Biha Kappa v2.p212

v2.p212

bṛhatkalpabhāṣyam yaha anumata hai ki vipakṣa ke artha kī siddhi binā kahe bhī, arthāpatti se ho jātī hai, phira bhī vipakṣa kī bāta batāī hai| yaha kālikaśruta kī dharmatā hai, svabhāva hai, śailī hai ki arthāpatti se upalabdha artha bhī sākṣāt kahā jātā hai| 5235.vavahāra ṇa'tthavattī, aṇappieṇa ya cautthabhāsāe|
mūḍhaṇaya agamiteṇa ya, kāleṇa ya kāliyaṃ neyaṃ|| vyavahāranaya ke mata se kālikaśruta meṃ arthāpatti nahīṃ hotī| kālikaśruta anarpita-viṣaya vibhāga rahita hotā hai| yaha cauthī bhāṣā-asatyāmṛṣā meṃ nibaddha hotā hai| kālikaśruta mūḍhanaya arthāt nayavibhāga se avyavasthāpita naya vāle hote haiṃ, tathā jo gamika-sadṛśapāṭha vāle nahīṃ hote tathā jo kāla se pratibaddha hote haiṃ| gilāyamāṇa-padaṃ
niggaṃthiṃ ca ṇaṃ gilāyamāṇiṃ pitā vā bhāyā vā putto vā palissaejjā, taṃ ca niggaṃthī sāijjejjā, mehuṇapaḍisevaṇapattā āvajjai cāummāsiyaṃ parihāraṭṭhāṇaṃ aṇugyāiyaṃ||
(sūtra 10) niggaṃthaṃ ca ṇaṃ gilāyamāṇaṃ māyā vā bhagiṇī vā dhūyā vā palissaejjā, taṃ ca niggaṃthe sāijjejjā, mehuṇapaḍisevaṇapatte āvajjai cāummāsiyaṃ parihāraṭṭhāṇaṃ aṇugdhāiyaṃ||
(sūtra 11)
vyudgrāhita hai yaha hitakārī vyaktiyoṃ ke hitayukta vacanoṃ ko bhī nahīṃ jānatā| 5229.rāyakumāro vaṇito, ete mūḍhā kulā ya te do vi|
vuggāhiyā ya dīve, selaṃdhala-bhaccae ceva|| uparokta kathānakoṃ meṃ kauna mūr̤ha hai aura kauna vyudgrāhita- yaha jñātavya hai-mātā meṃ āsakta rājakumāra, ghaṭikāvodrākhya nāma kā vaṇika, senāpati aura mahattara ke kula-ye mūr̤ha ke udāharaṇa haiṃ| dvīpajāta, paṃcaśailasvarṇakāra, bhaccaka-svarṇakāra kā bhāgineya-ye vyugrāhita ke udāharaṇa haiṃ| 5230.mottūṇa vedamūḍhaṃ, appaḍisiddhā u sesakā mūḍhā| ___vuggāhitā ya duṭṭhā, paḍisiddhā kāraṇaṃ mottuṃ||
vedamūr̤ha ko chor̤akara, śeṣa jo mūr̤ha haiṃ-dravyamūr̤ha, kṣetramūr̤ha ādi-ye pravrajyā ke lie apratiṣiddha haiṃ, inako dīkṣā dī jā sakatī hai| jo vyudgrāhita aura duṣṭa-kaṣāyaduṣṭa ādi haiṃ, koī kāraṇa ko chor̤akara pratiṣiddha haiṃ| kāraṇa hone para unheṃ pravrajita kiyā jā sakatā hai| 5231.ja tehiṃ abhiggahiyaṃ, āmaraṇaṃtāe taṃ na muṃcaṃti|
sammattaṃ pi ṇa laggati, tesiṃ katto carittaguṇā|| __ vyudgrāhita ādi vyaktiyoṃ ne jo svīkāra kara liyā, use ve āmaraṇāṃta nahīṃ chor̤ate| isa prakāra unameṃ samyaktva bhī nahīṃ hotā to phira unameṃ cāritraguṇa kaise ho sakate haiṃ? 5232.soya-suya-ghoraraṇamuha-dārabharaṇa-peyakiccamaiesu | saggesu
devapūyaṇa-cirajīvaṇa-dāṇadiveṃsu|| 5233.iccevamāiloiyakussuivuggāhaṇākuhiyakannā | __phuḍamavi dāijjaṃtaṃ, giṇhaṃti na kāraṇaṃ keī||
kucheka vyaktiyoṃ ke aṃtaḥkaraṇa svarga ādi se bhāvita hote haiṃ| ve mānate haiṃ-śauca rakhane se, putra ko utpanna karane se, ghorasaṃgrāma ke morce para jāne se, dharmapatnī kā poṣaṇa karane se, piṃḍa dāna ādi pratyakarma se, vaiśvānaradeva kī pūjā karane se, candrasahasra ādi rūpa cirakāla taka jīne se, gāya aura jamīna kā dāna dene se svarga kī prāpti hotī hai| isa prakāra kī laukika kuśruti kī vyudgrāhaṇā se kuthita kāna vāle ve loga sphuṭarūpa se dṛśyamāna kāraṇa ko bhī svīkāra nahīṃ karate|
tao sasaṇṇappā paṇṇattā, taṃ jahā-aduḍhe amūḍhe avuggāhie|
hā
5236.uvahayabhāvaṃ davvaṃ, saccittaṃ iti ṇivāriyaṃ sutte|
bhāvā'subhasaṃvaraṇaṃ, gilāṇasutte vi jogo'yaṃ|| ___ sacitta dravya (manuṣya ādi) jo upahatabhāva-dūṣita pariṇāma vālā hai, usakī pravrajyā kī pūrvasūtra meṃ varjanā kī hai| prastuta glānasūtra meṃ bhī aśubha bhāvoṃ ke saṃvaraṇa kī bāta hai| yaha yoga hai, saṃbaṃdha hai| 5237.kāmaṃ purisādīyā, dhammā sutte vivajjato taha vi|
dubbala-calassabhāvā, jeṇitthī to katā paḍhamaṃ|| yaha anumata hai ki dharma puruṣamukhya hote haiṃ| phira bhī sūtra meṃ viparyāsa kiyā gayā hai| strī dhṛtidurbala aura caṃcala
(sūtra 9)
5234.kāmaṃ vipakkhasiddhī, atthāvattīi hota'vuttā vi|
taha vi vivakkho vuccati, kāliyasuyadhammatā esā||