare-isa velā meṃ unakā nāma nahīṃ lenā cāhie, aho! kaṣṭakara hai, hāhākāra karanā, unakā kabhī bhī nāma nahīṃ lenā cāhie|
mānasikī gardā netra aura muṃha ke dvārā jo rāgabhāva arthāt vikasita honā, murajhā jānā ādi vikāroṃ se mānasikī gardā sūcita hotī hai| śaikṣa ke vacana kā abhivaṃdana nahīṃ karanā, dhīratā se nahīṃ sunanā| isa prakāra kī gardā sunakara śaikṣa ke mana meṃ aneka āśaṃkāeṃ paidā ho jātī haiṃ| 4738.etāṇi ya aṇṇāṇi ya,
vippariṇāmaṇapadāṇi sehassa| uvahi-ṇiyaḍippahāṇā,
kuvvaṃti aṇujjuyā keī|| śaikṣa ko vipariṇāmita karane kī ye bāteṃ tathā anyānya bāteṃ bhī hotī haiṃ| ve muni usa śaikṣa ko dravya, kṣetra, kāla,
aura bhāva kī anukūlatā se bhī apane prati ākṛṣṭa karane kā prayatna karate haiṃ| jo aṛju hote haiṃ ve upadhi- dūsaroṃ ko dhokhā dene kī manovṛtti, nikṛti–māyācāra karanā ye saba vikṛtiyāṃ karate hue bhī bhāvabhaṃgī ko chupāne meṃ pradhāna--nipuṇa-ye sāre śaikṣa ke vipariṇāmana karane ke prakāra haiṃ| 4739.eesāmannayara, kappaṃ jo aticarejja lobheṇa|
there kula gaṇa saṃghe, cāummāsā bhave gurugā| jo ācārya ina kalpavidhiyoṃ ke atirikta kalpavidhi kā lobhavaśa ācaraṇa karatā hai to kula, gaṇa, saṃgha, sthavira usase śaikṣa ko le lete haiṃ tathā usa ācārya muni ko cāra māsa kā guruka prāyaścitta dete haiṃ| yadi kula, gaṇa, saṃgha sthavira ke kahane para bhī vaha śaikṣa ko nahīṃ chor̤atā to use kula, gaṇa, saṃgha se bāhya kara dete haiṃ| 1. upadhiḥ-paravañcanābhiprāyaḥ| (vṛ. pṛ. 1274)
4740.asahīṇesu vi sāhammitesu iti esa uggaho vutto|
ayamaparo āraṃbho, gihivijaḍhe uggahe hoi|| asvādhīna sādharmika (kṣetrāntara gae hue sādharmikoṃ kā bhī) yahī avagraha kahā gayā hai| prastuta sūtra kā āraṃbha gṛhasthoṃ dvārā parityakta pratiśraya ke avagraha saṃbaṃdhī hai| 4741.āhāro uvahī vā, āhāro bhuṃjaṇāriho koyī|
duvihaparihāraariho, uvahī vi ya koyi ṇa vi koyi|| sūtra meṃ kiñcid śabda hai| usase āhāra athavā upadhi gṛhīta hai| āhāra do prakāra kā hotā hai-bhojanāha aura abhojanāha| upadhi bhī do prakāra kī hotī hai-dhāraṇa karane yogya aura dhāraṇa karane ke lie ayogya| 4742.saṃsattā''sava pisiyaṃ,āhāro aṇuvabhojja iccādī|
jhusiratiṇa-vaccagādī, parihāre aṇariho uvahī|| saṃsakta-dvīndriya ādi prāṇiyoṃ se miśra bhaktapāna, āsava-madya, piśita-māṃsa ādi muniyoṃ ke lie anupabhojya hote haiṃ| usī prakāra śuṣiratṛṇa, valkala ādi bhī paribhoga ke yogya nahīṃ hote| 4743.ṭhāyaṃte aṇuṇṇavaṇā, pātogge hoi tappaḍhamayāe|
so ceva uggaho khalu, ciṭṭhai kālo u laṃdakkhā|| pratiśraya meṃ rahate hue muniyoṃ ne prathamatayā prāyogya sthāna kī anujñāpanā kī vahī avagraha hotā hai| sūtra meṃ jo laṃda śabda hai, vaha kāla kā vācaka hai| 4744.puvviṃ vasahā duvihe, davve āhāra jāva avaraṇhe|
uvahissa tatiyadivase, itare gahiyammi giṇhati|| pratiśraya meṃ pahale hī vṛṣabha do prakāra ke dravyoṃ meṃ upayoga dete hai-āhāra aura upadhi| jaba taka aparāhna nahīṃ hotā taba taka vahāṃ vismṛta āhāra ko grahaṇa nahīṃ karate| upadhi tīsare dina ke paścāt grahaṇa karate haiṃ| 'itaran' arthāt artha ādi gṛhastha vahāṃ bhūla gae hoṃ to ekānta meṃ nikṣipta kara dete haiṃ| yadi sāhūkāra usako lene lage to yathokta vidhi se use grahaṇa kare| 2. nikṛtiḥ kaitavārthaṃ prayuktavacana''kārācchādanaṃ | (vṛ. pṛ. 1274)

Linked texts (1)