Biha Kappa v2.p166

v2.p166

seṇā - padaṃ
se gāmassa vā jāva rāyahāṇīe vā bahiyā seṇaṃ sannividvaṃ pehāe kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā taddivasaṃ bhikkhāyariyāe gaṃtūṇaṃ paḍiettae no se kappai taṃ rayaṇiṃ tattheva uvāiṇāvittae | je khalu nimgaṃthe vā niggaṃthī vā taṃ rayaṇi tattheva uvāiṇāvei, uvāiṇāveṃtaṃ vā sāijjai, se duhao vi aikkamamāṇe āvajjai cāummāsiyaṃ parihāraṭṭhāṇaṃ
aṇugghāiyaṃ ||
(sūtra 33)
4795. uvarohabhayā kīrai, sapparikho puravarassa pāgāro | te ra seṇāsuttaṃ, aṇuattai uggaho jaṃ ca || śatrusenā ke ghira jāne ke bhaya se gāṃva ke cāroṃ ora parikhāyukta prākāra kā nirmāṇa kiyā jātā hai| isalie 'ra' senāsūtra kā vācaka hai| avagraha kā pūrvasūtra se anuvartana ho rahā hai| ataḥ rodha hone para rājā kā avagraha anujñāpita kara bahirgamana aura praveśa kiyā jātā hai|
4796. seṇādī gammihiī, khittuppāyaṃ imaṃ viyāṇittā |
asive omoyarie, bhaya-cakkā'ṇiggame gurugā || māsakalpavāle kṣetra meṃ sthita sādhuoṃ ne jānā ki śatru senā āyegī, tathā kṣetrotpāta (paracakra ke utpāta ke cihna dina meṃ cakravāla se dhūma nikalatā hai, akāla meṃ vṛkṣoṃ para phala-phūla āte haiṃ, bhūmī atyadhika śabda se kaṃpita hotī hai cāroṃ ora krandana, kūjana ādi sunāī detā hai) hote haiṃ, unako jānakara vahāṃ se cale jānā cāhie| isī prakāra aśiva, avamaudarya, bodhika coroṃ kā bhaya, paracakra kā bhaya jānakara bhī yadi vahāṃ se nirgamana nahīṃ karate haiṃ to caturguru kā prāyaścitta ātā hai|
4797. āṇāiṇo ya dosā, virāhaṇā hoi saṃjamā -''yāe | asivādimmi paruvite, adhikāro hoti seṇāe || tathā ājñābhaṃga ādi doṣa tathā saṃyama aura ātmavirādhanā hotī hai| aśivādika prarūpita hone para senā kā adhikāra hotā hai| ( gāthā 3062 ādi)
4798. atisesa-devata- ṇimittamādi avitaha pavitti sotūṇaṃ | ṇiggamaṇa hoi puvvaṃ, aṇāgate ruddha vocchiṇṇe ||

bṛhatkalpabhāṣyam
avadhijñāna ke atiśeṣa se svayaṃjāna liyā, devatā ne kahā, naimittika ne batāyā, avitatha vārtā ko sunakara jñāta huā - ina sthitiyoṃ meṃ pahale hī nirgamana kara lenā cāhie | yadi anāgata ko nahīṃ jānā aura nagarāvarodha ho gayā, mārga avaruddha ho gae to vahāṃ se nirgamana nahīṃ ho sakatā| 4799. gelanna rogi asive, rāyadduṭṭhe taheva omammi |
uvahī - sarīrateṇaga, ṇāte vi ṇa hoti ṇiggamaṇaṃ || glāna, rogī, aśiva, rājadviṣṭa, avamaudarya, upadhi aura śarīra ke stenoṃ kā bhaya inake jñāta ho jāne para bhī vahāṃ se nirgamana nahīṃ hotā |
4800. eehi ya aṇṇehi ya, ṇa ṇiggayā kāraṇehiṃ bahu hiṃ |
acchaṃti hoi jayaṇā, saṃvaṭṭe ṇagararodhe ya || ina kāraṇoṃ tathā anyānya aneka kāraṇoṃ se vahāṃ se nirgamana na huā ho, vahīṃ rahane para yatanā karanī cāhie| tathā saṃvarta - paracakra ke bhaya se aneka gāṃvoṃ ke loga ekatrita hokara rahate haiṃ, tathā nagararodha ke samaya kyā yatanā honī cāhieisakā viveka āvaśyaka hai|
4801. saṃvaṭṭammi tu jayaṇā, bhikkhe bhattaṭṭaṇāe vasahīe |
tammi bhaye saṃpatte, avāuḍā ekkao ṭhaṃti || saṃvarta meṃ rahate hue bhaktārtha ke lie bhikṣā meṃ tathā vasati meṃ yatanā karanī cāhie| usameṃ paracakra kā bhaya hone para aprāvṛta hokara ekarūpa meṃ rahate haiṃ|
4802. vaiyāsu va pallīsu va, bhikkhaṃ kāuṃ vasaṃti saṃvaṭṭe |
savvammi rajjakhobhe, tattheva ya jāṇi thaṃḍille || vrajikā aura palliyoṃ meṃ bhikṣā kara, sthaṃḍila meṃ bhojana kara rātrī meṃ saṃvarta meṃ āte haiṃ| yadi sarvatra rājya kā kṣobha ho to saṃvarta meṃ jo kula sthaṃḍila meṃ sthita haiṃ, unameṃ bhikṣā karate haiṃ|
4803. pūvaliya- sattu - odaṇagahaṇaṃ paḍalovariṃ pagāsamuhe |
sukkhādīṇa alaṃbhe, ajaviṃtā vā vi lakkheṃti || ve bhikṣā meṃ pūpalikā, sattū aura śuṣka odana ādi śuṣka- dravya jo paṭala ke ūpara hai use prakāśamukha vāle pātra meṃ lete haiṃ| yadi śuṣka kī prāpti naṃ ho aura sādhuoṃ ke lie paryāpta na mile to ārdra lete samaya ve lage hue kharaṃṭaka ko samyak prakāra se dekhate haiṃ| 4804.pacchannāsati bahiyā,
aha sabhayaṃ teṇa cilimiṇī aṃto | asatīya va sabhayammi va,
dharaṃti addhere bhuṃje || saṃvarta ke anta meṃ pracchanna pradeśa meṃ bhaktārthana karanā