Biha Kappa v2.p163

v2.p163

tīsarā uddeśaka avyāpṛta, avyākṛta, aparaparigṛhīta, amaraparigṛhīta–inakī vyākhyā āge hai| 4765.dāiya-gaṇa-goṭṭhīṇaṃ, seṇī sāhāraṇaṃ va dugamādī|
vatthummi ettha pagayaṃ, ūsita khāte tadubhae ya|| dāmāda, gaṇa, goṣṭhī, śreṇī ādi do, tīna ādi kī saṃkhyā meṃ jana pratinidhiyoṃ kā jo kṣetra hotā hai vaha sādhāraṇa kahā jātā hai| prastuta meṃ vāstu kā adhikāra hai| vāstu ke tīna prakāra haiṃ-ucchrita-prāsāda, khāta-bhūmīgata makāna (anḍara-grāuṃḍa), tadubhaya-bhūmīgata makāna sahita prāsāda| 4766.saḍiya-paḍiyaṃ ṇa kīrai, jahigaṃ avvāvaḍaṃ tayaṃ vatthu|
avvogaḍamavibhattaṃ, aṇahiṭṭhiyamaṇṇapakkheṇaṃ|| jo gṛha śaṭita aura patita hotā hai, jo kisī ke kāma nahīṃ ātā, vaha vāstu avyāpta kahalātī hai| avyākṛta vaha gṛha hai jo abhī taka dāyādoṃ dvārā avibhakta hai| aparaparigṛhīta arthāt dūsare pakṣa dvārā agṛhīta| usakā svāmī hī śayyātara hotā hai| 4767.avaro su cciya sāmī, jeṇa vidiṇṇaṃ tu tappaḍhamatāe|
amarapariggahiyaṃ puṇa, deuliyā rukkhamādī vā|| apara kā artha hai jisane prathamatayā sādhuoṃ ko vaha diyā hai, vaha usakā svāmī hai| amaraparigṛhīta arthāt devakulikā, vṛkṣa ādi jo vānamantaradeva adhiṣṭhita hoṃ| 4768.avvāvaḍe kuṭuṃbī, kāṇiṭṭa'vvogaḍe ya rāyagihe|
aparapare so ceva u, amare rukkhe pisāyaghare|| avyāpṛta gṛha saṃbaṃdhī kuṭumbī kā dṛṣṭāṃta hai| avyākṛta meṃ rājagṛha ke vaṇik kā dṛṣṭāṃta hai jisane kāṇiṭṭha-pāṣāṇamaya īṃṭoṃ se makāna banāyā thā| apariparigṛhīta meṃ bhī yahī dṛṣṭāṃta hai| amaraparigṛhīta meṃ vṛkṣa athavā piśācagṛha kā nidarśana hai| inakā varṇana āge kī gāthāoṃ meṃ hai| 4769.nimmavaṇaṃ pāsāe, saṃkhaḍi jakkha sumiṇe ya kaṃṭīya|
aṇṇaṃ vā vāvāraṃ, ṇa kuṇati avvāvaḍaṃ teṇaṃ|| eka kauṭuṃbika ne prāsāda banavāyā aura socā āja saṃkhaḍī-jīmanavāra kara kala meṃ isa prāsāda meṃ praveśa karūṃgā| rātrī meṃ svapna meṃ vānavyantaradeva ne kahā yadi tuma isa ghara meṃ praveśa karoge to sāre kuṭuṃba ko māra ḍālūṃgā| taba kauṭuṃbika ne usa prāsāda ke cāroṃ ora kāṃṭoṃ kī bār̤a lagā dī| koī usako kāma meṃ nahīṃ letā thā| yaha avyāpta kā udāharaṇa hai| 1-2.dekheṃ kathā pariśiṣṭa, naṃ. 103-104|
4770.iḍḍittaṇe āsi gharaṃ mahallaṃ,
kāleṇa taṃ khīṇadhaṇaṃ ca jāyaṃ| te ummarīyassa bhayā kuḍīe,
dāuṃṭhiyā pāsi gharaṃ jaīṇaṃ|| eka ṛddhimān vaṇika ne bar̤ā gṛha banavāyā| kālāntara meṃ vaṇik nirdhana ho gayā| vahāṃ prati udumbara (dehalī) kā ekaeka rupaye kā kara lagatā thā| usa bhaya se vaṇik kuṭīraka meṃ rahane lagā| usane usa ghara ko sādhuoṃ ke nivāsa ke lie de diyā| yaha avyākṛta kā udāharaṇa hai| 4771.puvaṭṭhiya'ṇuṇṇaviyaṃ, ṭhāyaṃta'ṇṇe vi tattha te ya gatā|
evaṃ suṇṇamasuṇṇe, so cceva ya uggaho hoi|| avyāpṛta yā avyākṛta gṛha meṃ pahale se sthita sādhu anujñā lekara hī vahāṃ raha rahe the| anya sādhu bhī vahāṃ ākara ṭhahara jāte haiṃ| pūrva sādhu kalpa pūrā hone para anyatra cale jāte haiṃ| isa prakāra śūnya yā aśūnya hone para vahāṃ rahane vāle sādhuoṃ ke vahī avagraha hotā hai, punaḥ anujñāpanā karane kī āvaśyakatā nahīṃ hotī| 4772.aparapariggahitaṃ puṇa, apare apare jatī jai uti|
avvokaḍaṃ pi taṃ ciya, donni vi atthā aparasadde|| aparaparigṛhīta ke do artha haiṃ jisane sabase pahale sādhuoṃ ko vaha diyā hai, vahī usakā svāmī hai-yaha apara kā eka artha hai| jahāṃ apara-apara muni ākara ṭhaharate haiṃ, vaha hai apara| yaha dūsarā artha hai| avyākṛta kā bhī yahī artha hai-jo sabake lie sādhāraṇa hai| isa prakāra apara śabda ke donoṃ artha haiṃ| (aparaparigṛhīta kā artha hai vṛkṣa athavā vṛkṣa ke nīce banā huā makāna| vahāṃ pahale se jo sādhu anujñā lekara sthita haiṃ| śeṣa muniyoṃ ke lie bhī vahī avagraha hai|) 4773.bhūyāipariggahite, dumammi tamaṇuṇṇavittu sajjhāyaṃ|
egeṇa aṇuṇṇavie, so cceva ya uggaho sese| jo druma bhūta ādi vyantara deva se parigṛhīta hai, vahāṃ vyaṃtara kī anujñā lekara svādhyāya ke lie jānā hotā hai| eka dvārā anujñāpita hone para śeṣa muniyoṃ ke lie vahī avagraha hai| 4774.sāmī aṇuṇṇavijjai,
dumassa jassoggaho vva asahīṇe| kūrasurapariggahite,
dumammi kāṇiṭṭagāṇa gamo|| jo druma kā svāmī hai, vaha anajñā detā hai| jisakā koī